OLIVIA GALLE
Les 1
Vooraf: algemeen juridisch kader verbintenissen
Begrip verbintenis:
- Juridische relatie tussen 1 of meerdere personen
- Ene partij heeft verplichting tov andere partij
o Verplichting:
▪ Iets te geven
▪ Iets te doen
▪ Iets niet te doen
Soorten verbintenissen:
- Overeenkomst:
o Eenzijdig (vb: bruikleen)
o Wederkerig (vb: koop, huur…)
- Buiten overeenkomst:
o Eenzijdige wilsuiting: verklaring van 1 partij (vb: schuldbekentenis)
o Oneigenlijk contract (vb: zaakwaarneming, onverschuldigde betaling terugbetalen)
o Uit onrechtmatige daad (vb: verkeersongeval) fout-schade-oorzakelijk verband
o Uit misdrijf (vb: geldboete, verbeurdverklaring)
o Uit wet (vb: onderhoudsplicht, belastingen) onduidelijkheid/onvolledigheid →
interpretatie rechtspraak
- Natuurlijke verbintenissen: morele verplichting, niet afdwingbaar, niet terugvorderbaar
Verbintenissen uit overeenkomst:
- Wilsautonomie (Art. 1134 BW): contractvrijheid, onderhandelingsvrijheid
o Alle overeenkomsten die wettig zijn aangegaan, gelden voor partijen tot wet
o Wettige overeenkomsten moeten ter goeder trouw worden uitgevoerd
- 4 inhoudelijke voorwaarden geldigheid:
o Toestemming: uitdrukkelijk/stilzwijgend
▪ Geen wilsgebreken: dwaling/geweld/bedrog
o Bekwaamheid
o Voorwerp – inhoud
o Geldige oorzaak
Vormvereisten:
- Principe: vormvrij, geen geschrift nodig
o Uitzonderingen: wettelijk bepaald
- Bewijs: nieuw Burgerlijk Wetboek – boek VIII:
o Wederkerige overeenkomsten (Art. 8.9)
▪ Waarde vanaf 3.500 EUR: ondertekend geschrift
▪ Bewijs boven of tegen geschrift, ongeacht bedrag
1
,OLIVIA GALLE
▪ Zelfde aantal originelen als partijen
o Eenzijdige verbintenis:
▪ Handtekening van persoon die zich verbindt
▪ Vermelding door zichzelf geschreven van som of hoeveelheid voluit in letters
uitgedrukt
o Advocatenakte:
▪ Door advocaten mede ondertekend: volledig bewijs
Nuancering contractsvrijheid:
- Ondernemingen – particulieren
- Dwingend recht
- Marginaal toetsingsrecht door rechter
- Goede trouw/rechtsverwerking/rechtsmisbruik
Tegenstelbaarheid:
- Contracten in principe geen bindende waarde tov derden
- Wel tegenstelbaarheid:
o Publiciteit:
▪ Registratie (vb: huur)
▪ Overschrijving op hypotheekkantoor (vb: vervreemding onroerend goed)
▪ Inschrijving in register burgerlijke stand (vb: huwelijk, erkenning kind)
▪ Authentieke akte
o Overlijden 1 vd partijen
o Wet
Modaliteiten:
- Algemene regel: deelbaarheid
- Ondeelbare verbintenissen
- Hoofdelijke verbintenissen – verbintenissen in solidum
- Hoofdelijkheid vs ondeelbaarheid: erfgenamen
Consumenten
Bescherming van de consument
Inleiding: nieuwe regeling consumentenbescherming:
- Bijzondere bescherming voor consument:
o Indien hij handelt met onderneming
o 31 mei 2014: Wetboek Economisch Recht (WER)
▪ Boek I: algemene definities
▪ Art. 1.8 WER: specifieke definities voor Boek VI WER
▪ Boek VI WER: algemene bescherming consument
2
,OLIVIA GALLE
▪ Boek XIV WER: bescherming consument in verhouding beoefenaren vrije
beroepen
o Europese Richtlijn Consumentenrechten
Toepassingsgebied: de consument:
- Art. 1.2,2° WER: elke natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die buiten handels-,
bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteiten vallen
o Geen rechtspersonen (= juridische constructie, apart juridisch geheel dat ook
zelfstandig kan deelnemen aan rechtsverkeer)
o Niet meer vereist dat persoon uitsluitend voor privédoeleinden handelt
o Bestemmingscriterium: welke doeleinden?
