Farmacologie
STUDIEGIDS – ALGEMENE FARMACOLOGIE (DEEL I)
1. Wat farmacologie eigenlijk bestudeert
Geneesmiddel
Een geneesmiddel (farmacon) is een stof die gebruikt wordt voor:
• diagnose
• preventie
• behandeling van ziekte bij mens of dier
Een geneesmiddel kan:
• een enkelvoudige stof zijn
• of een combinatie van stoffen.
‘Elke enkelvoudige of samengestelde substantie met diagnostische, therapeutische of profylactische
eigenschappen voor mens of dier’
Farmacologie
Farmacologie is de wetenschap die onderzoekt:
• hoe chemische stoffen
• interageren met levende organismen.
‘de wetenschap die de wisselwerking tussen levende organismen en scheikundige stoffen onderzoekt’
In humane farmacologie ligt de focus op:
• interactie tussen geneesmiddelen en het menselijk lichaam.
‘farmaceutische wetenschap die zich richt op de interactie tussen geneesmiddelen en het menselijke
lichaam’
Farmacotherapie
Farmacotherapie = het gebruik van geneesmiddelen om ziekten te behandelen.
‘het gebruik van geneesmiddelen (farmaca) voor de diagnose, preventie of behandeling van ziekten.
De farmacotherapeutische behandelingen kan men onderverdelen in causale, symptomatische of
substitutietherapie’
Er bestaan drie vormen:
,1. Causale therapie
• pakt de oorzaak van de ziekte aan
vb: antibiotica bij bacteriële infectie.
2. Symptomatische therapie
• vermindert symptomen
vb: pijnstillers.
3. Substitutietherapie
• vervangt een tekort in het lichaam
vb: insuline bij diabetes.
2. Het geneesmiddel
Dit hoofdstuk is vaak examengericht omdat het een logische keten bevat:
1. oorsprong
2. ontwikkeling
3. registratie
4. wetgeving
5. naamgeving
3. Oorsprong van geneesmiddelen
Geneesmiddelen kunnen uit verschillende bronnen komen.
Plantaardige oorsprong
Veel klassieke geneesmiddelen komen uit planten.
,Valdispert Sleep (omhulde tabletten):
elk omhulde tablet bevat:
- 125mg extract (als droog extract) van valeriaanwortel
(Valeriana officinalis L.) (3-6:1) (equivalent aan 375-
750mg valeriaanwortel)
▪ Extractieoplossing: ethanol 70% v/v
- 250 mg extract (als droog extract) van
passiebloemkruid (passiflora incarnata L.) (5-7:1)
(equivalent aan 1250-1750mg passiebloemkruid)
▪ Extractieoplossing: ethanol 50% v/v
➔ Indicatie: insomnia (slapeloosheid)
➔ Werkzame bestanddelen: valepotriaten,
valereenzuur, alkaloïden, … (valeriaan bevordert
het inslapen, passiebloem bevordert het doorslapen)
Atropine:
➔ Indicatie: oogonderzoek
➔ Werkzame bestanddelen: atropine uit Atropa belladonna (wolfskers) is een mydriaticum,
atropine is een alkaloïd met parasympaticolytische effecten
Farmaceutische industrie:
1. actieve plantaardige componenten (stof uit plant) isoleren
2. zuiveren
3. chemische structuur bestuderen en daarna synthetisch produceren na eventueel structuur
aanpassen (stabiliteit, werking, toxiciteit)
1. chemische synthese gebeurt voor:
1. atropine
2. digoxine
3. cafeïne
4. pilocarpine
5. codeïne
, Microbiële oorsprong
Veel antibiotica komen van micro-organismen.
Penicilline:
➔ indicatie: bacteriële infectie
➔ werkzame bestanddelen: penicilline, het antibioticum penicilline vindt zijn oorsprong in de
natuur, de penicillium schimmel produceert dit antibioticum als bescherming tegen bacteriën
Chlooramfenicol:
➔ indicatie: bacteriële infectie
➔ werkzame bestanddelen: chlooramfenicol, de bacterie streptomyces venezuelae produceert
het antibioticum chlooramfenicol, chlooramfenicol heeft ernstige bijwerkingen en wordt enkel
nog lokaal ingezet bij bacteriële conjunctivitis
Dierlijke oorsprong
STUDIEGIDS – ALGEMENE FARMACOLOGIE (DEEL I)
1. Wat farmacologie eigenlijk bestudeert
Geneesmiddel
Een geneesmiddel (farmacon) is een stof die gebruikt wordt voor:
• diagnose
• preventie
• behandeling van ziekte bij mens of dier
Een geneesmiddel kan:
• een enkelvoudige stof zijn
• of een combinatie van stoffen.
