MANAGEMENT ACCOUNTING
INHOUDSOPGAVE
1. Kostenmanagement en prijsbeleid ......................................................................................................... 3
1.1. Kosten-, volume- en winstanalyse.......................................................................................................... 3
1.1.1. Break-even analyse ....................................................................................................................... 3
1.1.1.1. Effect van prijs- en kostenwijzigingen .................................................................................. 4
1.1.1.2. Semi-vaste kosten (step costs) ............................................................................................. 4
1.1.1.3. Contributiemarge en verlieslatende producten ................................................................... 4
1.1.1.4. Break-even bij meerdere producten .................................................................................... 4
1.1.1.5. Veiligheidsmarge .................................................................................................................. 5
1.1.1.6. Beperkende productiefactor ................................................................................................ 5
1.1.2. Winstmarge bovenop break-even ................................................................................................. 5
1.1.3. Operationele hefboom (OH) ......................................................................................................... 5
1.1.4. Kostprijsberekening ...................................................................................................................... 6
1.1.4.1. Directe en indirecte kosten .................................................................................................. 6
1.1.4.2. Allocatie (=verdeling) van indirecte kosten .......................................................................... 6
1.1.4.3. Full costing............................................................................................................................ 6
1.1.4.4. Direct costing (variable costing) ........................................................................................... 7
1.1.4.5. Activity Based Costing (ABC) ................................................................................................ 7
1.1.5. Winstanalyse per business unit ..................................................................................................... 8
1.1.5.1. Analyse van de omzet- en winstconcentratie ...................................................................... 8
1.2. Prijsbeleid ............................................................................................................................................... 9
1.2.1. Mogelijkheden prijszetting............................................................................................................ 9
1.2.2. Prijszetting................................................................................................................................... 10
1.2.2.1. Kosten georiënteerde prijszetting ...................................................................................... 10
1.2.2.2. Concurrentiegeoriënteerde prijszetting ............................................................................. 11
1.2.2.3. Vraaggeoriënteerde prijszetting ......................................................................................... 11
2. Rendements- en investeringsanalyse .................................................................................................... 12
2.1. Evalueren van projecten....................................................................................................................... 12
2.2. Basisprincipes bij investeringsanalyse ................................................................................................. 12
2.3. De analyse van de rendabiliteit van een project .................................................................................. 13
2.3.1. De methode van de NAW............................................................................................................ 13
2.3.2. De Pay Back periode (PB) ............................................................................................................ 16
2.3.3. De Internal Rate of Return (IRR).................................................................................................. 17
3. Budgettering ........................................................................................................................................ 19
3.1. Verkoopbudget .................................................................................................................................... 21
3.1.1. Resultatenrekening (RR).............................................................................................................. 23
3.1.2. Balans .......................................................................................................................................... 23
3.1.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 23
3.2. Aankoop-, productie- en voorraadbudget............................................................................................ 23
, 3.2.1. Balans .......................................................................................................................................... 27
3.2.2. RR ................................................................................................................................................ 27
3.2.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 27
3.3. Investeringsbudget .............................................................................................................................. 27
3.3.1. Balans .......................................................................................................................................... 30
3.3.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 30
3.3.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 30
3.4. Personeelsbudget ................................................................................................................................. 30
3.4.1. Balans .......................................................................................................................................... 32
3.4.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 32
3.4.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 32
3.5. Financieringsbudget ............................................................................................................................. 32
3.5.1. Balans .......................................................................................................................................... 33
3.5.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 34
3.5.3. Liquiditetienbudget ..................................................................................................................... 34
3.5.4. Groot overzicht ........................................................................................................................... 34
4. Financieel plan ..................................................................................................................................... 34
4.1. De case Inhome .................................................................................................................................... 35
, MANAGEMENT ACCOUNTING is het proces van verzamelen, analyseren en rapporteren van interne
financiële en niet-financiële gegevens om managers te helpen bij het nemen van weloverwogen
beslissingen, het plannen van de strategie en het beheersen van bedrijfsprocessen. Het richt zich op
toekomstgerichte informatie en interne besluitvorming.
1. KOSTENMANAGEMENT EN PRIJSBELEID
1.1.KOSTEN-, VOLUME- EN WINSTANALYSE
1.1.1. BREAK-EVEN ANALYSE
Het BREAK-EVEN PUNT (BEP) is de situatie waarbij:
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡𝑒𝑛 = 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
𝑇𝑂 = 𝑇𝐾
De winst is dan nul.
Kostenstructuur
VASTE KOSTEN (VSK) VARIABELE KOSTEN (VAK)
Kosten die niet veranderen met het volume. Kosten die proportioneel veranderen met het
Voorbeelden: huur, afschrijvingen, vast volume.
personeel. Voorbeelden: grondstoffen, directe arbeid.