o ENKEL bescherming in verhouding tot onderneming
Toepassingsgebied: de onderneming:
- Art. 1.1,1° WER: nastreven op duurzame wijze van economisch doel
o Aanbieden producten/diensten met zekere regelmaat
o Irrelevant of entiteit winst nastreven
o Irrelevant welke vorm (natuurlijke personen, vennootschappen, verenigingen…)
o Aanbieden goederen of diensten op markt
o Overheidsbedrijven (Bpost, NMBS)
o Instellingen gesubsidieerd door overheid (ziekenhuizen, universiteiten…)
Prijsaanduiding en voorlichting (Art. VI.2 – Art. VI.7 WER)
Prijsaanduiding:
- Lex generalis (algemene wet) → lex specialis (bijzondere wet)
o Verenigbaar: cumulatief toepassen
o Onverenigbaar: bijzondere wet krijgt voorrang
- Art. VI.3§1 WER:
o Verplichting prijs schriftelijk en ondubbelzinnig aan te duiden
o Leesbaar en goed zichtbaar
- Art. VI.4 WER: totale prijs aanduiden (incl BTW en kosten voor consument)
Voorlichting:
- Art. VI.2 WER: algemene verplichting tot informatie van consument
o Duidelijk en begrijpelijk (niet noodzakelijk schriftelijk)
o Mag ook uit context blijken
o Gaat over
▪ Voornaamste kenmerken product
▪ Identiteit onderneming
▪ Totale prijs product
▪ Wijze betaling, levering, uitvoering, leveringstermijn
3
, OLIVIA GALLE
▪ Wettelijke waarborg
▪ Duur overeenkomst + voorwaarden opzeg
▪ Verkoopsvoorwaarden
▪ Functionaliteit digitale inhoud
▪ Interoperabiliteit van digitale inhoud met hardware en software
Oneerlijke handelspraktijken (Art. VI.92 – VI.103 WER)
Structuur:
- Drieledige structuur:
o Algemene bepaling: oneerlijke handelspraktijken zijn verboden (Art. VI.93 en 95
WER)
o Misleidende handelspraktijken (Art. VI.95 en 97 WER) en agressieve
handelspraktijken (Art. 95 en 101 WER)
o Zwarte lijsten: 23 misleidende (Art. VI.100 WER) en 6 agressieve (Art. VI.103 WER)
handelspraktijken
Oneerlijke handelspraktijken: de zwarte lijsten
- Misleidende en agressieve handelspraktijken
o Onder alle omstandigheden beschouwd als oneerlijk → verboden
o Onweerlegbaar vermoeden: misleidend of agressief
- Misleidende handelspraktijken (Art. VI.100 WER)
o Producten of diensten tegen genoemde prijs te koop aanbieden zonder dat
onderneming aangeeft dat gegrond vermoeden bestaat dat ze producten niet tegen
die prijs kan leveren of door andere onderneming kan doen leveren gedurende
periode en in hoeveelheden die rekening houdend met product, omvang van voor
product gevoerde reclame en aangeboden prijs redelijk zijn
o Bedrieglijk beweren dat product slechts gedurende beperkte tijd beschikbaar zal zijn
of onder speciale voorwaarden gedurende beperkte tijd om consument onmiddellijk
te doen beslissen en geen kans of onvoldoende tijd te geven geïnformeerd besluit te
nemen
- Agressieve handelspraktijken (Art. VI.103 WER)
o Consument thuis opzoeken en verzoek om weg te gaan/niet meer terug te komen
negeren behalve indien en voor zover gerechtvaardigd volgens wettelijke of
reglementaire bepalingen wordt beoogd contractuele verplichting te doen naleven
o Hardnekkig en ongewenst aandringen per telefoon, fax, e-mail of andere
afstandsmedia onverminderd (Art. VI.110 WER en XII.13 WER)
Oneerlijke handelspraktijken: algemeen verbod op misleidende en agressieve handelspraktijken
- Rechter beslist aan hand van concrete omstandigheden
- Gedraging enkel verboden indien aangetoond dat aankoopbeslissing consument
beïnvloedt/kan beïnvloeden
- Irrelevant of onderneming ter goeder of kwader trouw is
- Agressieve handelspraktijken: intimidatie, dwang, beperking keuzevrijheid