‘Elke enkelvoudige of samengestelde substantie met diagnostische, therapeutische of profylactische
eigenschappen voor mens of dier’
Farmacologie
Farmacologie is de wetenschap die onderzoekt:
• hoe chemische stoffen
• interageren met levende organismen.
‘de wetenschap die de wisselwerking tussen levende organismen en scheikundige stoffen onderzoekt’
In humane farmacologie ligt de focus op:
• interactie tussen geneesmiddelen en het menselijk lichaam.
‘farmaceutische wetenschap die zich richt op de interactie tussen geneesmiddelen en het menselijke
lichaam’
Farmacotherapie
Farmacotherapie = het gebruik van geneesmiddelen om ziekten te behandelen.
‘het gebruik van geneesmiddelen (farmaca) voor de diagnose, preventie of behandeling van ziekten.
De farmacotherapeutische behandelingen kan men onderverdelen in causale, symptomatische of
substitutietherapie’
Er bestaan drie vormen:
,1. Causale therapie
• pakt de oorzaak van de ziekte aan
vb: antibiotica bij bacteriële infectie.
2. Symptomatische therapie
• vermindert symptomen
vb: pijnstillers.
3. Substitutietherapie
• vervangt een tekort in het lichaam
vb: insuline bij diabetes.
2. Het geneesmiddel
Dit hoofdstuk is vaak examengericht omdat het een logische keten bevat:
1. oorsprong
2. ontwikkeling
3. registratie
4. wetgeving
5. naamgeving
3. Oorsprong van geneesmiddelen
Geneesmiddelen kunnen uit verschillende bronnen komen.
Plantaardige oorsprong
Veel klassieke geneesmiddelen komen uit planten.
,Valdispert Sleep (omhulde tabletten):
elk omhulde tablet bevat:
- 125mg extract (als droog extract) van valeriaanwortel
(Valeriana officinalis L.) (3-6:1) (equivalent aan 375-
750mg valeriaanwortel)
▪ Extractieoplossing: ethanol 70% v/v
- 250 mg extract (als droog extract) van
passiebloemkruid (passiflora incarnata L.) (5-7:1)
(equivalent aan 1250-1750mg passiebloemkruid)
▪ Extractieoplossing: ethanol 50% v/v
➔ Indicatie: insomnia (slapeloosheid)
➔ Werkzame bestanddelen: valepotriaten,
valereenzuur, alkaloïden, … (valeriaan bevordert
het inslapen, passiebloem bevordert het doorslapen)
Atropine:
➔ Indicatie: oogonderzoek
➔ Werkzame bestanddelen: atropine uit Atropa belladonna (wolfskers) is een mydriaticum,
atropine is een alkaloïd met parasympaticolytische effecten
Farmaceutische industrie:
1. actieve plantaardige componenten (stof uit plant) isoleren
2. zuiveren
3. chemische structuur bestuderen en daarna synthetisch produceren na eventueel structuur
aanpassen (stabiliteit, werking, toxiciteit)
1. chemische synthese gebeurt voor:
1. atropine
2. digoxine
3. cafeïne
4. pilocarpine
5. codeïne
, Microbiële oorsprong
Veel antibiotica komen van micro-organismen.
Penicilline:
➔ indicatie: bacteriële infectie
➔ werkzame bestanddelen: penicilline, het antibioticum penicilline vindt zijn oorsprong in de
natuur, de penicillium schimmel produceert dit antibioticum als bescherming tegen bacteriën
Chlooramfenicol:
➔ indicatie: bacteriële infectie
➔ werkzame bestanddelen: chlooramfenicol, de bacterie streptomyces venezuelae produceert
het antibioticum chlooramfenicol, chlooramfenicol heeft ernstige bijwerkingen en wordt enkel
nog lokaal ingezet bij bacteriële conjunctivitis
Dierlijke oorsprong