VAK/ E . Q = Variabele kost gedeeld door eenheid maal Q
CONTRIBUTIEMARGE (CM) = P – VAK/E
- Bedrag dat per verkocht product bijdraagt aan het dekken van vaste kosten en winst.
BREAK-EVEN AFZET (in aantal) (Q) = VSK / (P – VAK/E)
- Hoe hoger de vaste kosten → hoe hoger het break-even volume.
- Hoe hoger de contributiemarge → hoe lager het break-even volume.
, CONTRIBUTIEMARGE RATIO (CMr) = CM/ TO
1.1.1.1. Effect van prijs- en kostenwijzigingen
Prijsverlaging
- Contributiemarge daalt
- Break-even volume stijgt
- Veel extra volume nodig om dezelfde winst te behalen
Verandering in kostenstructuur
- Bijvoorbeeld:
o Investeren in automatisatie → vaste kosten stijgen
o Variabele kosten dalen
- Gevolg: hoger risico, maar hogere marge per stuk.
Inflatie-effect
- Wanneer variabele kosten stijgen:
o CM daalt
o Break-even stijgt
o Prijs moet mogelijk verhoogd worden
1.1.1.2. Semi-vaste kosten (step costs)
SEMI-VASTE KOSTEN zijn:
- Vast binnen een bepaald interval
- Springen naar hoger niveau bij capaciteitsuitbreiding
Voorbeeld: extra zaal huren, extra ploeg inschakelen.
Belangrijk bij capaciteitsplanning.
1.1.1.3. Contributiemarge en verlieslatende producten
Belangrijk principe:
Een product met verlies moet niet automatisch geschrapt worden.
Zolang:
𝑽𝒆𝒓𝒌𝒐𝒐𝒑𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔 > 𝑽𝒂𝒓𝒊𝒂𝒃𝒆𝒍𝒆𝒌𝒐𝒔𝒕𝒆𝒏
ð Is er een positieve contributiemarge
ð draagt het product bij aan vaste kosten.
Stopzetting kan totale winst verlagen.
1.1.1.4. Break-even bij meerdere producten
Bij één product:
𝑽𝑺𝑲
𝑸=
𝑪𝑴
Maar bij meerdere producten:
- Elk product heeft een andere contributiemarge
- De vaste kosten moeten worden gedekt door een combinatie van producten
- Dus de verkoopmix (sales mix) wordt cruciaal
INHOUDSOPGAVE
1. Kostenmanagement en prijsbeleid ......................................................................................................... 3
1.1. Kosten-, volume- en winstanalyse.......................................................................................................... 3
1.1.1. Break-even analyse ....................................................................................................................... 3
1.1.1.1. Effect van prijs- en kostenwijzigingen .................................................................................. 4
1.1.1.2. Semi-vaste kosten (step costs) ............................................................................................. 4
1.1.1.3. Contributiemarge en verlieslatende producten ................................................................... 4
1.1.1.4. Break-even bij meerdere producten .................................................................................... 4
1.1.1.5. Veiligheidsmarge .................................................................................................................. 5
1.1.1.6. Beperkende productiefactor ................................................................................................ 5
1.1.2. Winstmarge bovenop break-even ................................................................................................. 5
1.1.3. Operationele hefboom (OH) ......................................................................................................... 5
1.1.4. Kostprijsberekening ...................................................................................................................... 6
1.1.4.1. Directe en indirecte kosten .................................................................................................. 6
1.1.4.2. Allocatie (=verdeling) van indirecte kosten .......................................................................... 6
1.1.4.3. Full costing............................................................................................................................ 6
1.1.4.4. Direct costing (variable costing) ........................................................................................... 7
1.1.4.5. Activity Based Costing (ABC) ................................................................................................ 7
1.1.5. Winstanalyse per business unit ..................................................................................................... 8
1.1.5.1. Analyse van de omzet- en winstconcentratie ...................................................................... 8
1.2. Prijsbeleid ............................................................................................................................................... 9
1.2.1. Mogelijkheden prijszetting............................................................................................................ 9
1.2.2. Prijszetting................................................................................................................................... 10
1.2.2.1. Kosten georiënteerde prijszetting ...................................................................................... 10
1.2.2.2. Concurrentiegeoriënteerde prijszetting ............................................................................. 11
1.2.2.3. Vraaggeoriënteerde prijszetting ......................................................................................... 11
2. Rendements- en investeringsanalyse .................................................................................................... 12
2.1. Evalueren van projecten....................................................................................................................... 12
2.2. Basisprincipes bij investeringsanalyse ................................................................................................. 12
2.3. De analyse van de rendabiliteit van een project .................................................................................. 13
2.3.1. De methode van de NAW............................................................................................................ 13
2.3.2. De Pay Back periode (PB) ............................................................................................................ 16