4
Les 1
Vooraf: algemeen juridisch kader verbintenissen
Begrip verbintenis:
- Juridische relatie tussen 1 of meerdere personen
- Ene partij heeft verplichting tov andere partij
o Verplichting:
▪ Iets te geven
▪ Iets te doen
▪ Iets niet te doen
Soorten verbintenissen:
- Overeenkomst:
o Eenzijdig (vb: bruikleen)
o Wederkerig (vb: koop, huur…)
- Buiten overeenkomst:
o Eenzijdige wilsuiting: verklaring van 1 partij (vb: schuldbekentenis)
o Oneigenlijk contract (vb: zaakwaarneming, onverschuldigde betaling terugbetalen)
o Uit onrechtmatige daad (vb: verkeersongeval) fout-schade-oorzakelijk verband
o Uit misdrijf (vb: geldboete, verbeurdverklaring)
o Uit wet (vb: onderhoudsplicht, belastingen) onduidelijkheid/onvolledigheid →
interpretatie rechtspraak
- Natuurlijke verbintenissen: morele verplichting, niet afdwingbaar, niet terugvorderbaar
Verbintenissen uit overeenkomst:
- Wilsautonomie (Art. 1134 BW): contractvrijheid, onderhandelingsvrijheid
o Alle overeenkomsten die wettig zijn aangegaan, gelden voor partijen tot wet
o Wettige overeenkomsten moeten ter goeder trouw worden uitgevoerd
- 4 inhoudelijke voorwaarden geldigheid:
o Toestemming: uitdrukkelijk/stilzwijgend
▪ Geen wilsgebreken: dwaling/geweld/bedrog
o Bekwaamheid
o Voorwerp – inhoud
o Geldige oorzaak
Vormvereisten:
- Principe: vormvrij, geen geschrift nodig
o Uitzonderingen: wettelijk bepaald
- Bewijs: nieuw Burgerlijk Wetboek – boek VIII:
o Wederkerige overeenkomsten (Art. 8.9)
▪ Waarde vanaf 3.500 EUR: ondertekend geschrift
▪ Bewijs boven of tegen geschrift, ongeacht bedrag
1
,OLIVIA GALLE
▪ Zelfde aantal originelen als partijen
o Eenzijdige verbintenis:
▪ Handtekening van persoon die zich verbindt
▪ Vermelding door zichzelf geschreven van som of hoeveelheid voluit in letters
uitgedrukt
o Advocatenakte:
▪ Door advocaten mede ondertekend: volledig bewijs
Nuancering contractsvrijheid:
- Ondernemingen – particulieren
- Dwingend recht
- Marginaal toetsingsrecht door rechter
- Goede trouw/rechtsverwerking/rechtsmisbruik
Tegenstelbaarheid:
- Contracten in principe geen bindende waarde tov derden
- Wel tegenstelbaarheid:
o Publiciteit:
▪ Registratie (vb: huur)
▪ Overschrijving op hypotheekkantoor (vb: vervreemding onroerend goed)
▪ Inschrijving in register burgerlijke stand (vb: huwelijk, erkenning kind)
▪ Authentieke akte
o Overlijden 1 vd partijen
o Wet
Modaliteiten:
- Algemene regel: deelbaarheid
- Ondeelbare verbintenissen
- Hoofdelijke verbintenissen – verbintenissen in solidum
- Hoofdelijkheid vs ondeelbaarheid: erfgenamen
Consumenten
Bescherming van de consument
Inleiding: nieuwe regeling consumentenbescherming:
- Bijzondere bescherming voor consument:
o Indien hij handelt met onderneming
o 31 mei 2014: Wetboek Economisch Recht (WER)
▪ Boek I: algemene definities
▪ Art. 1.8 WER: specifieke definities voor Boek VI WER
▪ Boek VI WER: algemene bescherming consument
2
,OLIVIA GALLE
▪ Boek XIV WER: bescherming consument in verhouding beoefenaren vrije
beroepen
o Europese Richtlijn Consumentenrechten
Toepassingsgebied: de consument:
- Art. 1.2,2° WER: elke natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die buiten handels-,
bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteiten vallen
o Geen rechtspersonen (= juridische constructie, apart juridisch geheel dat ook
zelfstandig kan deelnemen aan rechtsverkeer)
o Niet meer vereist dat persoon uitsluitend voor privédoeleinden handelt
o Bestemmingscriterium: welke doeleinden?
