2025
2026
Recht en
onderneming
PROF HENDRIK VANHEES
JADE VAN WALLENDAEL
,1
,Deel I Inleiding
H1 – Wat is recht?
We worden dagdagelijks geconfronteerd met recht. Vb: een
huurovereenkomst voor een kot, overeenkomst voor abonnement van
openbaar vervoer, een cursus kopen is een overeenkomst… Het recht
beheerst voor een deel het privé leven.
Ook het professioneel leven wordt beheerst door het recht. Vb: contract
met de universiteit, fraudecommissie…
Als je recht wil bekomen, moet je er zelf voor zorgen. Vb: je bent niet
akkoord, moet je in beroep gaan. Niemand gaat je benaderen om in
beroep te gaan, je moet het zelf doen. ‘Het recht behoort tot de
waakzame’.
Het recht kan omschreven/gedefinieerd worden als drie categorieën van
regels/taken van het recht:
- Regels die ons gedrag, ons functioneren, ordenen. Recht moet ons
samenleven ordenen.
- Regels die het recht afdwingen. Er is geen recht als er geen regels
zijn die rechten afdwingen. Vb: je mag niet met twee op de fiets. Dat
is een ordenende regel (wat niet mag). Als hier geen sanctie aan
vasthangt, en er is geen mogelijkheid om deze sanctie af te
dwingen, dan is er geen bindende juridische regel. Regels moeten
sancties afdwingen mogelijk maken.
- Regels om het bestaande recht te wijzigen of af te schaffen.
Recht is voortdurend in evolutie. Er moet een systeem zijn die dit
mogelijk maakt.
In het recht is er een onderscheid tussen het objectief recht en het
subjectief recht. Objectief recht zijn de rechtsregels zoals ze bestaan,
zoals het door wetgevende organen in het leven wordt geroepen.
Subjectief recht zijn de rechten die je ontleent aan het objectieve recht.
Dit zijn rechten die mijn toekomen die ik haal uit het recht zoals het
bestaat, en die ik kan afdwingen voor de rechter.
Vb: wanneer je een rechtsregel toepast op je eigen situatie. Stel je wordt
afgebeeld op de ua website zonder dat je het wil. Het objectieve recht is
de auteurswetgeving, het subjectieve recht is wanneer ik die recht ontleen
van het objectieve recht om naar de rechter te stappen om de afbeelding
weg te halen.
2
, H2 – Indeling van het nationaal recht
We maken een onderscheid tussen nationaal recht en internationaal recht.
Dit is een basisonderverdeling in het recht.
Nationaal recht vindt zijn oorsprong in een nationale bron. Vb: Belgisch
recht vindt zijn oorsprong in het Vlaamse Parlement, Waals Parlement,
gemeenteraad, provincieraad…
Internationaal recht vloeit voort uit verdragen die worden gesloten.
Landen sluiten overeenkomsten waar ook rechtsregels uit voortkomen.
1. Het onderscheid privaat-publiek recht
1.1. Belang van het onderscheid
Het nationaal recht valt ook uiteen in twee deelgebieden: privaat recht en
publiek recht.
Privaat recht is het recht dat de relaties tussen burgers beheert. Vb:
een overeenkomst willen sluiten, huren bij iemand, erven…
Publiek recht is de relatie tussen een burger en de overheid. Vb:
fiscaal recht, want de overheid legt op wat de burger moet betalen. Hier
valt ook de relatie tussen de overheden onderling. Vb: relatie tussen
Vlaams en Waals gewest.
Dit onderscheid is fundamenteel en vormt de basis van de indeling van het
recht. Het privaatrecht wordt gekenmerkt door traditie en vrijheid
(contractuele verhoudingen op voet van gelijkheid). Het publiekrecht
wordt gekenmerkt door eenzijdige dwingende overheidsbeslissingen (de
overheid in functie van het algemeen belang).
1.2. Het privaatrecht
Rechtstakken die onder privaat recht vallen:
1. Burgerlijk recht
Het recht dat relaties tussen burgers regelt, vb: overeenkomsten,
aansprakelijkheid, bewijsrecht… Dit recht vinden we in het burgerlijk
wetboek (BW) die de basisregels van het burgerlijk recht bevat.
Het BW dateert nog van Napoleon, dus momenteel zijn ze bezig aan de
modernisering. Jaar na jaar vernieuwt men onderdelen. (OBW staat in de
cursus voor oud burgerlijk wetboek, deze zijn nog niet vernieuwd)
3
2026
Recht en
onderneming
PROF HENDRIK VANHEES
JADE VAN WALLENDAEL
,1
,Deel I Inleiding
H1 – Wat is recht?