2.3.3. De Internal Rate of Return (IRR).................................................................................................. 17
3. Budgettering ........................................................................................................................................ 19
3.1. Verkoopbudget .................................................................................................................................... 21
3.1.1. Resultatenrekening (RR).............................................................................................................. 23
3.1.2. Balans .......................................................................................................................................... 23
3.1.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 23
3.2. Aankoop-, productie- en voorraadbudget............................................................................................ 23
, 3.2.1. Balans .......................................................................................................................................... 27
3.2.2. RR ................................................................................................................................................ 27
3.2.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 27
3.3. Investeringsbudget .............................................................................................................................. 27
3.3.1. Balans .......................................................................................................................................... 30
3.3.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 30
3.3.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 30
3.4. Personeelsbudget ................................................................................................................................. 30
3.4.1. Balans .......................................................................................................................................... 32
3.4.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 32
3.4.3. Liquiditeitenbudget ..................................................................................................................... 32
3.5. Financieringsbudget ............................................................................................................................. 32
3.5.1. Balans .......................................................................................................................................... 33
3.5.2. Resultatenrekening ..................................................................................................................... 34
3.5.3. Liquiditetienbudget ..................................................................................................................... 34
3.5.4. Groot overzicht ........................................................................................................................... 34
4. Financieel plan ..................................................................................................................................... 34
4.1. De case Inhome .................................................................................................................................... 35
, MANAGEMENT ACCOUNTING is het proces van verzamelen, analyseren en rapporteren van interne
financiële en niet-financiële gegevens om managers te helpen bij het nemen van weloverwogen
beslissingen, het plannen van de strategie en het beheersen van bedrijfsprocessen. Het richt zich op
toekomstgerichte informatie en interne besluitvorming.
1. KOSTENMANAGEMENT EN PRIJSBELEID
1.1.KOSTEN-, VOLUME- EN WINSTANALYSE
1.1.1. BREAK-EVEN ANALYSE
Het BREAK-EVEN PUNT (BEP) is de situatie waarbij:
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡𝑒𝑛 = 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒𝑘𝑜𝑠𝑡𝑒𝑛
𝑇𝑂 = 𝑇𝐾
De winst is dan nul.
Kostenstructuur
VASTE KOSTEN (VSK) VARIABELE KOSTEN (VAK)
Kosten die niet veranderen met het volume. Kosten die proportioneel veranderen met het
Voorbeelden: huur, afschrijvingen, vast volume.
personeel. Voorbeelden: grondstoffen, directe arbeid.
VAK/ E . Q = Variabele kost gedeeld door eenheid maal Q
CONTRIBUTIEMARGE (CM) = P – VAK/E
- Bedrag dat per verkocht product bijdraagt aan het dekken van vaste kosten en winst.
BREAK-EVEN AFZET (in aantal) (Q) = VSK / (P – VAK/E)
- Hoe hoger de vaste kosten → hoe hoger het break-even volume.
- Hoe hoger de contributiemarge → hoe lager het break-even volume.
, CONTRIBUTIEMARGE RATIO (CMr) = CM/ TO
1.1.1.1. Effect van prijs- en kostenwijzigingen
Prijsverlaging
- Contributiemarge daalt
- Break-even volume stijgt
- Veel extra volume nodig om dezelfde winst te behalen
Verandering in kostenstructuur
- Bijvoorbeeld:
o Investeren in automatisatie → vaste kosten stijgen
o Variabele kosten dalen
- Gevolg: hoger risico, maar hogere marge per stuk.
Inflatie-effect
- Wanneer variabele kosten stijgen:
o CM daalt
o Break-even stijgt
o Prijs moet mogelijk verhoogd worden
1.1.1.2. Semi-vaste kosten (step costs)
SEMI-VASTE KOSTEN zijn:
- Vast binnen een bepaald interval
- Springen naar hoger niveau bij capaciteitsuitbreiding
Voorbeeld: extra zaal huren, extra ploeg inschakelen.
Belangrijk bij capaciteitsplanning.
1.1.1.3. Contributiemarge en verlieslatende producten
Belangrijk principe:
Een product met verlies moet niet automatisch geschrapt worden.
Zolang:
𝑽𝒆𝒓𝒌𝒐𝒐𝒑𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔 > 𝑽𝒂𝒓𝒊𝒂𝒃𝒆𝒍𝒆𝒌𝒐𝒔𝒕𝒆𝒏
ð Is er een positieve contributiemarge
ð draagt het product bij aan vaste kosten.
Stopzetting kan totale winst verlagen.
1.1.1.4. Break-even bij meerdere producten
Bij één product:
𝑽𝑺𝑲
𝑸=
𝑪𝑴
Maar bij meerdere producten:
- Elk product heeft een andere contributiemarge
- De vaste kosten moeten worden gedekt door een combinatie van producten
- Dus de verkoopmix (sales mix) wordt cruciaal
