Samenvatting 2025-2026 June R.
Functionele trainingstherapie
Les 1: Basisstructuur
Basisstructuur
Definitie van training
Systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een verbetering in een
welbepaald doelgebied wordt nagestreefd
= repetitief (herhalen in de tijd, anders gaat je niveau terug zakken)
= actief
= doelgericht (bv. op gebied van kracht of uithouding)
Definitie van sporttraining
Sporttraining is een planmatig en gestructureerd proces dat gericht is op de fysieke,
technische, tactische, psychische en intellectuele voorbereiding van de sporter.
= repetitief, actief, doelgericht
= gestructureerd -> mensen beginnen eraan zonder goed voorbereid te zijn (geef jezelf tijd
om te groeien)
Trainingsplan
● Training (sport en revalidatie) is repetitief, actief en doelgericht
● Doelen = individueel → nood aan trainingsplan (maar bv. voetbalploeg
met 20man is het moeilijk om vanuit individuele beginsituaties te starten)
● Lay out van een trainingsplan:
- Definiëring van een doelstelling → bv. gewichtsverlies
- Keuze van de trainingsinhoud → is afhankelijk van je doelstelling
- Vaststellen van de volgorde van de deelaspecten
- De keuze van de gebruikte oefenmethoden
- Controle van het te bereiken doel → bv. 20km van Brussel →
daarvoor ga je al een aantal keer testen en aanpassen waar nodig
Voorbeeld
1) Definiëring van een doelstelling
→ Verbeteren kracht hamstrings
2) Keuze van de trainingsinhoud
→ Oefenvormen
3) Het vaststellen van de volgorde van de verschillende deelaspecten
→ Technisch (correct opspannen) → motorisch (verbetering) → mentaal
(positieve benadering) → fysiek (verhoogde krachtontwikkeling)
4) De keuze van de gebruikte oefenmethoden
→ Isometrisch, dynamisch
5) Controle van het te bereiken doel
→ Beginsituaties → tussentijdse evaluatie(s) → einddoel
1
,Samenvatting 2025-2026 June R.
Doelstellingen en fases
Voorbeeld Doelen moet je eventueel aanpassen
Of een doel haalbaar is, is ook afhankelijk van de gegeven tijd
Topsporter Recreatief sporter Revalidatie
Beginsituatie Top 10 hordelopen Liep 10 miles in ACL ruptuur
1u40
Einddoel Olympisch goud Loop 20km Brussel Joggen zonder pijn
in 1u45
Partieel doel Kwalificatie olympische Loop 20km in sub- Fietsen zonder pijn
spelen sub-13,5” 2u
Deelfactor Acceleratie fase Aerobe uithouding Terugwinnen van volledige
verbeteren verbeteren range of motion
Doelstellingen formuleren; SMARTER
Specific - specifiek
Measurable - meetbaar
Agreed with your participants - ‘overleg’ met patiënt
Realistic - realistisch
Time-framed - tijdsgebonden
Exciting - uitdagend
Recorded - bijhouden van beginsituatie en tussendoelen
Structuur trainingsproces: 4 fases
Ook zien of de doelstellingen
haalbaar zijn
Voorbereiding is ook beginsituatie
kennen:
- niveau
- eerdere blessures
- gezondheid
- rode/gele vlaggen
2
,Samenvatting 2025-2026 June R.
Lichamelijke basiseigenschappen
Definitie en evaluatie
Lichamelijke basiseigenschappen zijn nodig om fysieke niveau te kunnen vaststellen:
● Essentiële componenten voor participatie/prestatievermogen
● Het geheel van deze lichamelijke basiseigenschappen → fysieke conditie
● Afhankelijk van de anatomische en fysiologische systemen
● Lichamelijke basiseigenschappen is NIET hetzelfde als bewegingsvaardigheden
(=techniek; uitvoering)
- =motorische aanleg + leerproces
● Hoe evalueren?
- Fysiologische tests (bv. VO2 max)
- Biomechanische/motorische tests
- Wedstrijd/revalidatieproces controles
- Cognitieve tests (afhankelijk van de sport)
4 Belangrijke eigenschappen: KLUS
KRACHT
● Aanpassingen spier-pees systeem
● Algemeen vs lokaal
● Statisch vs dynamisch
● Maximale kracht / snelkracht / explosieve kracht / krachtuithouding
● Elastische kracht? 1RM? Hypertrofie? Hyperplasie?
