Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Introductie
De relatie tussen onze persoonlijke en professionele identiteit
Leraar met hart en ziel
Leraar vanuit je hart
Leraar= beroep waarbij je met mensen werkt, je hebt je hart laten spreken bij deze keuze.
- Heel rijk willen worden of een makkelijk beroep? Dan niet leraar gekozen.
- Veel aankomende leerkrachten laten hun gevoel meespreken in de keuze voor
hun vak.
Willen leerkracht worden vanuit hun hart
Hart= plek waar je gevoel leeft en je geraakt wordt.
- Geeft informatie over het hier en nu
o Hoe raakt dit mij?
o Wat voel ik hierbij?
o Wat zegt dit mij?
- Is de plek waar ervaringen bij jou naar binnen komen
- Is een thermometer voor je gevoel en beleving
- Met je hart onderzoek je steeds
o Wat raakt mij hierin?
o Wat doet deze ervaring met mij?
o Welk gevoel roept dit verhaal, beeld, lied bij mij op?
o Hier en nu?
Vele leerkrachten: ‘hart voor de zaak’ → met hun gevoel betrokken bij hun vak
‘Wat je hart je ingeeft’ → inzicht in hoe je wil handelen, een kompas om te weten wat je
moet doen
Je opent als leerkracht je hart met kinderen om een relatie met ze op te bouwen.
Gelukkig hebben de meeste leraren hun ‘hart op de goede plek zitten’
Leraar vanuit je ziel
‘Hij/zij doet het met hart en ziel.’
- Met je hart= met je gevoel heel betrokken
- Je ziel= de kern van wie jij bent, datgene dat jou maakt, dat jij precies bent.
o Vele zeggen bij een overleden dierbare dat hij is ontzield.
o Soms kom je op een plaats en merk je dat deze geen ziel heeft
1
,Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Je ziel=
- Je identiteit, wie je ten diepste bent
- De plek waar jouw authenticiteit, eigenheid en echtheid huist.
Engels: ‘spirit’ → herkomst zelfde als inspiratie → spiritus in Latijn ‘adem’
- Je ziel is als je adem, het is je levensbron en kracht
Als je geïnspireerd bent, dan ben je bevlogen, voel je kracht en energie om dingen
te doen
Je ziel is dus letterlijk je inspiratie → voel je binnen in je en komt vaak vanuit jezelf
Iedereen heft een innerlijke drive om ergens voor te gaan, iets wat hij graag wil
neerzetten in de wereld.
→Je kan je ook laten inspireren door dingen buiten jou
- Een verhaal waar je helemaal in opgaat
- Een docent die je als voorbeeld ziet
- Iemand uit je omgeving die je bewondert
- Een liedje dat je troost
Soms kun je je laten inspireren door iets minder concreet en tastbaar
- Je ervaart een kracht buiten jou die je draagt
- Je voelt een diepe verbondenheid met de wereld om je heen
- Je vindt troost in het branden van kaarsen
Je wordt geïnspireerd door iets dat je misschien niet kunt bevatten
Op zo een moment kan je dus ook ervaren dat wat jij doet ‘zinvol’ is, dat de wereld een
mooie plek is, dat je iets kunt betekenen voor de wereld om je heen
Dus als je inspiratie of bezieling ervaart kun je je ziel leggen in wat je doet
- Anderen ervaren dat
o Je speelt bezield piano
o Je staat bezielt voor de klas
- Er wordt iets zichtbaar van wat jou ten diepste beweegt in dat wat jij doet
o Kinderen kunnen zich hierdoor laten inspireren door jou
o En kinderen kunnen zo ontdekken wat hen inspireert
Een bezielde leraar heeft per definitie ook een levensbeschouwing
Een bezielde leraar
= een leerkracht die iemand is, die ergens voor staat, die zijn identiteit voor leerlingen
zichtbaar maakt.
