BEELDTAAL 1
Examensamenvatting — 2e Semester 2025–2026
Hoofdstukken
■ H20 — Colormasters
■ H21 — Kleurensystematiek
■ H22 — Kleurencompositie
■ H23 — Symboliek
■ H24 — Filmografie II: The Last Emperor
Let op: grijze cursieve tekst en pagina's met een "i" in de rechterhoek hoef je NIET te kennen.
, Beeldtaal 1 — Examensamenvatting | 2e semester 2025–2026
H20 COLORMASTERS — Evolutie van de kleurencompositie
De grote kleurdenkers
Pythagoras (572–500 v.o.t.) Plato (427–347 v.o.t.)
Griekenland Griekenland
– Getal = essentie van alle dingen – 4 basiskleuren: wit, zwart, rood, radiant
– 7 muzieknoten via de monochord (monochord- – 4 elementen: aarde, water, lucht, vuur
voorstelling) (Empedocles)
– Lineaire voorstelling van de kleurorde — – Oog zendt stralen uit naar objecten (actieve visie)
oorsprong – Leerling van Socrates, leraar van Aristoteles
– Harmonie der sferen: planeten brengen muziek
voort
– Combineerde voor het eerst getallenleer met
theologie
Aristoteles (384–322 v.o.t.) Athanasius Kircher (1602–1680)
Griekenland Duitsland / Italië
– 7 hoofdkleuren — lineair model wit → zwart – Jezuïet, vergeleken met Leonardo da Vinci
– Kleur is waarneembaar door licht, bevindt zich – Beschreef camera obscura en toverlantaarn
aan oppervlakte – Hergebruikte de lineaire voorstelling van
– 5e element: ether → oorsprong alchemie Aristoteles
– Invloed op kleurstudies tot in de 19e eeuw – Werk: Ars Magna Lucis et Umbrae
– Werken: De Anima, Sense et Sensibilia, De
Colora
Isaac Newton (1643–1717) Goethe (1749–1832)
Engeland Duitsland
– Wit licht bestaat uit kleuren (optische breking) – Artistiek + psychologisch standpunt
– 7 basiskleuren: rood, oranje, geel, groen, blauw, – Zesdelige kleurencirkel — basis voor
indigo, violet hedendaagse cirkels
– Eerste CIRCULAIRE kleurencirkel – Warm (rood–geel): effect, licht, kracht, nabijheid,
– Verwijderde wit & zwart uit de kleurordening afstoting
– Newtonschijf: draait grijs/wit → som van alle – Koud (blauw–violet): schaduw, zwakheid, afstand,
kleuren = wit aantrekking
Philipp Otto Runge (1777–1810) Eugène Chevreul (1786–1889)
Duitsland Frankrijk
– Kleur als natuurkracht die goddelijke waarheden – Frans scheikundige, textielindustrie
uitdrukt – Ontdekker simultaan kleurcontrast (1839)
– Blauw = De Vader | Rood = De Zoon | Geel = – "De la loi du contraste simultané des couleurs"
Heilige Geest
– Complementaire kleuren versterken elkaar naast
– Kleurenbol: 1 pool zwart, 1 pool wit elkaar
– Onderlinge relaties tussen kleuren (harmonie) – Relativiteit van kleurwaarneming door omgeving
Charles Blanc (1813–1882) Johannes Itten (1888–1967)
Frankrijk Zwitserland
– Herleidde 7 → 6 kleuren; rationaliseerde de – Les aan het Bauhaus 1919–1922
kleurleer – Boek: "Kunst en Kleur" (op basis van Adolf Hölzel)
– Primair: Rood, Geel, Blauw | Binair: Oranje, – 7 kleurcontrasten (zie tabel)
Groen, Violet
– Theorie van de subjectieve kleur
– Mélange optique → pointillisme (Seurat)
– Meest verspreide kleurtheorie in de creatieve
– Wit/zwart = niet-kleuren, uiteinden chromatische wereld
schaal
– Kleur + wit → donkerder en meer gesatureerd
– Kleur + zwart → helderder en minder gesatureerd