Bloed 1
Hemoglobine
- Bloed neem ongeveer 7% = 4,5/5,6L in van ons lichaamsgewicht
- Hb als eiwit heeft een gewicht van ongeveer 64 kDalton
- Een RBC is ongeveer 80-94 fL (10-15) groot en bevat ongeveer 26-33
picogram (10-12)
Hb 1 RBC bevat dus ongeveer 270 miljoen Hb moleculen!
- Referentiewaarden verschillen per geslacht, vrouwen hebben een iets
lagere referentiewaarde
In het bloed zijn verschillende cellen aanwezig met hun eigen functies:
- Erytrocyten:
RBC worden in het beenmerg aangemaakt. Het
beenmerg bevat stamcellen die zich later di erentiëren
in de verschillende typen van bloedcellen
We starten van een HSC die
nog ongedi erentieërd zijn,
maar hebben wel een hoge
delingscapaciteit.
De erythropoïese:
Aanmaak van RBC, start vanuit de HSC
die uiteindelijk aanleiding zal geven tot
RBC en dit verloopt in verschillende
fasen: eerst worden proerythroblasten
en erythroblasten gevormd (vroege
voorlopercellen met grote
delingscapaciteit). Deze hebben nog
kernmateriaal, naarmate het
rijpingsproces vordert wordt de kern er
uit geduwd. Bij de reticulocyt is het
kernmateriaal dus al verdwenen.
, Bloed 1
Hemoglobine:
4 subunits, elk met een aparte heemgroep.
In deze heemgroep zit centraal Fe waardat
zuurstof zich aan kan binden
Primair: amidebinding
Secundair: alfa-helices/beta-sheets
Tertiair: functionele sub unit
Quaternair: Hb is een eiwit dat een quaternaire structuur
aanneemt. We hebben dus 4 van zo’n subunits nodig om het
naal Hb te verkrijgen. Hb bestaat uit 2-alfaglobineketens en
2-betaglobineketens Centraal bevindt zich een heemgroep: dit
is een aromatische structuur met 4 N centraal die het Fe
goed vasthouden. Het ijzerion kan 6 bindingspartners
aangaan: 4 stiksto en, 1 histidine groep, 1 zuurstof.
Afhankelijk van of er zuurstof aanwezig is of niet, is de Hb
structuur licht anders: deoxyHb (geen zuurstof aanwezig; Fe
wordt uit de planaire heemring getrokken en gaat dichter bij
His zitten) vs. oxyHb (wel zuurstof aanwezig; zuurstof trekt Fe
terug omhoog en alles zit mooi vlak in de ring)
Dit bepaalt ook hoe het bloed zich kleurt. Spectrofotometrie: deoxyHb
heeft max absorbantie op een andere gol engte dan het oxyHb (dat zelfs
op 2 verschillende gol engtes een piek geeft). Het oxyHb ziet felrood,
het veneuze deoxyHb ziet donkerrood.
Heem is niet speci ek voor Hb, er zijn ook andere heembevattende eiwitten zoals het myoglobine (in
de spier) en CYP450.
, Bloed 1
Hoe wordt heem gevormd? We beginnen met enkele bouwstenen zoals gly, succinyl-coA. Die worden
gecondenseerd naar delta-ALA. Een deel gebeurt in het MIT en een deel in het cytosol.
Bij elk van die reacties kan er iets foutlopen en dan spreken we van een porfyrie. Afhankelijk van welk
enzyme tekort is, zal er een andere presentatie zijn van de aandoening.
Hg vs. Myoglonbine:
heeft dezelfde structuur en functie, maar een andere a niteit en andere e cientie.
Myoglobine bindt veel krachtiger aan zuurstof.
Opname van zuurstof in de longen (maximale hvh zuurstof en oxyHb),
naarmate we naar de weefsels gaan zakt de pO2 en zal Hb zuurstof
afgeven aan Mb omdat dit een hogere a niteit heeft.
BPG: komt uit een zijketen van de glycolyse van de RBC
Rapoport luebering cycle: deze molecule verschijnt in processen waardat er veel glycolyse is
2,3-BPG is een nevenproduct van metabool actieve weefsels: belangrijk signaal voor zuurstofnood
zit centraal tussen de 4 subunits en stabiliseert de deoxy vorm
Zwart: HB zonder 2,3BPG Paars: Hb met 2,3BPG
Bij een pO2 van 20 zouden we maar 8% van de
zuurstof kunnen afgeven, door 2,3BPG kunnen we
66% afgeven dus de e ciëntie van transport ligt
hierdoor veel hoger.
Bohr e ect: chemisch fysiologisch proces waarbij het
aanzuren van de omgeving (dit is een teken van
metabool actief weefsel teken dat er meer zuurstof
nodig is), de a niteit van Hb voor zuurstof nog verder
afnemen. De curve verschuift naar rechts (blauw) en
hierdoor kan er nog meer zuurstof afgegeven worden,
dus 77% in plaats van 66% door de aanwezigheid
van een zuur milieu.