- Je staat vanuit jouw unieke identiteit voor de klas → je kan een voorbeeld zijn
2
,Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Onderzoek daarom hoe jouw ‘bezieling’ eruitziet
- Hoe kijk jij naar het leven
- Wat inspireert jou
Die twee zaken zijn jouw ‘levensbeschouwing’ = ‘levensbeschouwelijke identiteit’
Iedereen ontwikkelt in de loop van de tijd een persoonlijke kijk op het leven. Je
ontwikkelt een persoonlijke levensbeschouwing door wat je meemaakt en hoe je daar
betekenis aan geeft.
- Je geeft betekenis aan wat jou inspireert
- Je geeft betekenis aan wat je de moeite waard vindt
Om een leraar te worden die met hart en ziel werkt en lesgeeft aan kinderen, is het goed
als je voor jezelf een beetje in kaart hebt hoe jij hier en nu tegen het leven aankijkt.
Een persoonlijke levensbeschouwing
Persoonlijke levensbeschouwing als ‘verhaal’
Levensbeschouwelijk leren → je ontwikkelt je eigen kijk op het leven
- Je vormt door je hele leven heen je eigen referentiekader
o Een soort bril waardoor je naar de wereld om je heen kijkt.
o Ook zonder dat je daar bewust van bent vorm je een visie op wat je in het
leven belangrijk, zinvol en de moeite waard vindt, en wat niet.
Die bril is je eigen persoonlijke ‘levensbeschouwing’, je hebt er een visie voor wat er jou
het leven de moeite waard maakt, je kan het zien als een verhaal waarin jij vertelt hoe jij
tegen het leven aankijkt.
- Gaat niet over harde feiten maar over hoe jij ergens persoonlijk tegenaan kijkt,
hoe jij het interpreteert. = heel belangrijk bij levensbeschouwing.
Als je een verhaal verteld over wat je hebt meegemaakt, filter je er de belangrijke
onderdelen uit → onbewust die selectie maken
Jouw verhaal is gekleurd door de waarde die jij toekent aan je gebeurtenissen en
waarnemingen
3
, Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Je slaat stukken over, vergroot andere dingen, beschrijft in detail een ingrijpende
gebeurtenis. → Geen neutraal verhaal maar uniek! → En dat vertellen is waar het bij
levensbeschouwing om gaat.
- Je kan een verhaal vertellen over een korte of langere periode
En dit met hoogte- en dieptepunten
Gebeurtenissen die sleutelmomenten bleken te zijn
Personages die je hielpen of juist tegenwerkten
Je zorgt voor een samenhang, onderscheid in wat belangrijk is en wat niet, je ziet
achteraf verbanden, of een ‘zin’ die je toen niet zag.
Het is niet alleen een terugblik op met wat je meegemaakt hebt, maar het klinkt
ook mee in hoe je aankijkt tegen wat er nog op je pad gaat komen
Het verhaal bepaald jouw kijk op het leven. Levensbeschouwelijke ontwikkeling is het
proces van steeds opnieuw betekenis geven aan de wereld om je heen. En deze
ontwikkeling gaat je leven lang door, je levensbeschouwing is dus nooit ‘af’.
Een leerkracht met bagage
Leerkracht = meer dan alleen kennis overdragen
→ Ook draag je jouw interpretatie, mening en eigen kijk op het leven over
- Je bent nooit neutraal
- Door de manier waarop je lesgeeft, geef je een deel van jouw kijk jouw verhaal
door aan je leerlingen
- Je zal je leerlingen helpen te bouwen aan hun eigen verhaal
Toekomstige leerkracht:
- Belangrijk na te denken over je eigen levensbeschouwing en je
levensbeschouwelijke identiteit, en hoe die jouw doen en laten (vaak onbewust)
beïnvloedt.
- Denk dus na over wie jij bent, waar jij staat, jouw verhaal om je eigen identiteit te
ontwikkelen
Je professionele identiteit ontwikkelen
→ Door jouw persoonlijke identiteit te verbinden aan je visie en handelen als leerkracht.
- Die ontwikkeling zal de komende jaren op allerlei manieren doorgaan.
- Beiden identiteiten beïnvloeden elkaar onophoudelijk, maar ze stoppen nooit
o Ervaringen op stage, reflectie op hoe je het doet en wie je bent als
leerkracht, ervaringen in je eigen leven
4
Introductie
De relatie tussen onze persoonlijke en professionele identiteit
Leraar met hart en ziel
Leraar vanuit je hart
Leraar= beroep waarbij je met mensen werkt, je hebt je hart laten spreken bij deze keuze.
