Slachthuis Module
Het Slachtproces Algemeen
aarom moeten wij dit leren
W
Europese veterinaire eisen
● RL 2005/36/EG
○ Erkenning beroepskwalificaties
Wet dieren
● Belangrijk onderdeel van vakgebied = doden van dieren
○ Privilege van dierenarts → zorgvuldig mee omgaan
● Art. 2.1 lid 6 → iedereen is verplicht een dier in nood te helpen
○ Soms betekent dit dat je een dier moet doodmaken
● Art. 2.10 → doden van dieren
○ Slachthuis (EU wetgeving) vs andere situatie
Besluit/regeling houders van dieren
● Wie mag een dier doden?
○ Algemeen bevoegd dierenarts → je moet in staat zijn elke diersoort te doden
■ Zo min mogelijk stress/pijn
○ Slachthuispersoneel → aparte opleiding
● Hoe doe je dit?
● In welke situaties?
Dierlijke bijproducten (DBP)
, O (EG) 1069/2009
V
Dierlijke bijproducten: niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten en
afgeleide producten
● Ideaal voor petfood
○ Bevatten alle benodigde essentiële aminozuren
2016 categorie 3 DBP (EU) in petfood
● 1,9 miljoen ton dierlijk eiwit
● 1 miljoen ton dierlijk vet
et slachthuis
H
Slachthuis → eindbestemming van landbouwhuisdieren
● Alleen dan kan het dier zo optimaal mogelijk worden verwaard
● Niet alleen goed voor veehouder, maar doet ook recht aan de waarde van het dier
zelf
Soorten slachthuizen
● Vleessoorten
○ Roodvlees: paard, rund, schaap, varken
○ Witvlees: pluimvee
○ Wild
● Grootte (afhankelijk van aantal GVE (grootte eenheid van vee))
○ Groot: altijd dierenarts van NVWA aanwezig
■ Veel voor export
○ Middelgroot: NVWA dierenarts bij AM keuring, steekproef bij PM keuring
■ Voor nederlandse markt
○ Klein: NVWA dierenarts bij AM keuring, steekproef bij PM keuring
■ Voor nederlandse markt
Nederlandse Agrifood sector (agrocomplex)
● 7% of BBP (2021)
● 8% werkgelegenheid
● €56 mld toegevoegde waarde
● 2e exporteur ter wereld
● Export naar 170 landen
● Zeer hoge productiviteit
Exportcijfers 2021
● Totale goederenexport Nederland rond €500 mld
,
● aarvan totale export agrarische producten €104,7 mld (+9,4%)
D
● Daarvan export derde landen €32,2 mld (incl VK) = 31%
● Daarvan export dieren/dierlijke producten rond €12 mld
● Toegevoegde waarde €46,1 mld, 5,3% BBP
et slachten van dieren
H
Iedere diersoort heeft z’n eigen proces en snelheid
● Rund 100/u Handmatig
● Kalf 180/u ⇓
● Varken 650/u ⇓
● Pluimvee 7.500/u Geautomatiseerd
De snelheid is afhankelijk van de automatisering en de keuring
und → bijna alle handelingen hebben menselijke actie/ondersteuning nodig (machinale
R
ondersteuning)
Kalf → allemaal ongeveer dezelfde leeftijd, dus uniforme dieren, hierdoor is het makkelijker
om er veel achter elkaar te slachten (dus sneller dan volwassen rund, die wat minder
uniform zijn)
Pluimvee → bijna alles is machinaal, personeel loopt alleen rond ter controle
ij roodvlees staan er veel mensen op de slachtvloer, bij witvlees veel minder (alleen
B
controle)
ntwikkeling vleeshygiëne, vleeskeuring en rol dierenarts
O
Relatie voedselveiligheid-volksgezondheid
● Origine in het leger → paarden moesten gezond blijven en wanneer ze dood gingen
veilig zijn om te eten
Wetgeving
● Wet ter voorkoming en afwending van de runderpest (1799)
● Wettelijke basis diergeneeskunde (1874)
● Wet op de uitvoerkeuring van Vlees (1907)
○ Dierenartsen moeten het vlees keuren
● Vleeskeuringswet (1919-2006)
○ Verantwoordelijkheid van keuring ligt bij de veearts
○ Bedwelming → zedendelict als je dieren niet goed bedwelmt
● Warenwet (1919)
● Destructiewet (1957 - 2013)
○ Pestbosjes → hier liggen cadavers begraven → gevaarlijk ivm antrax
● Europees hygiënepakket (2006)
○ Hygiënewetten vervangen
○ Compromis van verschillende lidstaten
● Wet dieren (2013)
leeshygiëne is een veterinair specialisme
V
Tegenwoordig bijna alles hierover Europees geregeld
, Voedselschandalen
● Fipronil 2017
● Dioxine 1999
● Salmonella in zalm 2018
● BSE crises 1995
● Paardenvleesaffaire 2013
● Offermans Listeria 2019
Naast het directe probleem, zijn er ook lange termijn problemen
● Verlies van vertrouwen
ettelijke bepalingen
W
Europese wetgeving
● Verordening
○ Rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten
○ Strafbaarstelling via nationale wetgeving (Regeling)
● Richtlijn
○ Treedt pas via nationale wetgeving in werking (Besluit)
○ Wordt op termijn vervangen door verordening
● Beschikking
○ Opgesteld voor specifieke, tijdelijke situaties
■ Bv. dierziekte-uitbraak in (een deel van) een lidstaat
lauw: levensmiddelen van dierlijke oorsprong
B
Groen: levende dieren
● Welzijnspakket
○ Transportverordening: VO 1/2005/EG
■ Hoe moet je dieren transporteren?
■ Welke dieren mogen op transport?