, Bloed 1
Carbonic Anhydrase: enzyme dat de CO2 die gevormd wordt door de metabole activiteit opvangt,
koppelt aan water en zo carbonzuur of H2CO3 vormt. Dit is een zuur met een lage pKa en zal in een
fysiologisch milieu splitsen in bicarbonaat en protonen. Hoe meer H+, hoe lager de pH. We zien de pH
zakken in de perifere weefsels en dus kan Hb in deze actieve weefsels (waar veel CO2 en dus ook
veel H+ gevormd worden) nog meer zuurstof kunnen afgeven = drijft het Bohr e ect!
Hemoglobine is een quaternair eiwit met 2 subtypes:
Er zijn 2 genen, op chr16 en chr11. Chr16
bevat de info voor de alfa-globulineketens,
chr11 voor de beta-globulineketens. Er zijn
heel veel combinaties mogelijk. In de
embryonale fase zal het Hb heel anders zijn
dan in de mature fase. Embryonaal: vooral
zeta en epsilon ketens, foetaal: vnl alfa en
gamma ketens, matuur (vanaf de geboorte):
gamma ketens beginnen vervangen te
worden door beta ketens
Globuline subtypes doorheen de maturatie van de foetus:
Dit is ook gekoppeld aan waar het Hb gemaakt wordt. In de
embryonale fase: in de yolk sac, foetaal: vnl de lever en een
beetje de milt die de productie van de RBC en Hb op zich
nemen. Vanaf 12-18 weken: vooral alfa en gamma ketens. De
beta-ketens zullen er ook al wat zijn, maar vanaf de geboorte
komt deze productie massaal op gang. Op de leeftijd van 2-3
maanden hebben we volwaardig matuur Hb. Afhankelijk van
hoe oud het embryo/foetus/kind is, zal er dus een andere vorm
van Hb zijn.
Foetaal hemoglobine:
dit moet meer zuurstof kunnen opnemen en ook kunnen afgeven aan de placenta
Dit maakt dat foetaal Hb een andere
bindingse cientie heeft dan het matuur Hb. De
a niteit van het foetaal Hb voor zuurstof is
hoger, en dus bij een bepaalde pO2 zal het
zuurstof van het maternaal Hb overgedragen
worden op het foetaal Hb. Dit komt omdat de
gamma keten lichtjes anders is en minder
gevoelig is voor het 2,3BPG, hierdoor zal die de
R-status langer aanhouden en dus gemakkelijker
de zuurstof afnemen van het maternaal Hb dat
hier meer gevoelig voor is.
Hemoglobine
- Bloed neem ongeveer 7% = 4,5/5,6L in van ons lichaamsgewicht
- Hb als eiwit heeft een gewicht van ongeveer 64 kDalton
- Een RBC is ongeveer 80-94 fL (10-15) groot en bevat ongeveer 26-33
picogram (10-12)
Hb 1 RBC bevat dus ongeveer 270 miljoen Hb moleculen!
- Referentiewaarden verschillen per geslacht, vrouwen hebben een iets
lagere referentiewaarde
In het bloed zijn verschillende cellen aanwezig met hun eigen functies:
- Erytrocyten:
RBC worden in het beenmerg aangemaakt. Het
beenmerg bevat stamcellen die zich later di erentiëren
in de verschillende typen van bloedcellen
We starten van een HSC die
nog ongedi erentieërd zijn,
maar hebben wel een hoge
delingscapaciteit.
De erythropoïese:
Aanmaak van RBC, start vanuit de HSC
die uiteindelijk aanleiding zal geven tot
RBC en dit verloopt in verschillende
fasen: eerst worden proerythroblasten
en erythroblasten gevormd (vroege
voorlopercellen met grote
delingscapaciteit). Deze hebben nog
kernmateriaal, naarmate het
rijpingsproces vordert wordt de kern er
uit geduwd. Bij de reticulocyt is het
kernmateriaal dus al verdwenen.
, Bloed 1
Hemoglobine:
4 subunits, elk met een aparte heemgroep.
In deze heemgroep zit centraal Fe waardat
zuurstof zich aan kan binden
Primair: amidebinding
Secundair: alfa-helices/beta-sheets
Tertiair: functionele sub unit
Quaternair: Hb is een eiwit dat een quaternaire structuur
aanneemt. We hebben dus 4 van zo’n subunits nodig om het
naal Hb te verkrijgen. Hb bestaat uit 2-alfaglobineketens en
2-betaglobineketens Centraal bevindt zich een heemgroep: dit
is een aromatische structuur met 4 N centraal die het Fe
goed vasthouden. Het ijzerion kan 6 bindingspartners
aangaan: 4 stiksto en, 1 histidine groep, 1 zuurstof.
