Samenvatting Taalonderwijs in de bovenbouw – Jan. ’21.
Je formuleert goede (SMART, gekoppeld aan vaardigheden en strategieën) lesdoelen voor
taallessen op de basisschool.
SMART: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden.
In het doel staat welke (deel)vaardigheid of strategie de leerlingen moeten kunnen uitvoeren.
In je doel staat hoe je kunt meten of leerlingen de doelstelling hebben bereikt.
Je doel moet passen bij de situatie in jouw klas.
Je doel is haalbaar.
Je doel geeft aan hoeveel tijd je nodig denkt te hebben voor het realiseren van je doel.
In je lesontwerp creëer je een uitdagende taalomgeving.
Een rijke leeromgeving voor taalonderwijs wordt bepaald door:
- Een goed taalgedrag van de leerkracht.
o Formuleren, communiceren, correct spellen.
Interactie met leerlingen.
Interactie met volwassenen in en rond de school.
- Een positief communicatief klimaat.
o Lln hun mening en gevoelens laten opschrijven en verwoorden, geef ruimte om erop
te reageren.
o Lln vaak laten samenwerken en overleggen over en tijdens hun taken.
o Lln in situaties brengen waarin ze gebruik moeten maken van elkaars inbreng en
deskundigheid.
o Onderlinge verschillen benoemen.
o Duidelijke regels voor de onderlinge omgang.
o Lln opbouwend positief benaderen, sterke punten benoemen.
o Werken met opdrachten waarin succes in hoge mate verzekerd is.
- Motiverende teksten en onderwerpen.
o Ervaringen, meningen en gevoelens van lln.
o Zakelijke onderwerpen uit andere onderwijsgebieden (ak, gs of rekenen).
o Situaties uit het dagelijks leven van lln.
- Een gevarieerd ingericht lokaal.
o Kringopstelling of halve maanopstelling.
o In tweetallen of kleine groepen werken.
o Materiaal dat dramatische expressie uitlokt of ondersteunt.
o Voldoende computers
o Een taalhoek
o Boekenkast met wisselende collectie boeken
o Publicatiebord of wand.
- Stimulerende materialen.
, Je kunt de kenmerken van een goede (zaagvis) taalinstructie toepassen in je lesontwerp en
een instructieprincipe beargumenteerd verwerken.
- Productgerichte instructie
o Het eindproduct staat centraal. Leerkracht is erop gericht dat de lln de oefening goed
maken of de goede antwoorden geven op een vraag. Hoe ze tot het antwoord
komen, blijft onduidelijk.
- Procesgerichte instructie
o Je gaat in op de manier waarop problemen opgelost kunnen worden.
Elke goede instructie moet voldoen aan ZAAGVIS:
- Zelfontdekkend leren stimuleren.
o Bevordert vaardigheden en kennis wordt inzichtelijker en blijft langer zitten.
- Adaptieve instructie geven.
o Instructie aanpassen aan de beginsituatie van leerlingen.
- Activeer de voorkennis
o Je zorgt ervoor dat de nieuwe kennis in het juiste netwerk van betekenissen terecht
komt. Daardoor kunnen lln later weer snel hun kennis activeren.
- Gevarieerde instructie geven.
o Lln leren op verschillende manieren en hebben verschillende leerstijlen.
- Verlengde instructie geven
o Instructie op maat geven en leervragen beantwoorden.
- Interactieve instructie geven.
o In gesprek met lln blijven, vragen stellen, korte opdrachten.
- Systematische instructie geven.
o Gebruikmaken van stappenplan, gefaseerd werken.
Je past je kennis van instructie geven aan anderstalige kinderen toe in je lesontwerp.
Instructietaal: speciale woorden die worden gebruikt om lln iets duidelik te maken of uit te leggen.
Voorbeelden zijn: vul in.. zet de woorden in de kolommen.. maak les 5 uit je werkschrift.. trek een lijn
van het plaatje naar het goede woord.
Aandachtspunten instructie anderstaligen:
- Pas je taalgebruik aan.
o Bijv. langzamer praten, niet harder praten, nadruk op kernwoorden, herhalen,
woordkeus vereenvoudigen.
- Controleer steeds of NT2-leerlingen je instructie kunnen volgen.
o Vragen stellen, een tweede uitleg geven, andere woorden, omschrijving geven,
voorbeeld geven.
- Pas de leertijd aan.
o NT2-lln hebben vaak een stille periode. Gun ze de tijd om de opdrachten en
instructies tot zich te nemen en bijpassende handelingen uit te voeren.
- Vereenvoudig de leerinhoud.
o Leertaak beperken of te vereenvoudigen of taken duidelijk afbakenen.
- Zorg voor een duidelijke context bij je instructie.
o Afbeelding, een verhaal of een situatie. Beeldend vertellen, dingen uitleggen, in
andere woorden vertellen, veel herhalen.
- Geef preteaching.
o Lln voorbereiden op de leerstof. Aanleren van nieuwe woorden.