LENIGHEID
● Actieradius spier-pees systeem
● = ‘de eigenschap om bewegingen met een zo groot mogelijke amplitude uit te
voeren’
● Algemeen vs specifiek
● Actief vs passief
UITHOUDING
● Kan opgedeeld worden in lokaal en algemeen uithoudingsvermogen
● Wordt verder opgedeeld in aeroob-anaeroob en statisch-dynamisch
● Cardiorespiratoire en spier-pees systeem
SNELHEID
● Resultante wisselwerking spier-zenuwstelsel
● Motorische acties in minimale tijd uitvoeren
● Verhouding afgelegde weg op tijd: v = d/t
● Acyclisch vs cyclisch
● Reactiesnelheid → positieve versnelling (acceleratie) → basissnelheid
(maximale snelheid) → negatieve versnelling (verval of deceleratie)
Cross training
Soorten trainingsprikkels binnen een training kunnen variëren: “Cross-training”
- Lenigheid & kracht
3
, Samenvatting 2025-2026 June R.
- Lenigheid & uithouding
- Kracht & uithouding
Algemene principes
Biologische principes Methodologische principes
Overload Optimale dosering van belasting
Verminderde meeropbrengst Systematisch verhogen van belasting
Supercompensatie Veelzijdigheid en systematisch afwisselen van
Omkeerbaarheid belastingsmodaliteiten en oefenvormen
Specificiteit Continue belasting
Individuele verschillen in training gevoeligheid Optimale timing van specifieke en algemene
oefenvormen
Individualiseren van training
Biologische principes:
OVERLOAD
● Trainingsprikkel moet voldoende hoog zijn om homeostase te verstoren
→ aanpassingsreactie tijdens herstelfase (=oefeneffect) → bij training
maken we spieren ‘stuk’ en door te rusten worden deze verstevigd
● Grootte trainingsprikkel hangt af van beoogde doel
→ gezondheidsbevordering vs competitiesport vs revalidatie ..(verschilt
per individu)
● Lichaam past zich aan, dus belasting moet progressief en systematisch toenemen
VERMINDERDE MEEROPBRENGST
● Aanpassingsprocessen verlopen niet
lineair maar parabool
→ hoe hoger het niveau, hoe kleiner
het oefeneffect en hoe meer moeite
dit kost
In het begin grote vooruitgang, maar als
we meer gaan trainen gaat dit niveau
maar lichtjes vooruit
● bv. Start-to-run vs elite marathon loper
● bv. 1e maand revalidatie na kruisband vs helemaal terug op topniveau
4
Functionele trainingstherapie
Les 1: Basisstructuur
Basisstructuur
Definitie van training
Systematisch uitvoeren van handelingen of patronen waardoor er een verbetering in een
welbepaald doelgebied wordt nagestreefd
= repetitief (herhalen in de tijd, anders gaat je niveau terug zakken)
= actief
= doelgericht (bv. op gebied van kracht of uithouding)
Definitie van sporttraining
Sporttraining is een planmatig en gestructureerd proces dat gericht is op de fysieke,
technische, tactische, psychische en intellectuele voorbereiding van de sporter.
= repetitief, actief, doelgericht
= gestructureerd -> mensen beginnen eraan zonder goed voorbereid te zijn (geef jezelf tijd
om te groeien)
Trainingsplan
● Training (sport en revalidatie) is repetitief, actief en doelgericht
● Doelen = individueel → nood aan trainingsplan (maar bv. voetbalploeg
met 20man is het moeilijk om vanuit individuele beginsituaties te starten)
● Lay out van een trainingsplan:
- Definiëring van een doelstelling → bv. gewichtsverlies
- Keuze van de trainingsinhoud → is afhankelijk van je doelstelling
- Vaststellen van de volgorde van de deelaspecten
- De keuze van de gebruikte oefenmethoden
- Controle van het te bereiken doel → bv. 20km van Brussel →
daarvoor ga je al een aantal keer testen en aanpassen waar nodig
Voorbeeld
1) Definiëring van een doelstelling
→ Verbeteren kracht hamstrings
2) Keuze van de trainingsinhoud
→ Oefenvormen
3) Het vaststellen van de volgorde van de verschillende deelaspecten
→ Technisch (correct opspannen) → motorisch (verbetering) → mentaal
(positieve benadering) → fysiek (verhoogde krachtontwikkeling)
4) De keuze van de gebruikte oefenmethoden
→ Isometrisch, dynamisch
5) Controle van het te bereiken doel
→ Beginsituaties → tussentijdse evaluatie(s) → einddoel
1
,Samenvatting 2025-2026 June R.
