Inhoudsopgave
1.1 Sociologie en de metafoor van het spel ................................................................................................ 5
1.2 Het dagelijkse leven door de bril van de socioloog ............................................................................. 5
1.3 een stap verder ..................................................................................................................................... 6
1.4 Definitie sociologie .............................................................................................................................. 7
Hoofdstuk 2 – Sociologie, samenleving en sociaal handelen .............................................................................. 8
Waar gaat de cursus over? ............................................................................................................................. 8
2.1 Individu versus samenleving ................................................................................................................... 8
2.2 De samenleving: een vat vol mogelijkheden en beperkingen ........................................................... 10
2.3 Solidariteit versus strijd ...................................................................................................................... 11
2.4 Ongelijkheid versus gelijkheid ........................................................................................................... 14
Conclusie hoofdstuk 2 ................................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 3 – Sociologie, sociale feiten en wetenschap ................................................................................... 15
3.1 Historische aandacht als wetenschap ................................................................................................. 15
3.2 Zijn sociale feiten eerbiedwaardig? (Durkheim) .............................................................................. 16
3.4 Sociologie ontdekt en verruimt ........................................................................................................... 17
3.5 Sociologie: één van de ‘huizen’ op het plein van de samenleving .................................................... 17
Conclusie hoofdstuk 3 ................................................................................................................................. 18
Hoofdstuk 4 – Sociologie, referentiekaders en wetenschap ............................................................................. 19
Waar gaat de cursus over? ........................................................................................................................... 19
4.1 Karl Popper (1902-1994) bekijken in boek!!!!! ................................................................................. 20
4.2 Referentiekaders .................................................................................................................................. 20
4.3 Het breekpunt ...................................................................................................................................... 20
4.4 Sociale problemen als drijfveer .......................................................................................................... 21
4.5 Empirische cyclus ................................................................................................................................ 22
4.6 Sociale fysica vs. ‘verstehende’ wetenschap ...................................................................................... 23
4.7 Sociologen specialiseren zich .............................................................................................................. 24
4.8 Sociologen zijn ook maar mensen ......................................................................................................... 24
Paradigmatisch pluralisme ....................................................................................................................... 24
Hoofdstuk 5 – Sociaal handelen, interactie, posities & rollen ......................................................................... 25
5.1 Sociaal handelen (Weber) .......................................................................................................................... 25
Definitie ...................................................................................................................................................... 25
Vier grondcategorieën sociaal handelen .................................................................................................. 25
5.2 Interactie & communicatie ........................................................................................................................... 26
Sociale media .............................................................................................................................................. 26
5.3 Sociale relaties, posities, rol & status ........................................................................................................... 27
5.3.1 Sociale relaties ........................................................................................................................................ 27
5.3.2 Sociale posities ........................................................................................................................................ 28
5.3.3 Sociale status .......................................................................................................................................... 28
5.3.4 Statuscongruentie-theorie ...................................................................................................................... 28
5.4 Sociale rol ....................................................................................................................................................... 28
, Rolverwachtingen ...................................................................................................................................... 29
Voorbeeld: arts & patiënt ......................................................................................................................... 29
Genderrollen .............................................................................................................................................. 29
5.4.1 Rollenconflicten ...................................................................................................................................... 29
5.4.2 Stabiliteit van rollen ............................................................................................................................... 29
5.5 Rolattributen & statussymbolen .................................................................................................................. 30
Rolattributen .............................................................................................................................................. 30
Statussymbolen .......................................................................................................................................... 30
⭐ Conclusie Hoofdstuk 5.................................................................................................................................. 30
Hoofdstuk 7 — Moderne samenlevingen zijn altijd multicultureel ................................................................ 31
7.1 Door de ogen van anderen ........................................................................................................................ 31
7.3 Cultuur met een grote C en een kleine c ................................................................................................... 31
Cultuur met hoofdletter C ........................................................................................................................ 31
Cultuur met kleine c .................................................................................................................................. 31
Sterven in de moderne samenleving ......................................................................................................... 31
Framing & Cultural Lag ................................................................................................................................. 32
Framing ...................................................................................................................................................... 32
Cultural Lag (Ogburn) .............................................................................................................................. 32
Wat is cultuur? ................................................................................................................................................ 32
Binnen de sociologie................................................................................................................................... 32
Officiële definitie ........................................................................................................................................ 32
7.4 Componenten van cultuur ............................................................................................................................ 33
7.4.1 Waarden .................................................................................................................................................. 33
7.4.2 Normen ................................................................................................................................................... 34
7.4.3 Doeleinden .............................................................................................................................................. 35
7.5 De ene cultuur is de andere niet ................................................................................................................... 35
7.5.1 Hoge vs. lage cultuur .............................................................................................................................. 36
7.5.2 Dominante, gedomineerde culturen, subculturen, tegenculturen ........................................................ 36
7.5.4 Verschillen in de sociale ruimte ............................................................................................................. 37