Je formuleert goede (SMART, gekoppeld aan vaardigheden en strategieën) lesdoelen voor
taallessen op de basisschool.
SMART: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden.
In het doel staat welke (deel)vaardigheid of strategie de leerlingen moeten kunnen uitvoeren.
In je doel staat hoe je kunt meten of leerlingen de doelstelling hebben bereikt.
Je doel moet passen bij de situatie in jouw klas.
Je doel is haalbaar.
Je doel geeft aan hoeveel tijd je nodig denkt te hebben voor het realiseren van je doel.
In je lesontwerp creëer je een uitdagende taalomgeving.
Een rijke leeromgeving voor taalonderwijs wordt bepaald door:
- Een goed taalgedrag van de leerkracht.
o Formuleren, communiceren, correct spellen.
Interactie met leerlingen.
Interactie met volwassenen in en rond de school.
- Een positief communicatief klimaat.
o Lln hun mening en gevoelens laten opschrijven en verwoorden, geef ruimte om erop
te reageren.
o Lln vaak laten samenwerken en overleggen over en tijdens hun taken.
o Lln in situaties brengen waarin ze gebruik moeten maken van elkaars inbreng en
deskundigheid.
o Onderlinge verschillen benoemen.
o Duidelijke regels voor de onderlinge omgang.
o Lln opbouwend positief benaderen, sterke punten benoemen.
o Werken met opdrachten waarin succes in hoge mate verzekerd is.
- Motiverende teksten en onderwerpen.
o Ervaringen, meningen en gevoelens van lln.
o Zakelijke onderwerpen uit andere onderwijsgebieden (ak, gs of rekenen).
o Situaties uit het dagelijks leven van lln.
- Een gevarieerd ingericht lokaal.
o Kringopstelling of halve maanopstelling.
o In tweetallen of kleine groepen werken.
o Materiaal dat dramatische expressie uitlokt of ondersteunt.
o Voldoende computers
o Een taalhoek
o Boekenkast met wisselende collectie boeken
o Publicatiebord of wand.
- Stimulerende materialen.
, Je kunt de kenmerken van een goede (zaagvis) taalinstructie toepassen in je lesontwerp en
een instructieprincipe beargumenteerd verwerken.
- Productgerichte instructie
o Het eindproduct staat centraal. Leerkracht is erop gericht dat de lln de oefening goed
maken of de goede antwoorden geven op een vraag. Hoe ze tot het antwoord
komen, blijft onduidelijk.
- Procesgerichte instructie
o Je gaat in op de manier waarop problemen opgelost kunnen worden.
Elke goede instructie moet voldoen aan ZAAGVIS:
- Zelfontdekkend leren stimuleren.
o Bevordert vaardigheden en kennis wordt inzichtelijker en blijft langer zitten.
- Adaptieve instructie geven.
o Instructie aanpassen aan de beginsituatie van leerlingen.
- Activeer de voorkennis
o Je zorgt ervoor dat de nieuwe kennis in het juiste netwerk van betekenissen terecht
komt. Daardoor kunnen lln later weer snel hun kennis activeren.
- Gevarieerde instructie geven.
o Lln leren op verschillende manieren en hebben verschillende leerstijlen.
- Verlengde instructie geven
o Instructie op maat geven en leervragen beantwoorden.
- Interactieve instructie geven.
o In gesprek met lln blijven, vragen stellen, korte opdrachten.
- Systematische instructie geven.
o Gebruikmaken van stappenplan, gefaseerd werken.
Je past je kennis van instructie geven aan anderstalige kinderen toe in je lesontwerp.
Instructietaal: speciale woorden die worden gebruikt om lln iets duidelik te maken of uit te leggen.
Voorbeelden zijn: vul in.. zet de woorden in de kolommen.. maak les 5 uit je werkschrift.. trek een lijn
van het plaatje naar het goede woord.
Aandachtspunten instructie anderstaligen:
- Pas je taalgebruik aan.
o Bijv. langzamer praten, niet harder praten, nadruk op kernwoorden, herhalen,
woordkeus vereenvoudigen.
- Controleer steeds of NT2-leerlingen je instructie kunnen volgen.
o Vragen stellen, een tweede uitleg geven, andere woorden, omschrijving geven,
voorbeeld geven.
- Pas de leertijd aan.
o NT2-lln hebben vaak een stille periode. Gun ze de tijd om de opdrachten en
instructies tot zich te nemen en bijpassende handelingen uit te voeren.
- Vereenvoudig de leerinhoud.
o Leertaak beperken of te vereenvoudigen of taken duidelijk afbakenen.
- Zorg voor een duidelijke context bij je instructie.
o Afbeelding, een verhaal of een situatie. Beeldend vertellen, dingen uitleggen, in
andere woorden vertellen, veel herhalen.
- Geef preteaching.
o Lln voorbereiden op de leerstof. Aanleren van nieuwe woorden.
