Relatievermogens- en erfrecht (2025-2026)
Samenvatting
Belangrijke artikelen
Belangrijke arresten
Belangrijke begrippen
Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................................1
Systeem............................................................................................................................................................2
Bijeenkomst 1.......................................................................................................................................................5
C&V.................................................................................................................................................................5
Bijeenkomst 1.2....................................................................................................................................................9
Systeem............................................................................................................................................................9
Week 2....................................................................................................................................................................12
Bijeenkomst 2.1..................................................................................................................................................12
Systeem..........................................................................................................................................................12
Bijeenkomst 2.....................................................................................................................................................15
C&V...............................................................................................................................................................15
Week 1
Bijeenkomst 1.1.
,Systeem
In het afstammingsrecht staat he ontstaan van juridisch ouderschap
centraal. Een kind heeft volgens de wet maximaal twee juridische ouders.
De familierechtelijke betrekking ontstaat niet alleen tussen ouder en kind,
maar zorgt er ook voor dat het kind wordt opgenomen in de familie van de
ouder (art. 1:197BW).
Moederschap (art. 1:198 BW)
Er zijn 2 manieren waarop juridisch moederschap ontstaat:
- De geboorte (art. 1:198 lid 1 onder a BW): de vrouw uit wie het
kind is geboren is altijd de juridische moeder.
- Duomoederschap (sociale moeder): de vrouwelijke partner van
de moeder kan juridisch ouder worden door:
o Huwelijk of geregistreerd partnerschap (art. 1:198 lid 1
onder b BW): als er sprake is van een kunstmatige
donorbevruchting door een anonieme donor.
o Erkenning (art. 1:198 lid 1 onder c BW): net als een man kan
een vrouw een kind erkennen.
o Gerechtelijke vaststelling (1:198 lid 1 onder d BW): indien
zij als levensgezel heeft ingestemd met de verwekking.
Grijs = hoef je niet perse te kennen voor het tentamen!
Vaderschap (art. 1:199 BW)
Juridisch vaderschap kan op vier manieren ontstaan:
- Huwelijk of geregistreerd partnerschap (art. 1:199 onder a
BW): de echtgenoot/partner van de moeder is van rechtswege
vader.
o Dit geldt ook als dit partnerschap/huwelijk binnen 306 dagen
voor de geboorte van het kind is ontbonden door de dood (art.
1:199 onder b BW).
- Erkenning (art. 1:199 onder c BW): een man verklaart juridisch
vader te zijn.
- Gerechtelijke vaststelling (art. 1:199 onder d BW): de rechter
stelt het vaderschap vast.
- Adoptie (art.1:199 onder e BW).
De verwekker is altijd de biologische vader, maar de biologische
vader is niet altijd de verwekker!
Erkenning (art. 1:203-1:206 BW): erkenning is een rechtshandeling
de erkennen hoeft niet de biologische vader te zijn.
- Vormvereisten: erkenning moet bij notariële akte door een
ambtenaar van de burgerlijke stand of notaris (art. 1:203 BW).
- Erkenning kan al voor geboorte plaatsvinden (art. 1:2 BW).
- Toestemming:
o Kind < 16 jaar: indien het kind onder de 16 jaar is moet er
voorafgaand aan de erkenning schriftelijke toestemming
, worden verkregen van de moeder (art. 1:204 lid 1 onder c
BW),
o Kind > 12: indien het kind 12 jaar of ouder is moet er ook
voorafgaand schriftelijke toestemming van het kind worden
verkregen (art. 1:204 lid 1 onder d BW).
Vervangende toestemming (art. 1:204 lid 2 en 4):
indien de moeder of kind weigert kan de rechtbank de
benodigde toestemming geven.
Zitten wel specifieke eisen aan kijk in de wet
Er wordt een belangenafweging gemaakt het mag niet
de belangen van de moeder of het kind schaden.
Gerechtelijke vaststelling ouderschap (art. 1:207 BW): dit is een
laatste optie voor de moeder of het kind wanneer de verwekker het kind
niet wil erkennen.
