BURGERLIJK RECHT
, Stuvia.com - The Marketplace to Buy and Sell your Study Material
DEEL 1: ALGEMENE DEEL
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING
WAT IS RECHT? STRUCTUUR GEVEN EN INDELEN
Het geheel van afdwingbare gedragsregels en normen, opgelegd door de overheid met als
doel het maatschappelijke leven te ordenen
Afdwingbaar: rechten geldend maken
Gedragsregels en normen: verscheiden en in diverse vormen
Overheid: beslist welke regels uitgevaardigd zullen worden, op verschillende
niveaus binnen de overheid
Maatschappelijke leven (of gemeenschap): complete chaos zonder
regels
INDELINGEN VAN HET RECHT
PRIVAATRECHT – PUBLIEKRECHT
Privaatrecht
o Verhouding tussen burgers onderling
1. Burgerlijk recht
Familiale verhoudingen, contracten tussen burgers, …
2. Gerechtelijk privaatrecht of burgerlijk procesrecht
Hoe het gerechtelijke apparaat is georganiseerd
Op welke wijze procedures voor de rechtbank komen
3. Internationaal privaatrecht
Welke rechter bevoegd is
Welke rechtsregels toegepast moeten worden
Publiekrecht
o Algemene belangen met betrekking op de inrichting, werking en onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen/verhouding tussen overheid en burgers
1. Staatsrecht
Inrichting en werking van de staat
Verhouding tussen organen van de staat
Structuur en organisatie van ons land
2. Administratief recht
Werking van de overheidsinstanties
1
MARIA-LAURA SIMOENS
Downloaded by: lisadejonge | Want to earn $1.236
Distribution of this document is illegal extra per year?
, Manier waarop burger zich tot overheid kan richten
Uitvoerende macht
3. Strafrecht
Welke gedragingen strafbaar zijn
Sancties
4. Strafprocesrecht
Op welke wijze misdrijven kunnen vastgesteld en opgespoord worden
Hoe de procedure verloopt
5. Fiscaal recht
o Problematiek van belastingen
Privaatrecht EN publiekrecht
• Ondernemings- en economisch recht
• Financieel recht
• Sociaal recht => Intellectuele rechten Kan zowel bij privaatrecht als bij publiekrecht
horen, hangt af van de situatie
ENKELE ANDERE INDELINGEN
• Objectief recht: normen die menselijke activiteiten, verhouding tussen mensen en verhouding tot
gemeenschap regelen
à De rechtsregels op zich, zoals in het wetboek
• Subjectief recht: aanspraken die een persoon tegen een ander laat gelden, regels die iemand
gebruikt om eisen te stellen
• Materieel recht: regels die rechten toekennen en plichten opleggen
• Formeel recht: naleving van het materiële recht verzekerd kan worden
DE BRONNEN VAN HET RECHT
• Waar de rechtsregels teruggevonden kunnen worden
WETGEVING ALS BRON VAN RECHT
• Wetgeving in de ruime zin van het woord, 7 verschillende soorten
(7)
INTERNATIONALE VERDRAGEN EN BESLISSINGEN VAN SUPRANATIONALE ORGANISATIES
• Het recht van de EU
1. Richtlijnen: regels door nationale overheid opgelegd aan lidstaten
o Lidstaten moeten regels opnemen in hun eigen wetgeving
2. Verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in
alle lidstaten
3. Besluiten: regels van toepassing op de daarin aangeduide bestemmeling
o Individuele/groepsbeslissingen genomen door orgaan van de EU
• Internationale verdragen tussen twee of meer staten
, 1. Verdragen: rechtsregels tussen andere landen of organisaties.
