1
, Medische wetenschappen 2 – Pathologie:
Nieren en urinewegen:
anatomie:
macroscopische anatomie van de nier:
nier bestaat uit 3 delen:
• schors = cortex
• het merg = medulla
• nierbekken = pyelum
werking:
• vanuit nierbekken leidt ureter urine naar blaas – door samentrekking gaat urine via
urethra uit lichaam
bouw van de nier:
1. nierkapsel
2. nierbekken = pyelum
3. nierslagader
4. nierader
5. urineleider = ureter
6. niermerg = medulla
7. slagader
8. nierschors = cortex
9. nierkelkjes
microscopische anatomie van de nier:
• nefronen = functionele eenheid van nier voor productie urine
o →1 nefron maakt urine, maar je hebt meerdere nodig om bloed volledig te
zuiveren zodat afvalstoffen in urine terechtkomen
• nefron bestaat uit:
o glomerulus met kapsel van Bowman + proximale tubulus + lis van Henle +
distale tubulus + verzamelbuis
2
, wat verstaan we onder voorurine?
door hogere hydrostatische druk in glomerulus worden licht moleculaire stoffen + water door
filter naar kapsel van Bowman geperst = ultrafiltratie
→ zo wordt 180l voorurine gevormd
• 80% wordt al in proximale tubulus terug geresorbeerd
• uiteindelijk: 1% = urine uitgescheiden
concentratie urine met stoffen sterk toegenomen:
• glucose wordt in proximale tubulus volledig terug geresorbeerd
= tenzij glucosegehalte in bloed te hoog is
• Na & andere elektrolyten worden gedeeltelijk terug opgenomen in bloedbaan
• in lis van henle: uitwisseling vocht & elektrolyten zodanig dat vloeistof sterk
geconcentreerd word
• in distale tubulus & verzamelbuis: terugresorptie & uitscheiding gereguleerd door 3
hormonen:
aldosterone:
• onderdeel RAAS dat in werking treedt bij daling bloeddruk
o t.h.v distale tubulus & verzamelbuis zorgt het dat Na actief terug geresorbeerd
wordt in uitwisseling met kalium
o water volgt natrium en zo stijgt bloeddruk
antidiuretisch hormoon:
• bij stijgende osmotische druk in bloed wordt ADH vrijgezet
• t.h.v verzamelbuizen zorgt het voor terugresorptie water waardoor osmolariteit bloed
terug zakt
parathormoon:
• bevordert terugresorptie van calcium & uitscheiding fosfaat
belangrijkste functies van de nieren:
• reguleren volume & samenstelling van bloed
• invloed op kalkhuishouding waarbij parathormoon belangrijk is
• bloeddrukregulatie = onder andere door RAAS
• invloed op aanmaak erythrocyten o.i.v. erytropoëtine = EPO
onderzoek van nieren & urinewegen
• urine-onderzoek
• bloedonderzoek
• medische beeldvorming
• nierbiopsie
3
, Medische wetenschappen 2 – Pathologie:
Nieren en urinewegen:
anatomie:
macroscopische anatomie van de nier:
nier bestaat uit 3 delen:
• schors = cortex
• het merg = medulla
• nierbekken = pyelum
werking:
• vanuit nierbekken leidt ureter urine naar blaas – door samentrekking gaat urine via
urethra uit lichaam
bouw van de nier:
1. nierkapsel
2. nierbekken = pyelum
3. nierslagader
4. nierader
5. urineleider = ureter
6. niermerg = medulla
7. slagader
8. nierschors = cortex
9. nierkelkjes
microscopische anatomie van de nier:
• nefronen = functionele eenheid van nier voor productie urine
o →1 nefron maakt urine, maar je hebt meerdere nodig om bloed volledig te
zuiveren zodat afvalstoffen in urine terechtkomen
• nefron bestaat uit:
o glomerulus met kapsel van Bowman + proximale tubulus + lis van Henle +
distale tubulus + verzamelbuis
2
, wat verstaan we onder voorurine?
door hogere hydrostatische druk in glomerulus worden licht moleculaire stoffen + water door
filter naar kapsel van Bowman geperst = ultrafiltratie
→ zo wordt 180l voorurine gevormd
• 80% wordt al in proximale tubulus terug geresorbeerd
• uiteindelijk: 1% = urine uitgescheiden
concentratie urine met stoffen sterk toegenomen:
• glucose wordt in proximale tubulus volledig terug geresorbeerd
= tenzij glucosegehalte in bloed te hoog is
• Na & andere elektrolyten worden gedeeltelijk terug opgenomen in bloedbaan
• in lis van henle: uitwisseling vocht & elektrolyten zodanig dat vloeistof sterk
geconcentreerd word
• in distale tubulus & verzamelbuis: terugresorptie & uitscheiding gereguleerd door 3
hormonen:
aldosterone:
• onderdeel RAAS dat in werking treedt bij daling bloeddruk
o t.h.v distale tubulus & verzamelbuis zorgt het dat Na actief terug geresorbeerd
wordt in uitwisseling met kalium
o water volgt natrium en zo stijgt bloeddruk
antidiuretisch hormoon:
• bij stijgende osmotische druk in bloed wordt ADH vrijgezet
• t.h.v verzamelbuizen zorgt het voor terugresorptie water waardoor osmolariteit bloed
terug zakt
parathormoon:
• bevordert terugresorptie van calcium & uitscheiding fosfaat
belangrijkste functies van de nieren:
• reguleren volume & samenstelling van bloed
• invloed op kalkhuishouding waarbij parathormoon belangrijk is
• bloeddrukregulatie = onder andere door RAAS
• invloed op aanmaak erythrocyten o.i.v. erytropoëtine = EPO
onderzoek van nieren & urinewegen
• urine-onderzoek
• bloedonderzoek
• medische beeldvorming
• nierbiopsie
3