- Heel rijk willen worden of een makkelijk beroep? Dan niet leraar gekozen.
- Veel aankomende leerkrachten laten hun gevoel meespreken in de keuze voor
hun vak.
Willen leerkracht worden vanuit hun hart
Hart= plek waar je gevoel leeft en je geraakt wordt.
- Geeft informatie over het hier en nu
o Hoe raakt dit mij?
o Wat voel ik hierbij?
o Wat zegt dit mij?
- Is de plek waar ervaringen bij jou naar binnen komen
- Is een thermometer voor je gevoel en beleving
- Met je hart onderzoek je steeds
o Wat raakt mij hierin?
o Wat doet deze ervaring met mij?
o Welk gevoel roept dit verhaal, beeld, lied bij mij op?
o Hier en nu?
Vele leerkrachten: ‘hart voor de zaak’ → met hun gevoel betrokken bij hun vak
‘Wat je hart je ingeeft’ → inzicht in hoe je wil handelen, een kompas om te weten wat je
moet doen
Je opent als leerkracht je hart met kinderen om een relatie met ze op te bouwen.
Gelukkig hebben de meeste leraren hun ‘hart op de goede plek zitten’
Leraar vanuit je ziel
‘Hij/zij doet het met hart en ziel.’
- Met je hart= met je gevoel heel betrokken
- Je ziel= de kern van wie jij bent, datgene dat jou maakt, dat jij precies bent.
o Vele zeggen bij een overleden dierbare dat hij is ontzield.
o Soms kom je op een plaats en merk je dat deze geen ziel heeft
1
,Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Je ziel=
- Je identiteit, wie je ten diepste bent
- De plek waar jouw authenticiteit, eigenheid en echtheid huist.
Engels: ‘spirit’ → herkomst zelfde als inspiratie → spiritus in Latijn ‘adem’
- Je ziel is als je adem, het is je levensbron en kracht
Als je geïnspireerd bent, dan ben je bevlogen, voel je kracht en energie om dingen
te doen
Je ziel is dus letterlijk je inspiratie → voel je binnen in je en komt vaak vanuit jezelf
Iedereen heft een innerlijke drive om ergens voor te gaan, iets wat hij graag wil
neerzetten in de wereld.
→Je kan je ook laten inspireren door dingen buiten jou
- Een verhaal waar je helemaal in opgaat
- Een docent die je als voorbeeld ziet
- Iemand uit je omgeving die je bewondert
- Een liedje dat je troost
Soms kun je je laten inspireren door iets minder concreet en tastbaar
- Je ervaart een kracht buiten jou die je draagt
- Je voelt een diepe verbondenheid met de wereld om je heen
- Je vindt troost in het branden van kaarsen
Je wordt geïnspireerd door iets dat je misschien niet kunt bevatten
Op zo een moment kan je dus ook ervaren dat wat jij doet ‘zinvol’ is, dat de wereld een
mooie plek is, dat je iets kunt betekenen voor de wereld om je heen
Dus als je inspiratie of bezieling ervaart kun je je ziel leggen in wat je doet
- Anderen ervaren dat
o Je speelt bezield piano
o Je staat bezielt voor de klas
- Er wordt iets zichtbaar van wat jou ten diepste beweegt in dat wat jij doet
o Kinderen kunnen zich hierdoor laten inspireren door jou
o En kinderen kunnen zo ontdekken wat hen inspireert
Een bezielde leraar heeft per definitie ook een levensbeschouwing
Een bezielde leraar
= een leerkracht die iemand is, die ergens voor staat, die zijn identiteit voor leerlingen
zichtbaar maakt.
- Je staat vanuit jouw unieke identiteit voor de klas → je kan een voorbeeld zijn
2
,Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Onderzoek daarom hoe jouw ‘bezieling’ eruitziet
- Hoe kijk jij naar het leven
- Wat inspireert jou
Die twee zaken zijn jouw ‘levensbeschouwing’ = ‘levensbeschouwelijke identiteit’
Iedereen ontwikkelt in de loop van de tijd een persoonlijke kijk op het leven. Je
ontwikkelt een persoonlijke levensbeschouwing door wat je meemaakt en hoe je daar
betekenis aan geeft.