Het Slachtproces Algemeen
aarom moeten wij dit leren
W
Europese veterinaire eisen
● RL 2005/36/EG
○ Erkenning beroepskwalificaties
Wet dieren
● Belangrijk onderdeel van vakgebied = doden van dieren
○ Privilege van dierenarts → zorgvuldig mee omgaan
● Art. 2.1 lid 6 → iedereen is verplicht een dier in nood te helpen
○ Soms betekent dit dat je een dier moet doodmaken
● Art. 2.10 → doden van dieren
○ Slachthuis (EU wetgeving) vs andere situatie
Besluit/regeling houders van dieren
● Wie mag een dier doden?
○ Algemeen bevoegd dierenarts → je moet in staat zijn elke diersoort te doden
■ Zo min mogelijk stress/pijn
○ Slachthuispersoneel → aparte opleiding
● Hoe doe je dit?
● In welke situaties?
Dierlijke bijproducten (DBP)
, O (EG) 1069/2009
V
Dierlijke bijproducten: niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten en
afgeleide producten
● Ideaal voor petfood
○ Bevatten alle benodigde essentiële aminozuren
2016 categorie 3 DBP (EU) in petfood
● 1,9 miljoen ton dierlijk eiwit
● 1 miljoen ton dierlijk vet
et slachthuis
H
Slachthuis → eindbestemming van landbouwhuisdieren
● Alleen dan kan het dier zo optimaal mogelijk worden verwaard
● Niet alleen goed voor veehouder, maar doet ook recht aan de waarde van het dier
zelf
Soorten slachthuizen
● Vleessoorten
○ Roodvlees: paard, rund, schaap, varken
○ Witvlees: pluimvee
○ Wild
● Grootte (afhankelijk van aantal GVE (grootte eenheid van vee))
○ Groot: altijd dierenarts van NVWA aanwezig
■ Veel voor export
○ Middelgroot: NVWA dierenarts bij AM keuring, steekproef bij PM keuring
■ Voor nederlandse markt
○ Klein: NVWA dierenarts bij AM keuring, steekproef bij PM keuring
■ Voor nederlandse markt
Nederlandse Agrifood sector (agrocomplex)
● 7% of BBP (2021)
● 8% werkgelegenheid
● €56 mld toegevoegde waarde
● 2e exporteur ter wereld
● Export naar 170 landen
● Zeer hoge productiviteit
Exportcijfers 2021
● Totale goederenexport Nederland rond €500 mld
,
● aarvan totale export agrarische producten €104,7 mld (+9,4%)
D
● Daarvan export derde landen €32,2 mld (incl VK) = 31%
● Daarvan export dieren/dierlijke producten rond €12 mld
● Toegevoegde waarde €46,1 mld, 5,3% BBP
et slachten van dieren
H
Iedere diersoort heeft z’n eigen proces en snelheid
● Rund 100/u Handmatig
● Kalf 180/u ⇓
● Varken 650/u ⇓
● Pluimvee 7.500/u Geautomatiseerd
De snelheid is afhankelijk van de automatisering en de keuring
und → bijna alle handelingen hebben menselijke actie/ondersteuning nodig (machinale
R
ondersteuning)
Kalf → allemaal ongeveer dezelfde leeftijd, dus uniforme dieren, hierdoor is het makkelijker
om er veel achter elkaar te slachten (dus sneller dan volwassen rund, die wat minder
uniform zijn)
Pluimvee → bijna alles is machinaal, personeel loopt alleen rond ter controle
ij roodvlees staan er veel mensen op de slachtvloer, bij witvlees veel minder (alleen
B
controle)
ntwikkeling vleeshygiëne, vleeskeuring en rol dierenarts
O
Relatie voedselveiligheid-volksgezondheid
● Origine in het leger → paarden moesten gezond blijven en wanneer ze dood gingen
veilig zijn om te eten
Wetgeving
● Wet ter voorkoming en afwending van de runderpest (1799)
● Wettelijke basis diergeneeskunde (1874)
● Wet op de uitvoerkeuring van Vlees (1907)
○ Dierenartsen moeten het vlees keuren
● Vleeskeuringswet (1919-2006)
○ Verantwoordelijkheid van keuring ligt bij de veearts
○ Bedwelming → zedendelict als je dieren niet goed bedwelmt
● Warenwet (1919)
● Destructiewet (1957 - 2013)
○ Pestbosjes → hier liggen cadavers begraven → gevaarlijk ivm antrax
● Europees hygiënepakket (2006)
○ Hygiënewetten vervangen
○ Compromis van verschillende lidstaten
● Wet dieren (2013)
leeshygiëne is een veterinair specialisme
V
Tegenwoordig bijna alles hierover Europees geregeld
, Voedselschandalen
● Fipronil 2017
● Dioxine 1999
● Salmonella in zalm 2018
● BSE crises 1995
● Paardenvleesaffaire 2013
● Offermans Listeria 2019
Naast het directe probleem, zijn er ook lange termijn problemen
● Verlies van vertrouwen
ettelijke bepalingen
W
Europese wetgeving
● Verordening
○ Rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten
○ Strafbaarstelling via nationale wetgeving (Regeling)
● Richtlijn
○ Treedt pas via nationale wetgeving in werking (Besluit)
○ Wordt op termijn vervangen door verordening
● Beschikking
○ Opgesteld voor specifieke, tijdelijke situaties
■ Bv. dierziekte-uitbraak in (een deel van) een lidstaat
lauw: levensmiddelen van dierlijke oorsprong
B
Groen: levende dieren
● Welzijnspakket
○ Transportverordening: VO 1/2005/EG
■ Hoe moet je dieren transporteren?
■ Welke dieren mogen op transport?