à Voorbeeld: als je als Belg in Amerika gaat werken, gaan verdragen ervoor zorgen dat je
niet in beide landen belastingen moet betalen
GRONDWET (1831 FRANS, 1967 NEDERLANDS)
• Meest fundamentele (Belgische) wet
• Inrichting van de machten binnen de staat
• Waarborgt fundamentele rechten en vrijheden
• Aan wie de wetgevende, uitvoerende en de rechtelijke macht toekomen
Grondwet in de brede zin Grondwet in de enge zin
Elke wetgevende norm gemaakt door een Elke wetgevende norm gemaakt door het
bevoegde overheid parlement
Wijziging van de grondwet
1. De artikels die ze willen wijzigen moeten door het parlement voor herziening vatbaar
verklaard worden
2. Verkiezingen
3. Wijziging van de grondwet
o 66% van het parlement akkoord
o ½ van elke taalgroep akkoord
WETTEN
• Wet in de strikte zin van het woord
o Door de federale wetgevende macht tot stand gekomen - Kamer + senaat
(parlement) + koning
o Wet heeft pas uitwerking als die gepubliceerd is in het Belgisch staatsblad
Procedures om tot wetten te komen
• Monocamerale procedure: tekst moet maar door één kamer goedgekeurd worden
1. Iemand moet initiatief nemen -> regering of parlement (wetvoorstelontwerp)
2. Raad van state geeft advies (wet mag niet op andere wet lijken)
3. Wetsvoorstel/wetsontwerp wordt naar de parlementaire commissie gestuurd ->
discussiëren in commissie
4. Kamer neemt beslissing: akkoord/niet akkoord
5. Amenderen (aanpassen van ontwerp of voorstel)
6. Wet is van toepassing
DECRETEN KOMEN TOT STAND IN PARLEMENT VAN DE DEELGEBIEDEN
• Wetten die op het niveau van de Gemeenschappen en Gewesten gestemd worden
à Zelfde niveau als de federale wet, maar regionaal niveau
• Brussels Hoofdstedelijk Gewest: geen decreten, maar ordonnanties
• Vlaamse en Waalse Gewest: enkel van toepassing op de respectieve grondgebieden
• Decreten Gemeenschappen: grondgebied overstijgen of minder ver reiken
3
, Stuvia.com - The Marketplace to Buy and Sell your Study Material
DEEL 1: ALGEMENE DEEL
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING
WAT IS RECHT? STRUCTUUR GEVEN EN INDELEN
Het geheel van afdwingbare gedragsregels en normen, opgelegd door de overheid met als
doel het maatschappelijke leven te ordenen
Afdwingbaar: rechten geldend maken
Gedragsregels en normen: verscheiden en in diverse vormen
Overheid: beslist welke regels uitgevaardigd zullen worden, op verschillende
niveaus binnen de overheid
Maatschappelijke leven (of gemeenschap): complete chaos zonder
regels
INDELINGEN VAN HET RECHT
PRIVAATRECHT – PUBLIEKRECHT
Privaatrecht
o Verhouding tussen burgers onderling
1. Burgerlijk recht
Familiale verhoudingen, contracten tussen burgers, …
2. Gerechtelijk privaatrecht of burgerlijk procesrecht
Hoe het gerechtelijke apparaat is georganiseerd
Op welke wijze procedures voor de rechtbank komen
3. Internationaal privaatrecht
Welke rechter bevoegd is
Welke rechtsregels toegepast moeten worden
Publiekrecht
o Algemene belangen met betrekking op de inrichting, werking en onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen/verhouding tussen overheid en burgers
1. Staatsrecht
Inrichting en werking van de staat
Verhouding tussen organen van de staat
Structuur en organisatie van ons land
2. Administratief recht
Werking van de overheidsinstanties
1
MARIA-LAURA SIMOENS
Downloaded by: lisadejonge | Want to earn $1.236
Distribution of this document is illegal extra per year?