7.6 Cultuur & Beschaving (Norbert Elias – civilisatieproces) ......................................................................... 37
Focus ( verbinding macro en micro) ........................................................................................................ 37
Belangrijk: .................................................................................................................................................. 37
Cultuur vs. beschaving .............................................................................................................................. 37
7.7 Institutionalisering & Desinstitutionalisering ............................................................................................. 37
Institutionalisering .................................................................................................................................... 37
Functies....................................................................................................................................................... 38
7.8 Het gezin — primaire groep & institutie ..................................................................................................... 38
Primaire groep ................................................................................................................................................. 38
Desinstitutionalisering gezin ............................................................................................................................ 38
7.8.1 Nuclear vs. extended family ................................................................................................................... 38
7.8.3 Nieuwe gezinsvormen ............................................................................................................................. 38
,7.9 Desinstitutionalisering van de levensloop.................................................................................................... 39
Conclusie Hoofdstuk 7 ........................................................................................................................................ 39
Hoofdstuk 8: Over socialisatie, sociale controle, conformisme en deviantie. ................................................. 40
8.1 Functies van socialisatie ................................................................................................................................ 40
Functies ........................................................................................................................................................... 40
8.2 Wat gebeurt er zonder socialisatie? ............................................................................................................. 41
8.3 Vormen van socialisatie ................................................................................................................................ 41
1. Primaire socialisatie .................................................................................................................................... 41
3. Tertiaire socialisatie .................................................................................................................................... 41
Overgangsrituelen (Rites de passage) ................................................................................................................ 42
8.4 Differentiële socialisatie ................................................................................................................................ 43
Sociale klasse ................................................................................................................................................... 43
Differentiële socialisatie .................................................................................................................................. 43
Gender.............................................................................................................................................................. 43
8.5 Conformisme ................................................................................................................................................. 44
Waarom conformeren mensen zich? .............................................................................................................. 44
Asch-experiment ........................................................................................................................................ 44
Milgram-experiment ................................................................................................................................. 44
8.6 Sociale controle & sociale sancties ............................................................................................................... 45
Sancties ....................................................................................................................................................... 45
Belangrijk: ....................................................................................................................................................... 46
Theorieën over deviantie .................................................................................................................................... 46
1. Sociale contexttheorie ................................................................................................................................. 46
2. Labelingtheorie (symbolisch interactionisme) ............................................................................................ 46
3. Learned deviance (differentiële associatie) ................................................................................................ 47
4. Conflicttheorie ............................................................................................................................................. 47
Functies van deviantie......................................................................................................................................... 47
Hoofdstuk 10: Sociale Ongelijkheid & Klassen ................................................................................................ 48
1. Waar gaat deze cursus over?.......................................................................................................................... 48
2. Ongelijkheid is van alle tijden ........................................................................................................................ 48
3. Waarom sociale klasse centraal staat ............................................................................................................ 49
4. Economen over ongelijkheid .......................................................................................................................... 49
1.5 Thomas Piketty ................................................................................................................................... 49
1.6 Joseph Stiglitz (The Price of Inequality, 2012) .................................................................................. 49
5. 10.1 – Verscheidenheid vs. ongelijkheid ........................................................................................................ 51
, 6. 10.3 – Wat is sociale ongelijkheid? ................................................................................................................ 51
Materiële goederen ...................................................................................................................................... 51
Ideële goederen ............................................................................................................................................ 51
7. Sociale uitsluiting ............................................................................................................................................ 52
8. Piketty’s klassenindeling ................................................................................................................................ 52
9. 10.5 – Twee klassieke sociologische benaderingen ....................................................................................... 53
1.7 1. Ordesociologen (structuurfunctionalisme)..................................................................................... 53
1.8 2. Conflictsociologen (Marxisme) ...................................................................................................... 53
10. 10.6 – Standen, kasten en klassen ................................................................................................................ 53
1.9 Slavernij ............................................................................................................................................. 53
1.10 Kasten ................................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.11 Standen.................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.12 Klassen .................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
11. Is een ongelaagde samenleving mogelijk? ................................................................................................... 54
12. 10.7 – Sociale mobiliteit ................................................................................................................................ 54
Definitie ....................................................................................................................................................... 54
Vormen ........................................................................................................................................................ 54
Wat leert onderzoek? ................................................................................................................................... 54
13. 10.8 – Beïnvloeding, gezag, macht ............................................................................................................... 55
14. Machtsbronnen en elites ............................................................................................................................... 57
⭐ Wat leerden wij? (Slotconclusie) ................................................................................................................. 58