- Grond: het moet gaan om de verwekker of de levensgezel die
instemde met de verwekking (art. 1:207 lid 1 BW)
- Kan ingediend worden door:
o moeder (art. 1:207 lid 1 sub a BW) tenzij kind > 16.
o kind (art. 1:207 lid 1 sub b BW)
- termijn: voor het kind geldt geen termijn, voor de moeder geldt in
beginsel een termijn van 5 jaar na de geboorte (art. 1:207 lid 3 BW).
- Rechtsgevolg: werkt terug tot moment van geboorte (art. 1:207 lid
5 BW).
Vernietiging erkenning (art. 1:205 BW): een erkenning kan onder
bepaalde gronden worden vernietigd door de rechter.
- Grond: een verzoek tot vernietiging kan worden ingediend indien de
erkenner niet de biologische ouder is (art. 1:205 lid 1 BW)
- Verzoek kan worden ingediend door:
o Kind (art. 1:205 lid 1 sub a BW): tenzij erkenning heeft
plaatsgevonden toen hij meerderjarig was
Termijn: dit verzoek kan worden ingediend tot uiterlijk
drie jaar nadat het kind meerderjarig is geworden, of
drie jaar nadat het kind bekent is geworden dat de
erkenner vermoedelijk niet de biologische vader is (art.
1:205 lid 4 BW).
o Erkenner (art. 1:205 lid 1 sub b BW) en moeder (art.
1:205 lid 1 sub c BW): zij kunnen alleen vernietiging
verzoeken als er sprake is van wilsgebreken bij de erkenning
of toestemming, zoals bedrog dwaling, bedreiging of misbruik
van omstandigheden.
Termijn: Zij moeten dit verzoek binnen een jaar nadat
het wilsgebrek is ontdekt of opgehouden indienen (art.
1:205 lid 3 BW).
o Het OM kan ook een verzoek indien wanneer de erkenning in
strijd is met openbare orde (bijv. schijnerkenning) art. 1:205
lid 2 BW
Samenvatting
Belangrijke artikelen
Belangrijke arresten
Belangrijke begrippen
Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................................1
Systeem............................................................................................................................................................2
Bijeenkomst 1.......................................................................................................................................................5
C&V.................................................................................................................................................................5
Bijeenkomst 1.2....................................................................................................................................................9
Systeem............................................................................................................................................................9
Week 2....................................................................................................................................................................12
Bijeenkomst 2.1..................................................................................................................................................12
Systeem..........................................................................................................................................................12
Bijeenkomst 2.....................................................................................................................................................15
C&V...............................................................................................................................................................15
Week 1
Bijeenkomst 1.1.
,Systeem
In het afstammingsrecht staat he ontstaan van juridisch ouderschap
centraal. Een kind heeft volgens de wet maximaal twee juridische ouders.
De familierechtelijke betrekking ontstaat niet alleen tussen ouder en kind,
maar zorgt er ook voor dat het kind wordt opgenomen in de familie van de
ouder (art. 1:197BW).
Moederschap (art. 1:198 BW)
Er zijn 2 manieren waarop juridisch moederschap ontstaat:
- De geboorte (art. 1:198 lid 1 onder a BW): de vrouw uit wie het
kind is geboren is altijd de juridische moeder.
- Duomoederschap (sociale moeder): de vrouwelijke partner van
de moeder kan juridisch ouder worden door:
o Huwelijk of geregistreerd partnerschap (art. 1:198 lid 1
onder b BW): als er sprake is van een kunstmatige
donorbevruchting door een anonieme donor.
o Erkenning (art. 1:198 lid 1 onder c BW): net als een man kan
een vrouw een kind erkennen.
o Gerechtelijke vaststelling (1:198 lid 1 onder d BW): indien
zij als levensgezel heeft ingestemd met de verwekking.
Grijs = hoef je niet perse te kennen voor het tentamen!
