Inleiding
Elke handeling in leven => risico’s
o Noodzakelijk vb dagelijkse verplaatsingen
o Bewust afgewogen vb rit achtbaan
Iedereen doet bewust/onbewust aan risk management vb autogordel / fietshelm
Bedrijven veel bewuster
Wnr risico niet volledig: beheersen => financ steun dr verzekeringen = sterk
gereglementeerd in belgië en EU, evolueren voortdurend
HOOFDSTUK 1: RISICO’S & RISK MANAGEMENT
Leven zonder risico’s = onmogelijk
Individuen & ondern => onzekerheden & complexe gevolgen in moderne maatsch
samenl wil zoveel mogelijk beperken/elimineren
20e eeuw: mensen willen minder onzekerheden accepteren
1960: opkomst risk management
- Eerst focus: verzekerbare risico’s vb brand, aansprakelijkheid, arbeidsongevallen
- Dr incidenten vb barings bank in 1990 (Liam Neeson) => risk management
moest breder
Nu: ook niet-verzekerbare risico’s
Risk management vr particulieren en ondernemingen
Personal risk management = vr particulieren
Corporate risk management = vr ondernemingen
Voor onderneming: noodz instrument om bedrijf te beheren => risk manager in
dienst: versch afdelingen: HR, veiligheid, projectmanager, directie, interne audit: controleert of
samenw & procedures juist verlopen & geeft verbeterpunten
Voor verzekeraars: kan klanten veiligheid en zekerheid geven
Voor particulieren: risico-analyse kan behoeften verduidelijken
1
, 1.1. Behoefte aan zekerheid
Welvaart & zekerheid
In westen: technologie & soc bescherming => sterk zekerheidsgevoel: sommigen
liggen wakker vn risico’s (risico-avers)
Piramide vn Maslow: eerst vervullen basisbehoeften voordt aandacht andere
behoeften
Toch nog andere risico’s: cyberrisico, oorlog, terrorisme
Onvermijdelijkheid vn risico’s
Risico’s verdwijnen nooit volledig: dr experten: systemen ontw die risico’s verkleinen
(reductie), mr perfectie bestaat niet vb covid, kernramp japan dr tsunami
Interpretatie vn risico’s
Mensen baseren op risicobeoordeling obv eigen interpretatie & verleden
lange periodes vn welvaart & vrede => ervaring vn interpretatie ontbreekt =>
verkeerde inschattingen => noodz: stil te staan bij systemen & risico’s = risk
management toepassen!
1.2. Wat is een risico-risk management?
Definitie vn risico
Van dale = gevaar (dreiging/onzeker) dt schade/verlies kan veroorzaken op alle
vlakken (ondern, persoon, natuur)
In risk management = kans dt gebeurtenis zich voordoet & de doelst vn een ondern
pos/neg beïnvl
Toenemende complexiteit vn risico’s dr streven nr welvaart
- Terroristische aanslagen
- Fracking & impact natuur
Steeds moeilijker om risico’s in kaart te brengen & behandelen
Disciplines binnen risk management (versch per sector)
- Financieel: beleggingsportefeuilles, invest, krediet
- Accountancy: naleving vn regelgeving (compliance)
- Industrie: operationele risico’s vb kwaliteit, veiligheid & continuïteit
2
, Risk management => onderzoekt risico’s vr mensen, goederen & activiteiten &
bepaalt beleid om onzekerh rond behalen doelst te beheersen
Verzekeren als oplossing
Financ compensatie wnr risico zich voordoet, mr geen volledige opl:
- Menselijk leed
- Verloren klanten
- Reputatieschade
Kunnen niet worden vervangen = gebrekkige compensatie
Risk management gaat verder dan verzekeren
Eerst proberen risico’s vermijden (preventie) vb brandblusapparaat, rookmelders: lagere
verzekeringspremies
Voor restrisico’s: financ opl: verzekeren / eigen reserves opbouwen (zekerheid
creëren)
Risicobeheer en regelgeving
Vb belgië: arbeidsongevallenwetgeving, verplichte BA auto, soc zekerheid
Ook versch regels per sector:
- Antiwitwaswetgeving
- IDD-richtlijn
- IFRS (international financial reporting standards)
- Basel-normen
- Wet betreffende de verzekeringen (4 april 2014)
Doelstellingen vn risk management !
- Veiligheid verhogen (fysiek, eco, binnen organis & tov werkn & derden)
- Risicokosten verlagen & bedreigingen vn voortbestaan vermijden
- Continuïteit vn activiteiten garanderen
- Groei ondersteunen dr risico’s te beheren
- Stabiele winsten behouden
- Vertrouwen opbouwen bij personeel, management & derden
- Compliant zijn mt wet-en regelgeving
Positieve & negatieve risico’s risk management
Investeerders: bewust risico nemen om rendement te halen (ook al is er kans dt
geïnvesteerd kapitaal verloren gaat)
3
, Kans & impact
Risico = bedreiging waarvan je niet zeker weet of gaat gebeuren of niet, en grootte
schade
HOOFDSTUK 2: RISK MANAGEMENT – PLAATS IN
ORGANISATIE
2.1 principes van een effectief risk management beleid
Criteria voor een goed risk management beleid
Doel = waardecreatie, bescherming ondern/individu
- Inclusief
- Dynamisch
- Aangepast
- Structuur
- Geïntegreerd
- Continue vooruitgang
2.2 risk management raamwerk
Doel van raamwerk
= beschrijven onderdelen risk management
= organisatie biedt gestructureerde manier vr implementeren & vastleggen risk
management
Enkele voorbeelden van raamwerken
- COSO ERM
- FERMA
- Solvency II = typisch vr verzekeringensector: voldoende kapitaal hebben vr
schade
- Basel III = typisch vr bankensector: normen die bank moet halen vr bankcrisis te
voorkomen
- ISO 31000: beschrijft hoe risk management gestructureerd kan w toegepast
binnen organisatie
Afhankelijk vn context (factoren)
- Doelstellingen
- Organisatie - structuur
- Sector
- Cultuur & menselijke factoren
- Beschikbare middelen (financ & materieel)
Geldig vr elke organisatie (KMO – multinationals)
4