Afhankelijk van of er zuurstof aanwezig is of niet, is de Hb
structuur licht anders: deoxyHb (geen zuurstof aanwezig; Fe
wordt uit de planaire heemring getrokken en gaat dichter bij
His zitten) vs. oxyHb (wel zuurstof aanwezig; zuurstof trekt Fe
terug omhoog en alles zit mooi vlak in de ring)
Dit bepaalt ook hoe het bloed zich kleurt. Spectrofotometrie: deoxyHb
heeft max absorbantie op een andere gol engte dan het oxyHb (dat zelfs
op 2 verschillende gol engtes een piek geeft). Het oxyHb ziet felrood,
het veneuze deoxyHb ziet donkerrood.
Heem is niet speci ek voor Hb, er zijn ook andere heembevattende eiwitten zoals het myoglobine (in
de spier) en CYP450.
, Bloed 1
Hoe wordt heem gevormd? We beginnen met enkele bouwstenen zoals gly, succinyl-coA. Die worden
gecondenseerd naar delta-ALA. Een deel gebeurt in het MIT en een deel in het cytosol.
Bij elk van die reacties kan er iets foutlopen en dan spreken we van een porfyrie. Afhankelijk van welk
enzyme tekort is, zal er een andere presentatie zijn van de aandoening.
Hg vs. Myoglonbine:
heeft dezelfde structuur en functie, maar een andere a niteit en andere e cientie.
Myoglobine bindt veel krachtiger aan zuurstof.
Opname van zuurstof in de longen (maximale hvh zuurstof en oxyHb),
naarmate we naar de weefsels gaan zakt de pO2 en zal Hb zuurstof
afgeven aan Mb omdat dit een hogere a niteit heeft.
BPG: komt uit een zijketen van de glycolyse van de RBC
Rapoport luebering cycle: deze molecule verschijnt in processen waardat er veel glycolyse is
2,3-BPG is een nevenproduct van metabool actieve weefsels: belangrijk signaal voor zuurstofnood
zit centraal tussen de 4 subunits en stabiliseert de deoxy vorm
Zwart: HB zonder 2,3BPG Paars: Hb met 2,3BPG
Bij een pO2 van 20 zouden we maar 8% van de
zuurstof kunnen afgeven, door 2,3BPG kunnen we
66% afgeven dus de e ciëntie van transport ligt
hierdoor veel hoger.
Bohr e ect: chemisch fysiologisch proces waarbij het
aanzuren van de omgeving (dit is een teken van
metabool actief weefsel teken dat er meer zuurstof
nodig is), de a niteit van Hb voor zuurstof nog verder
afnemen. De curve verschuift naar rechts (blauw) en
hierdoor kan er nog meer zuurstof afgegeven worden,
dus 77% in plaats van 66% door de aanwezigheid
van een zuur milieu.
, Bloed 1
Carbonic Anhydrase: enzyme dat de CO2 die gevormd wordt door de metabole activiteit opvangt,
koppelt aan water en zo carbonzuur of H2CO3 vormt. Dit is een zuur met een lage pKa en zal in een
fysiologisch milieu splitsen in bicarbonaat en protonen. Hoe meer H+, hoe lager de pH. We zien de pH
zakken in de perifere weefsels en dus kan Hb in deze actieve weefsels (waar veel CO2 en dus ook
veel H+ gevormd worden) nog meer zuurstof kunnen afgeven = drijft het Bohr e ect!
Hemoglobine is een quaternair eiwit met 2 subtypes:
Er zijn 2 genen, op chr16 en chr11. Chr16
bevat de info voor de alfa-globulineketens,
chr11 voor de beta-globulineketens. Er zijn
heel veel combinaties mogelijk. In de
embryonale fase zal het Hb heel anders zijn
dan in de mature fase. Embryonaal: vooral
zeta en epsilon ketens, foetaal: vnl alfa en
gamma ketens, matuur (vanaf de geboorte):
gamma ketens beginnen vervangen te
worden door beta ketens
Globuline subtypes doorheen de maturatie van de foetus:
Dit is ook gekoppeld aan waar het Hb gemaakt wordt. In de
embryonale fase: in de yolk sac, foetaal: vnl de lever en een
beetje de milt die de productie van de RBC en Hb op zich
nemen. Vanaf 12-18 weken: vooral alfa en gamma ketens. De
beta-ketens zullen er ook al wat zijn, maar vanaf de geboorte
komt deze productie massaal op gang. Op de leeftijd van 2-3
maanden hebben we volwaardig matuur Hb. Afhankelijk van
hoe oud het embryo/foetus/kind is, zal er dus een andere vorm
van Hb zijn.
Foetaal hemoglobine:
dit moet meer zuurstof kunnen opnemen en ook kunnen afgeven aan de placenta
Dit maakt dat foetaal Hb een andere
bindingse cientie heeft dan het matuur Hb. De
a niteit van het foetaal Hb voor zuurstof is
hoger, en dus bij een bepaalde pO2 zal het
zuurstof van het maternaal Hb overgedragen
worden op het foetaal Hb. Dit komt omdat de
gamma keten lichtjes anders is en minder
gevoelig is voor het 2,3BPG, hierdoor zal die de
R-status langer aanhouden en dus gemakkelijker
de zuurstof afnemen van het maternaal Hb dat
hier meer gevoelig voor is.
