,DEEL 1 ALGEMEEN BEELD VAN LEREN.......................................................................................4
1. Leren: een complex en onzichtbaar proces............................................................................4
1.1 Algemeen beeld van het fenomeen leren........................................................................4
1.2 Leren, rijping en de rol van de hersenen..........................................................................4
1.3 Leren als duurzame gedragsverandering.........................................................................5
1.4 Persoonlijke opvattingen over leren en kennis................................................................6
2. Leersoorten en leerstijlen.......................................................................................................8
2.1 Inhoudsdimensie van het leren........................................................................................8
2.2 Hoofdsoorten van leren....................................................................................................8
2.3 Leerstijlen.........................................................................................................................9
DEEL 2 LEERTHEORIEËN............................................................................................................11
3. Leren volgens het behaviorisme..........................................................................................11
3.1 Het behaviorisme...........................................................................................................11
3.2 Leertheoretische principes van het behaviorisme.........................................................11
3.3 Behaviorisme in de onderwijspraktijk............................................................................12
4. Leren volgens het cognitivisme............................................................................................14
4.1 Het cognitivisme.............................................................................................................14
4.2 Leertheoretische principes van het cognitivisme..........................................................14
4.3 Cognitivisme in de onderwijspraktijk.............................................................................16
5. Leren volgens het constructivisme.......................................................................................17
5.1 Het constructivisme........................................................................................................17
5.2 Leertheoretische principes van het constructivisme.....................................................17
5.3 Constructivisme in de onderwijspraktijk........................................................................18
6. Leren volgens het sociaal-constructivisme...........................................................................19
6.1 Het sociaal-constructivisme...........................................................................................19
6.2 Leertheoretische principes van het sociaal-constructivisme.........................................19
6.3 Sociaal-constructivisme in de onderwijspraktijk............................................................20
7. Leren volgens het connectivisme.........................................................................................21
7.1 Het connectivisme..........................................................................................................21
7.2 Leertheoretische principes van het connectivisme........................................................21
7.3 Connectivisme in de onderwijspraktijk..........................................................................22
,DEEL 3 BIJZONDERE ASPECTEN VAN HET LEREN......................................................................23
8. Geheugen en leren...............................................................................................................23
8.1 Organisatie van het geheugen........................................................................................23
8.2 Relatie tussen geheugen en leren..................................................................................24
8.3 Relatie tussen geheugen en lesgeven............................................................................26
9. Leren probleemoplossen......................................................................................................27
9.1 Probleemoplossen als hoogste vorm van leren.............................................................27
9.2 Problemen vanuit didactisch perspectief.......................................................................28
9.3 Oplossingsproces onder de loep genomen....................................................................29
Fasen globaal kennen tentamne!....................................................................................29
9.4 Probleemgestuurde onderwijsaanpak...........................................................................30
Oefentoets................................................................................................................................32
15 open vragen.....................................................................................................................32
15 meerkeuze.......................................................................................................................34
10 fill in the blank.................................................................................................................38
Top 10 leerdoelen.....................................................................................................................40
Top 20 kernbegrippen..............................................................................................................43
, DEEL 1 ALGEMEEN BEELD VAN LEREN
1. Leren: een complex en onzichtbaar proces
1.1 Algemeen beeld van het fenomeen leren
Leren = proces waarbij kennis, vaardigheden, attitudes en competenties worden verworven,
gewijzigd of versterkt. Niet rechtstreeks observeerbaar; enkel afleidbaar uit prestaties en
gedragsveranderingen.
Kenmerken:
Actief proces.
Individueel én sociaal bepaald.
Afhankelijk van context.
Gericht op aanpassing aan omgeving.
Levenslang karakter.
Leren omvat:
Cognitieve ontwikkeling.
Affectieve ontwikkeling.
Psychomotorische ontwikkeling.
Factoren:
Voorkennis.
Motivatie.
Intelligentie.
Emoties.
Sociale interactie.
Onderwijsomgeving.
1.2 Leren, rijping en de rol van de hersenen
Leren versus rijping
Rijping:
Biologisch gestuurd.
Erfelijk bepaald.
Relatief onafhankelijk van instructie.
