H2 de tijd van de Grieken en de Romeinen 15-9-2020
1 Wetenschap en politiek in de Griekse stadsstaat
Kenmerkende aspecten:
Ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadsstaat
De vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
De eerste Griekse beschaving
Met de uitvinding van het schrift begon de oudheid of de tijd van Grieken en Romeinen (tweede tijdvak (3000
v.C.-500 n.C.)
Minoïsche beschaving op Kreta (2000-1700 v.C.):
• Met schrift op kleitabletten, niet ontcijferd
• Genoemd naar koning Minos (bekend van de Griekse mythen)
Myceense beschaving (1500 v.C.-1100 v.C.):
• Op het Griekse vasteland, de Peloponnesos met Mycene, westkust Anatolië en de eilanden
• Met koningen die met elkaar vochten en tegen de Hittieten vochten om de stad Troje
De cultuur van de Griekse stadsstaten
Vanaf 8e eeuw v.C. ontstond de Griekse beschaving:
• Landbouw-stedelijke samenleving met onafhankelijke stadstaten (poleis)
• Bloeiende economie, daardoor snelle bevolkingsgroei
• Langs Middellandse Zeekust ontstaan koloniën
• Migratie naar koloniën
• Door kolonisatie en gemeenschappelijke munt groeit de economie
De Grieken leefden niet in één staat, maar vormden één volk door gemeenschappelijke cultuur:
• Dezelfde taal, verhalen en goden
De Griekse cultuur bloeit vanaf 5e eeuw v.C.
• Ze zijn samen met de Grieks-Romeinse cultuur klassiek: zo goed dat het in latere tijden wordt nagedaan.
Het dak van het Parthenon (Athene) rustte op zuilen: stenen palen.
De Grieken maakten als eersten beelden van mensen in natuurlijke houding met levendige gezichten.
De antieke Grieken voelden zich met elkaar verbonden tegenover barbaren.
De Griekse stadstaten voerden vaak onderling oorlog tot ze in 338 v.C. in één rijk kwamen.
Ze werden toen onderworpen door het koninkrijk Macedonië.
Alexander de Grote verspreidde de Griekse cultuur over een groot gebied. Na zijn dood heerste een Griekse elite
over de inheemse bevolking in West-Azië en Egypte.
De vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur is een kenmerkend aspect van de tijd van de Grieken en
Romeinen.
Burgerschap en politiek
De politiek van de Griekse stadstaten ontwikkelde zich:
• Monarchie = bestuur door een erfelijke koning
• Aristocratie = bestuur door edelen/adellijke families
• Oligarchie = bestuur van edelen + andere rijke families
• Tirannie = bestuur door iemand (tiran) die op onwettige wijze de macht heeft verkregen
• Als laatste ontwikkelde zich democratie
In Athene werd in 507 v.C. de laatste tiran verjaagd, het werd een directe democratie
• Burgers kozen geen volksvertegenwoordigers, maar mochten zelf stemmen en spreken in de
volksvergadering
• Alleen autochtone vrije mannen hadden het burgerschap
De Atheense democratie hield bijna 200 jaar stand.
1 Wetenschap en politiek in de Griekse stadsstaat
Kenmerkende aspecten:
Ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadsstaat
De vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
De eerste Griekse beschaving
Met de uitvinding van het schrift begon de oudheid of de tijd van Grieken en Romeinen (tweede tijdvak (3000
v.C.-500 n.C.)
Minoïsche beschaving op Kreta (2000-1700 v.C.):
• Met schrift op kleitabletten, niet ontcijferd
• Genoemd naar koning Minos (bekend van de Griekse mythen)
Myceense beschaving (1500 v.C.-1100 v.C.):
• Op het Griekse vasteland, de Peloponnesos met Mycene, westkust Anatolië en de eilanden
• Met koningen die met elkaar vochten en tegen de Hittieten vochten om de stad Troje
De cultuur van de Griekse stadsstaten
Vanaf 8e eeuw v.C. ontstond de Griekse beschaving:
• Landbouw-stedelijke samenleving met onafhankelijke stadstaten (poleis)
• Bloeiende economie, daardoor snelle bevolkingsgroei
• Langs Middellandse Zeekust ontstaan koloniën
• Migratie naar koloniën
• Door kolonisatie en gemeenschappelijke munt groeit de economie
De Grieken leefden niet in één staat, maar vormden één volk door gemeenschappelijke cultuur:
• Dezelfde taal, verhalen en goden
De Griekse cultuur bloeit vanaf 5e eeuw v.C.
• Ze zijn samen met de Grieks-Romeinse cultuur klassiek: zo goed dat het in latere tijden wordt nagedaan.
Het dak van het Parthenon (Athene) rustte op zuilen: stenen palen.
De Grieken maakten als eersten beelden van mensen in natuurlijke houding met levendige gezichten.
De antieke Grieken voelden zich met elkaar verbonden tegenover barbaren.
De Griekse stadstaten voerden vaak onderling oorlog tot ze in 338 v.C. in één rijk kwamen.
Ze werden toen onderworpen door het koninkrijk Macedonië.
Alexander de Grote verspreidde de Griekse cultuur over een groot gebied. Na zijn dood heerste een Griekse elite
over de inheemse bevolking in West-Azië en Egypte.
De vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur is een kenmerkend aspect van de tijd van de Grieken en
Romeinen.
Burgerschap en politiek
De politiek van de Griekse stadstaten ontwikkelde zich:
• Monarchie = bestuur door een erfelijke koning
• Aristocratie = bestuur door edelen/adellijke families
• Oligarchie = bestuur van edelen + andere rijke families
• Tirannie = bestuur door iemand (tiran) die op onwettige wijze de macht heeft verkregen
• Als laatste ontwikkelde zich democratie
In Athene werd in 507 v.C. de laatste tiran verjaagd, het werd een directe democratie
• Burgers kozen geen volksvertegenwoordigers, maar mochten zelf stemmen en spreken in de
volksvergadering
• Alleen autochtone vrije mannen hadden het burgerschap
De Atheense democratie hield bijna 200 jaar stand.