Doelstellingen en fases
Voorbeeld Doelen moet je eventueel aanpassen
Of een doel haalbaar is, is ook afhankelijk van de gegeven tijd
Topsporter Recreatief sporter Revalidatie
Beginsituatie Top 10 hordelopen Liep 10 miles in ACL ruptuur
1u40
Einddoel Olympisch goud Loop 20km Brussel Joggen zonder pijn
in 1u45
Partieel doel Kwalificatie olympische Loop 20km in sub- Fietsen zonder pijn
spelen sub-13,5” 2u
Deelfactor Acceleratie fase Aerobe uithouding Terugwinnen van volledige
verbeteren verbeteren range of motion
Doelstellingen formuleren; SMARTER
Specific - specifiek
Measurable - meetbaar
Agreed with your participants - ‘overleg’ met patiënt
Realistic - realistisch
Time-framed - tijdsgebonden
Exciting - uitdagend
Recorded - bijhouden van beginsituatie en tussendoelen
Structuur trainingsproces: 4 fases
Ook zien of de doelstellingen
haalbaar zijn
Voorbereiding is ook beginsituatie
kennen:
- niveau
- eerdere blessures
- gezondheid
- rode/gele vlaggen
2
,Samenvatting 2025-2026 June R.
Lichamelijke basiseigenschappen
Definitie en evaluatie
Lichamelijke basiseigenschappen zijn nodig om fysieke niveau te kunnen vaststellen:
● Essentiële componenten voor participatie/prestatievermogen
● Het geheel van deze lichamelijke basiseigenschappen → fysieke conditie
● Afhankelijk van de anatomische en fysiologische systemen
● Lichamelijke basiseigenschappen is NIET hetzelfde als bewegingsvaardigheden
(=techniek; uitvoering)
- =motorische aanleg + leerproces
● Hoe evalueren?
- Fysiologische tests (bv. VO2 max)
- Biomechanische/motorische tests
- Wedstrijd/revalidatieproces controles
- Cognitieve tests (afhankelijk van de sport)
4 Belangrijke eigenschappen: KLUS
KRACHT
● Aanpassingen spier-pees systeem
● Algemeen vs lokaal
● Statisch vs dynamisch
● Maximale kracht / snelkracht / explosieve kracht / krachtuithouding
● Elastische kracht? 1RM? Hypertrofie? Hyperplasie?
LENIGHEID
● Actieradius spier-pees systeem
● = ‘de eigenschap om bewegingen met een zo groot mogelijke amplitude uit te
voeren’
● Algemeen vs specifiek
● Actief vs passief
UITHOUDING
● Kan opgedeeld worden in lokaal en algemeen uithoudingsvermogen
● Wordt verder opgedeeld in aeroob-anaeroob en statisch-dynamisch
● Cardiorespiratoire en spier-pees systeem
SNELHEID
● Resultante wisselwerking spier-zenuwstelsel
● Motorische acties in minimale tijd uitvoeren
● Verhouding afgelegde weg op tijd: v = d/t
● Acyclisch vs cyclisch
● Reactiesnelheid → positieve versnelling (acceleratie) → basissnelheid
(maximale snelheid) → negatieve versnelling (verval of deceleratie)
Cross training
Soorten trainingsprikkels binnen een training kunnen variëren: “Cross-training”
- Lenigheid & kracht
3
, Samenvatting 2025-2026 June R.
- Lenigheid & uithouding
- Kracht & uithouding
Algemene principes
Biologische principes Methodologische principes
Overload Optimale dosering van belasting
Verminderde meeropbrengst Systematisch verhogen van belasting
Supercompensatie Veelzijdigheid en systematisch afwisselen van
Omkeerbaarheid belastingsmodaliteiten en oefenvormen
Specificiteit Continue belasting
Individuele verschillen in training gevoeligheid Optimale timing van specifieke en algemene
oefenvormen
Individualiseren van training
Biologische principes:
OVERLOAD
● Trainingsprikkel moet voldoende hoog zijn om homeostase te verstoren
→ aanpassingsreactie tijdens herstelfase (=oefeneffect) → bij training
maken we spieren ‘stuk’ en door te rusten worden deze verstevigd
● Grootte trainingsprikkel hangt af van beoogde doel
→ gezondheidsbevordering vs competitiesport vs revalidatie ..(verschilt
per individu)
● Lichaam past zich aan, dus belasting moet progressief en systematisch toenemen
VERMINDERDE MEEROPBRENGST
● Aanpassingsprocessen verlopen niet
lineair maar parabool
→ hoe hoger het niveau, hoe kleiner
het oefeneffect en hoe meer moeite
dit kost
In het begin grote vooruitgang, maar als
we meer gaan trainen gaat dit niveau
maar lichtjes vooruit
● bv. Start-to-run vs elite marathon loper
● bv. 1e maand revalidatie na kruisband vs helemaal terug op topniveau
4