- Je geeft betekenis aan wat jou inspireert
- Je geeft betekenis aan wat je de moeite waard vindt
Om een leraar te worden die met hart en ziel werkt en lesgeeft aan kinderen, is het goed
als je voor jezelf een beetje in kaart hebt hoe jij hier en nu tegen het leven aankijkt.
Een persoonlijke levensbeschouwing
Persoonlijke levensbeschouwing als ‘verhaal’
Levensbeschouwelijk leren → je ontwikkelt je eigen kijk op het leven
- Je vormt door je hele leven heen je eigen referentiekader
o Een soort bril waardoor je naar de wereld om je heen kijkt.
o Ook zonder dat je daar bewust van bent vorm je een visie op wat je in het
leven belangrijk, zinvol en de moeite waard vindt, en wat niet.
Die bril is je eigen persoonlijke ‘levensbeschouwing’, je hebt er een visie voor wat er jou
het leven de moeite waard maakt, je kan het zien als een verhaal waarin jij vertelt hoe jij
tegen het leven aankijkt.
- Gaat niet over harde feiten maar over hoe jij ergens persoonlijk tegenaan kijkt,
hoe jij het interpreteert. = heel belangrijk bij levensbeschouwing.
Als je een verhaal verteld over wat je hebt meegemaakt, filter je er de belangrijke
onderdelen uit → onbewust die selectie maken
Jouw verhaal is gekleurd door de waarde die jij toekent aan je gebeurtenissen en
waarnemingen
3
, Focus Breed 1e semester (oranje= ppt, rest= boek) Examen juni’26
Je slaat stukken over, vergroot andere dingen, beschrijft in detail een ingrijpende
gebeurtenis. → Geen neutraal verhaal maar uniek! → En dat vertellen is waar het bij
levensbeschouwing om gaat.
- Je kan een verhaal vertellen over een korte of langere periode
En dit met hoogte- en dieptepunten
Gebeurtenissen die sleutelmomenten bleken te zijn
Personages die je hielpen of juist tegenwerkten
Je zorgt voor een samenhang, onderscheid in wat belangrijk is en wat niet, je ziet
achteraf verbanden, of een ‘zin’ die je toen niet zag.
Het is niet alleen een terugblik op met wat je meegemaakt hebt, maar het klinkt
ook mee in hoe je aankijkt tegen wat er nog op je pad gaat komen
Het verhaal bepaald jouw kijk op het leven. Levensbeschouwelijke ontwikkeling is het
proces van steeds opnieuw betekenis geven aan de wereld om je heen. En deze
ontwikkeling gaat je leven lang door, je levensbeschouwing is dus nooit ‘af’.
Een leerkracht met bagage
Leerkracht = meer dan alleen kennis overdragen
→ Ook draag je jouw interpretatie, mening en eigen kijk op het leven over
- Je bent nooit neutraal
- Door de manier waarop je lesgeeft, geef je een deel van jouw kijk jouw verhaal
door aan je leerlingen
- Je zal je leerlingen helpen te bouwen aan hun eigen verhaal
Toekomstige leerkracht:
- Belangrijk na te denken over je eigen levensbeschouwing en je
levensbeschouwelijke identiteit, en hoe die jouw doen en laten (vaak onbewust)
beïnvloedt.
- Denk dus na over wie jij bent, waar jij staat, jouw verhaal om je eigen identiteit te
ontwikkelen
Je professionele identiteit ontwikkelen
→ Door jouw persoonlijke identiteit te verbinden aan je visie en handelen als leerkracht.
- Die ontwikkeling zal de komende jaren op allerlei manieren doorgaan.
- Beiden identiteiten beïnvloeden elkaar onophoudelijk, maar ze stoppen nooit
o Ervaringen op stage, reflectie op hoe je het doet en wie je bent als
leerkracht, ervaringen in je eigen leven
4