, Manier waarop burger zich tot overheid kan richten
Uitvoerende macht
3. Strafrecht
Welke gedragingen strafbaar zijn
Sancties
4. Strafprocesrecht
Op welke wijze misdrijven kunnen vastgesteld en opgespoord worden
Hoe de procedure verloopt
5. Fiscaal recht
o Problematiek van belastingen
Privaatrecht EN publiekrecht
• Ondernemings- en economisch recht
• Financieel recht
• Sociaal recht => Intellectuele rechten Kan zowel bij privaatrecht als bij publiekrecht
horen, hangt af van de situatie
ENKELE ANDERE INDELINGEN
• Objectief recht: normen die menselijke activiteiten, verhouding tussen mensen en verhouding tot
gemeenschap regelen
à De rechtsregels op zich, zoals in het wetboek
• Subjectief recht: aanspraken die een persoon tegen een ander laat gelden, regels die iemand
gebruikt om eisen te stellen
• Materieel recht: regels die rechten toekennen en plichten opleggen
• Formeel recht: naleving van het materiële recht verzekerd kan worden
DE BRONNEN VAN HET RECHT
• Waar de rechtsregels teruggevonden kunnen worden
WETGEVING ALS BRON VAN RECHT
• Wetgeving in de ruime zin van het woord, 7 verschillende soorten
(7)
INTERNATIONALE VERDRAGEN EN BESLISSINGEN VAN SUPRANATIONALE ORGANISATIES
• Het recht van de EU
1. Richtlijnen: regels door nationale overheid opgelegd aan lidstaten
o Lidstaten moeten regels opnemen in hun eigen wetgeving
2. Verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in
alle lidstaten
3. Besluiten: regels van toepassing op de daarin aangeduide bestemmeling
o Individuele/groepsbeslissingen genomen door orgaan van de EU
• Internationale verdragen tussen twee of meer staten
, 1. Verdragen: rechtsregels tussen andere landen of organisaties.
à Voorbeeld: als je als Belg in Amerika gaat werken, gaan verdragen ervoor zorgen dat je
niet in beide landen belastingen moet betalen
GRONDWET (1831 FRANS, 1967 NEDERLANDS)
• Meest fundamentele (Belgische) wet
• Inrichting van de machten binnen de staat
• Waarborgt fundamentele rechten en vrijheden
• Aan wie de wetgevende, uitvoerende en de rechtelijke macht toekomen
Grondwet in de brede zin Grondwet in de enge zin
Elke wetgevende norm gemaakt door een Elke wetgevende norm gemaakt door het
bevoegde overheid parlement
Wijziging van de grondwet
1. De artikels die ze willen wijzigen moeten door het parlement voor herziening vatbaar
verklaard worden
2. Verkiezingen
3. Wijziging van de grondwet
o 66% van het parlement akkoord
o ½ van elke taalgroep akkoord
WETTEN
• Wet in de strikte zin van het woord
o Door de federale wetgevende macht tot stand gekomen - Kamer + senaat
(parlement) + koning
o Wet heeft pas uitwerking als die gepubliceerd is in het Belgisch staatsblad
Procedures om tot wetten te komen
• Monocamerale procedure: tekst moet maar door één kamer goedgekeurd worden
1. Iemand moet initiatief nemen -> regering of parlement (wetvoorstelontwerp)
2. Raad van state geeft advies (wet mag niet op andere wet lijken)
3. Wetsvoorstel/wetsontwerp wordt naar de parlementaire commissie gestuurd ->
discussiëren in commissie
4. Kamer neemt beslissing: akkoord/niet akkoord
5. Amenderen (aanpassen van ontwerp of voorstel)
6. Wet is van toepassing
DECRETEN KOMEN TOT STAND IN PARLEMENT VAN DE DEELGEBIEDEN
• Wetten die op het niveau van de Gemeenschappen en Gewesten gestemd worden
à Zelfde niveau als de federale wet, maar regionaal niveau
• Brussels Hoofdstedelijk Gewest: geen decreten, maar ordonnanties
• Vlaamse en Waalse Gewest: enkel van toepassing op de respectieve grondgebieden
• Decreten Gemeenschappen: grondgebied overstijgen of minder ver reiken
3