o ENKEL bescherming in verhouding tot onderneming
Toepassingsgebied: de onderneming:
- Art. 1.1,1° WER: nastreven op duurzame wijze van economisch doel
o Aanbieden producten/diensten met zekere regelmaat
o Irrelevant of entiteit winst nastreven
o Irrelevant welke vorm (natuurlijke personen, vennootschappen, verenigingen…)
o Aanbieden goederen of diensten op markt
o Overheidsbedrijven (Bpost, NMBS)
o Instellingen gesubsidieerd door overheid (ziekenhuizen, universiteiten…)
Prijsaanduiding en voorlichting (Art. VI.2 – Art. VI.7 WER)
Prijsaanduiding:
- Lex generalis (algemene wet) → lex specialis (bijzondere wet)
o Verenigbaar: cumulatief toepassen
o Onverenigbaar: bijzondere wet krijgt voorrang
- Art. VI.3§1 WER:
o Verplichting prijs schriftelijk en ondubbelzinnig aan te duiden
o Leesbaar en goed zichtbaar
- Art. VI.4 WER: totale prijs aanduiden (incl BTW en kosten voor consument)
Voorlichting:
- Art. VI.2 WER: algemene verplichting tot informatie van consument
o Duidelijk en begrijpelijk (niet noodzakelijk schriftelijk)
o Mag ook uit context blijken
o Gaat over
▪ Voornaamste kenmerken product
▪ Identiteit onderneming
▪ Totale prijs product
▪ Wijze betaling, levering, uitvoering, leveringstermijn
3
, OLIVIA GALLE
▪ Wettelijke waarborg
▪ Duur overeenkomst + voorwaarden opzeg
▪ Verkoopsvoorwaarden
▪ Functionaliteit digitale inhoud
▪ Interoperabiliteit van digitale inhoud met hardware en software
Oneerlijke handelspraktijken (Art. VI.92 – VI.103 WER)
Structuur:
- Drieledige structuur:
o Algemene bepaling: oneerlijke handelspraktijken zijn verboden (Art. VI.93 en 95
WER)
o Misleidende handelspraktijken (Art. VI.95 en 97 WER) en agressieve
handelspraktijken (Art. 95 en 101 WER)
o Zwarte lijsten: 23 misleidende (Art. VI.100 WER) en 6 agressieve (Art. VI.103 WER)
handelspraktijken
Oneerlijke handelspraktijken: de zwarte lijsten
- Misleidende en agressieve handelspraktijken
o Onder alle omstandigheden beschouwd als oneerlijk → verboden
o Onweerlegbaar vermoeden: misleidend of agressief
- Misleidende handelspraktijken (Art. VI.100 WER)
o Producten of diensten tegen genoemde prijs te koop aanbieden zonder dat
onderneming aangeeft dat gegrond vermoeden bestaat dat ze producten niet tegen
die prijs kan leveren of door andere onderneming kan doen leveren gedurende
periode en in hoeveelheden die rekening houdend met product, omvang van voor
product gevoerde reclame en aangeboden prijs redelijk zijn
o Bedrieglijk beweren dat product slechts gedurende beperkte tijd beschikbaar zal zijn
of onder speciale voorwaarden gedurende beperkte tijd om consument onmiddellijk
te doen beslissen en geen kans of onvoldoende tijd te geven geïnformeerd besluit te
nemen
- Agressieve handelspraktijken (Art. VI.103 WER)
o Consument thuis opzoeken en verzoek om weg te gaan/niet meer terug te komen
negeren behalve indien en voor zover gerechtvaardigd volgens wettelijke of
reglementaire bepalingen wordt beoogd contractuele verplichting te doen naleven
o Hardnekkig en ongewenst aandringen per telefoon, fax, e-mail of andere
afstandsmedia onverminderd (Art. VI.110 WER en XII.13 WER)
Oneerlijke handelspraktijken: algemeen verbod op misleidende en agressieve handelspraktijken
- Rechter beslist aan hand van concrete omstandigheden
- Gedraging enkel verboden indien aangetoond dat aankoopbeslissing consument
beïnvloedt/kan beïnvloeden
- Irrelevant of onderneming ter goeder of kwader trouw is
- Agressieve handelspraktijken: intimidatie, dwang, beperking keuzevrijheid
4