Leren:
Ervaringsafhankelijk.
1. Leren: een complex en onzichtbaar proces............................................................................4
1.1 Algemeen beeld van het fenomeen leren........................................................................4
1.2 Leren, rijping en de rol van de hersenen..........................................................................4
1.3 Leren als duurzame gedragsverandering.........................................................................5
1.4 Persoonlijke opvattingen over leren en kennis................................................................6
2. Leersoorten en leerstijlen.......................................................................................................8
2.1 Inhoudsdimensie van het leren........................................................................................8
2.2 Hoofdsoorten van leren....................................................................................................8
2.3 Leerstijlen.........................................................................................................................9
DEEL 2 LEERTHEORIEËN............................................................................................................11
3. Leren volgens het behaviorisme..........................................................................................11
3.1 Het behaviorisme...........................................................................................................11
3.2 Leertheoretische principes van het behaviorisme.........................................................11
3.3 Behaviorisme in de onderwijspraktijk............................................................................12
4. Leren volgens het cognitivisme............................................................................................14
4.1 Het cognitivisme.............................................................................................................14
4.2 Leertheoretische principes van het cognitivisme..........................................................14
4.3 Cognitivisme in de onderwijspraktijk.............................................................................16
5. Leren volgens het constructivisme.......................................................................................17
5.1 Het constructivisme........................................................................................................17
5.2 Leertheoretische principes van het constructivisme.....................................................17
5.3 Constructivisme in de onderwijspraktijk........................................................................18
6. Leren volgens het sociaal-constructivisme...........................................................................19
6.1 Het sociaal-constructivisme...........................................................................................19
6.2 Leertheoretische principes van het sociaal-constructivisme.........................................19
6.3 Sociaal-constructivisme in de onderwijspraktijk............................................................20
7. Leren volgens het connectivisme.........................................................................................21
7.1 Het connectivisme..........................................................................................................21
7.2 Leertheoretische principes van het connectivisme........................................................21
7.3 Connectivisme in de onderwijspraktijk..........................................................................22
,DEEL 3 BIJZONDERE ASPECTEN VAN HET LEREN......................................................................23
8. Geheugen en leren...............................................................................................................23
8.1 Organisatie van het geheugen........................................................................................23
8.2 Relatie tussen geheugen en leren..................................................................................24
8.3 Relatie tussen geheugen en lesgeven............................................................................26
9. Leren probleemoplossen......................................................................................................27
9.1 Probleemoplossen als hoogste vorm van leren.............................................................27
9.2 Problemen vanuit didactisch perspectief.......................................................................28
9.3 Oplossingsproces onder de loep genomen....................................................................29
Fasen globaal kennen tentamne!....................................................................................29
9.4 Probleemgestuurde onderwijsaanpak...........................................................................30
Oefentoets................................................................................................................................32
15 open vragen.....................................................................................................................32
15 meerkeuze.......................................................................................................................34
10 fill in the blank.................................................................................................................38
Top 10 leerdoelen.....................................................................................................................40
Top 20 kernbegrippen..............................................................................................................43
, DEEL 1 ALGEMEEN BEELD VAN LEREN
1. Leren: een complex en onzichtbaar proces
1.1 Algemeen beeld van het fenomeen leren
Leren = proces waarbij kennis, vaardigheden, attitudes en competenties worden verworven,
gewijzigd of versterkt. Niet rechtstreeks observeerbaar; enkel afleidbaar uit prestaties en
gedragsveranderingen.
Kenmerken:
Actief proces.
Individueel én sociaal bepaald.
Afhankelijk van context.
Gericht op aanpassing aan omgeving.
Levenslang karakter.
Leren omvat:
Cognitieve ontwikkeling.
Affectieve ontwikkeling.
Psychomotorische ontwikkeling.
Factoren:
Voorkennis.
Motivatie.
Intelligentie.
Emoties.
Sociale interactie.
Onderwijsomgeving.
1.2 Leren, rijping en de rol van de hersenen
Leren versus rijping
Rijping:
Biologisch gestuurd.
Erfelijk bepaald.
Relatief onafhankelijk van instructie.
Leren:
Ervaringsafhankelijk.