Vaderschap (art. 1:199 BW)
Juridisch vaderschap kan op vier manieren ontstaan:
- Huwelijk of geregistreerd partnerschap (art. 1:199 onder a
BW): de echtgenoot/partner van de moeder is van rechtswege
vader.
o Dit geldt ook als dit partnerschap/huwelijk binnen 306 dagen
voor de geboorte van het kind is ontbonden door de dood (art.
1:199 onder b BW).
- Erkenning (art. 1:199 onder c BW): een man verklaart juridisch
vader te zijn.
- Gerechtelijke vaststelling (art. 1:199 onder d BW): de rechter
stelt het vaderschap vast.
- Adoptie (art.1:199 onder e BW).
De verwekker is altijd de biologische vader, maar de biologische
vader is niet altijd de verwekker!
Erkenning (art. 1:203-1:206 BW): erkenning is een rechtshandeling
de erkennen hoeft niet de biologische vader te zijn.
- Vormvereisten: erkenning moet bij notariële akte door een
ambtenaar van de burgerlijke stand of notaris (art. 1:203 BW).
- Erkenning kan al voor geboorte plaatsvinden (art. 1:2 BW).
- Toestemming:
o Kind < 16 jaar: indien het kind onder de 16 jaar is moet er
voorafgaand aan de erkenning schriftelijke toestemming
, worden verkregen van de moeder (art. 1:204 lid 1 onder c
BW),
o Kind > 12: indien het kind 12 jaar of ouder is moet er ook
voorafgaand schriftelijke toestemming van het kind worden
verkregen (art. 1:204 lid 1 onder d BW).
Vervangende toestemming (art. 1:204 lid 2 en 4):
indien de moeder of kind weigert kan de rechtbank de
benodigde toestemming geven.
Zitten wel specifieke eisen aan kijk in de wet
Er wordt een belangenafweging gemaakt het mag niet
de belangen van de moeder of het kind schaden.
Gerechtelijke vaststelling ouderschap (art. 1:207 BW): dit is een
laatste optie voor de moeder of het kind wanneer de verwekker het kind
niet wil erkennen.
- Grond: het moet gaan om de verwekker of de levensgezel die
instemde met de verwekking (art. 1:207 lid 1 BW)
- Kan ingediend worden door:
o moeder (art. 1:207 lid 1 sub a BW) tenzij kind > 16.
o kind (art. 1:207 lid 1 sub b BW)
- termijn: voor het kind geldt geen termijn, voor de moeder geldt in
beginsel een termijn van 5 jaar na de geboorte (art. 1:207 lid 3 BW).
- Rechtsgevolg: werkt terug tot moment van geboorte (art. 1:207 lid
5 BW).
Vernietiging erkenning (art. 1:205 BW): een erkenning kan onder
bepaalde gronden worden vernietigd door de rechter.
- Grond: een verzoek tot vernietiging kan worden ingediend indien de
erkenner niet de biologische ouder is (art. 1:205 lid 1 BW)
- Verzoek kan worden ingediend door:
o Kind (art. 1:205 lid 1 sub a BW): tenzij erkenning heeft
plaatsgevonden toen hij meerderjarig was
Termijn: dit verzoek kan worden ingediend tot uiterlijk
drie jaar nadat het kind meerderjarig is geworden, of
drie jaar nadat het kind bekent is geworden dat de
erkenner vermoedelijk niet de biologische vader is (art.
1:205 lid 4 BW).
o Erkenner (art. 1:205 lid 1 sub b BW) en moeder (art.
1:205 lid 1 sub c BW): zij kunnen alleen vernietiging
verzoeken als er sprake is van wilsgebreken bij de erkenning
of toestemming, zoals bedrog dwaling, bedreiging of misbruik
van omstandigheden.
Termijn: Zij moeten dit verzoek binnen een jaar nadat
het wilsgebrek is ontdekt of opgehouden indienen (art.
1:205 lid 3 BW).
o Het OM kan ook een verzoek indien wanneer de erkenning in
strijd is met openbare orde (bijv. schijnerkenning) art. 1:205
lid 2 BW