We worden dagdagelijks geconfronteerd met recht. Vb: een
huurovereenkomst voor een kot, overeenkomst voor abonnement van
openbaar vervoer, een cursus kopen is een overeenkomst… Het recht
beheerst voor een deel het privé leven.
Ook het professioneel leven wordt beheerst door het recht. Vb: contract
met de universiteit, fraudecommissie…
Als je recht wil bekomen, moet je er zelf voor zorgen. Vb: je bent niet
akkoord, moet je in beroep gaan. Niemand gaat je benaderen om in
beroep te gaan, je moet het zelf doen. ‘Het recht behoort tot de
waakzame’.
Het recht kan omschreven/gedefinieerd worden als drie categorieën van
regels/taken van het recht:
- Regels die ons gedrag, ons functioneren, ordenen. Recht moet ons
samenleven ordenen.
- Regels die het recht afdwingen. Er is geen recht als er geen regels
zijn die rechten afdwingen. Vb: je mag niet met twee op de fiets. Dat
is een ordenende regel (wat niet mag). Als hier geen sanctie aan
vasthangt, en er is geen mogelijkheid om deze sanctie af te
dwingen, dan is er geen bindende juridische regel. Regels moeten
sancties afdwingen mogelijk maken.
- Regels om het bestaande recht te wijzigen of af te schaffen.
Recht is voortdurend in evolutie. Er moet een systeem zijn die dit
mogelijk maakt.
In het recht is er een onderscheid tussen het objectief recht en het
subjectief recht. Objectief recht zijn de rechtsregels zoals ze bestaan,
zoals het door wetgevende organen in het leven wordt geroepen.
Subjectief recht zijn de rechten die je ontleent aan het objectieve recht.
Dit zijn rechten die mijn toekomen die ik haal uit het recht zoals het
bestaat, en die ik kan afdwingen voor de rechter.
Vb: wanneer je een rechtsregel toepast op je eigen situatie. Stel je wordt
afgebeeld op de ua website zonder dat je het wil. Het objectieve recht is
de auteurswetgeving, het subjectieve recht is wanneer ik die recht ontleen
van het objectieve recht om naar de rechter te stappen om de afbeelding
weg te halen.
2
, H2 – Indeling van het nationaal recht
We maken een onderscheid tussen nationaal recht en internationaal recht.
Dit is een basisonderverdeling in het recht.
Nationaal recht vindt zijn oorsprong in een nationale bron. Vb: Belgisch
recht vindt zijn oorsprong in het Vlaamse Parlement, Waals Parlement,
gemeenteraad, provincieraad…
Internationaal recht vloeit voort uit verdragen die worden gesloten.
Landen sluiten overeenkomsten waar ook rechtsregels uit voortkomen.
1. Het onderscheid privaat-publiek recht
1.1. Belang van het onderscheid
Het nationaal recht valt ook uiteen in twee deelgebieden: privaat recht en
publiek recht.
Privaat recht is het recht dat de relaties tussen burgers beheert. Vb:
een overeenkomst willen sluiten, huren bij iemand, erven…
Publiek recht is de relatie tussen een burger en de overheid. Vb:
fiscaal recht, want de overheid legt op wat de burger moet betalen. Hier
valt ook de relatie tussen de overheden onderling. Vb: relatie tussen
Vlaams en Waals gewest.
Dit onderscheid is fundamenteel en vormt de basis van de indeling van het
recht. Het privaatrecht wordt gekenmerkt door traditie en vrijheid
(contractuele verhoudingen op voet van gelijkheid). Het publiekrecht
wordt gekenmerkt door eenzijdige dwingende overheidsbeslissingen (de
overheid in functie van het algemeen belang).
1.2. Het privaatrecht
Rechtstakken die onder privaat recht vallen:
1. Burgerlijk recht
Het recht dat relaties tussen burgers regelt, vb: overeenkomsten,
aansprakelijkheid, bewijsrecht… Dit recht vinden we in het burgerlijk
wetboek (BW) die de basisregels van het burgerlijk recht bevat.
Het BW dateert nog van Napoleon, dus momenteel zijn ze bezig aan de
modernisering. Jaar na jaar vernieuwt men onderdelen. (OBW staat in de
cursus voor oud burgerlijk wetboek, deze zijn nog niet vernieuwd)
3
