Pathologie en comorbiditeit
‘Geriatrie
1. Begrippen
1.1Primaire en secundaire veroudering
Het verschil uitleggen tussen primaire en secundaire veroudering
Primaire veroudering Secundaire veroudering
= biologische veroudering = pathologische veroudering
Wat iedereen ondergaat o Ziektes die pathologische
Niet beïnvloedbaar van buitenaf veroudering versnellen
o Resulteert in een Niet voor iedereen gelijk
maximale levensduur Gevolg van levensstijl- en
Endogeen = alles is terug te omgevingsfactoren
voeren naar de genetische Zowel endogeen als exogeen
factoren o Endogeen = mensen
o Bv. sterven, 122 jaar, kunnen met een
krimpen, rimpels, bepaalde mutatie
bloeddrukverhoging geboren zijn
o Exogeen = mutaties op
latere leeftijd oplopen
(alcohol, Uv-licht)
o Bv. kanker
Kenmerken uit een casus plaatsen onder primaire en secundaire
veroudering
Aangeven wanneer iemand tot de oudere dan wel de geriatrische
patiënt behoort
Ouderen Geriatrische patiënt
De pensioensleeftijd Een oudere die een COMPLEX
= 65 jaar ziektebeeld toont als gevolg van
een veelvoud van stoornissen in
lichamelijke en geestelijke
functies, uiteenlopende ziekten
en/ of een ontregelde situatie
o Complex = ziekte op
lichamelijk, geestelijk &
sociaal vlak
Conclusie
Niet elke zieke oudere is een geriatrische patiënt!
1
, Pathologie en comorbiditeit
Geriatrische patiënt is meer dan ziek zijn (ook geestelijk functioneren en
sociaal functioneren)
De begrippen gerontologie en geriatrie omschrijven
1.2Gerontologie
Wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van bepaalde
veranderingen
Het bestudeert verschillende facetten:
o Fysische, sociale en mentale veranderingen bij ouderen
o Biologische VS pathologische veroudering
o Biogerontologie = kennis van de biologische veroudering
o Invloed op samenleving
o Richtlijnen
Tak van de wetenschap
1.3Geriatrie
Vorm van de geneeskunde die zich richt op preventie, diagnostiek en
behandeling van ziekten die op vlak van hun oorzaak samenhangen met
veroudering van de patiënt
Belangrijk bij geriatrie
o Levenskwaliteit belangrijker van levenskwantiteit
o Behoudt van zelfstandigheid
o Multipathologie = verschillende problemen op hetzelfde moment
o Ouderen hebben minder grote reservecapaciteit
Het kan niet bestaan zonder de achterliggende kennis van de gerontologie
Levenskwaliteit belangrijker van levenskwantiteit
Tak van de geneeskunde
2. Natuurlijke veroudering
2.1Levensverwachting
Wat kan je uit de grafiek van de levensverwachting concluderen?
Evolutie levensverwachting per geslacht
2
, Pathologie en comorbiditeit
X-as = de tijd
Y-as = de leeftijd
Conclusie
Onderscheid tussen mannen en vrouwen
o Vrouwen langere levensverwachting dan mannen
o Toch komen ze de laatste jaren dichter bij elkaar
Meer vrouwen beginnen te roken dan mannen
Langere levensverwachting bij geboorte dan vroeger
o Meer kennis van de pathologie
o Gezondheidszorg beter
o Beeldvorming beter
o Betere hygiëne
Levensverwachting - wereldwijd
Goed ontwikkelde gebieden = hogere
levensverwachtingen
Laag ontwikkelde gebieden = lagere
levensverwachtingen
Kloof wordt ook minder groot!
Technologieën die we hier gebruiken
kunnen we toepassen in laag ontwikkelde
gebieden
Toenemende levensverwachting leidt tot vergrijzing
2.2Vergrijzing
Vergrijzing – bevolkingspiramide
Y-as = leeftijd (per 10 jaar)
Blauw = aantal mannen
Paars = vrouwen
3
, Pathologie en comorbiditeit
1950
Heel weinig 60-jarigen
2050
Heel veel 60-jarigen
We krijgen een dubbele vergrijzing
o Vergrijzing op 2 vlakken
1. Meer oude mensen
2. 60-plussers leven langer
Wat weten we zeker over vergrijzing? (Conclusies WHO)
De vergrijzing zoals we ze nu zien is ongezien in de geschiedenis van de
mensheid, en zal alleen maar toenemen
De vergrijzing is een wereldwijd verschijnsel
Vergrijzing is blijvend
o We zullen niet terugkeren naar de jonge bevolking die onze
voorouders kenden
De vergrijzing heeft ingrijpende gevolgen voor de vele facetten van het
menselijk leven
Noem 4 maatschappelijke problemen gerelateerd aan vergrijzing
1. Voedseltekort
2. Financiële problemen in België pensioen
3. Impact op gezondheidszorg
o Minder jonge mensen, meer mensen nodig in de gezondheidszorg
4. Huisvesting
o Meer appartementen nodig
2.3Langer leven of beter leven?
Geriatrie
Gaat deze vraag in gedachten nemen
Focus op levenskwaliteit
Levenskwaliteit > levenskwantiteit
o 5 gezonde en mobiele extra levensjaren > 10 extra levensjaren in
een rust- en verzorgingstehuis
4
‘Geriatrie
1. Begrippen
1.1Primaire en secundaire veroudering
Het verschil uitleggen tussen primaire en secundaire veroudering
Primaire veroudering Secundaire veroudering
= biologische veroudering = pathologische veroudering
Wat iedereen ondergaat o Ziektes die pathologische
Niet beïnvloedbaar van buitenaf veroudering versnellen
o Resulteert in een Niet voor iedereen gelijk
maximale levensduur Gevolg van levensstijl- en
Endogeen = alles is terug te omgevingsfactoren
voeren naar de genetische Zowel endogeen als exogeen
factoren o Endogeen = mensen
o Bv. sterven, 122 jaar, kunnen met een
krimpen, rimpels, bepaalde mutatie
bloeddrukverhoging geboren zijn
o Exogeen = mutaties op
latere leeftijd oplopen
(alcohol, Uv-licht)
o Bv. kanker
Kenmerken uit een casus plaatsen onder primaire en secundaire
veroudering
Aangeven wanneer iemand tot de oudere dan wel de geriatrische
patiënt behoort
Ouderen Geriatrische patiënt
De pensioensleeftijd Een oudere die een COMPLEX
= 65 jaar ziektebeeld toont als gevolg van
een veelvoud van stoornissen in
lichamelijke en geestelijke
functies, uiteenlopende ziekten
en/ of een ontregelde situatie
o Complex = ziekte op
lichamelijk, geestelijk &
sociaal vlak
Conclusie
Niet elke zieke oudere is een geriatrische patiënt!
1
, Pathologie en comorbiditeit
Geriatrische patiënt is meer dan ziek zijn (ook geestelijk functioneren en
sociaal functioneren)
De begrippen gerontologie en geriatrie omschrijven
1.2Gerontologie
Wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van bepaalde
veranderingen
Het bestudeert verschillende facetten:
o Fysische, sociale en mentale veranderingen bij ouderen
o Biologische VS pathologische veroudering
o Biogerontologie = kennis van de biologische veroudering
o Invloed op samenleving
o Richtlijnen
Tak van de wetenschap
1.3Geriatrie
Vorm van de geneeskunde die zich richt op preventie, diagnostiek en
behandeling van ziekten die op vlak van hun oorzaak samenhangen met
veroudering van de patiënt
Belangrijk bij geriatrie
o Levenskwaliteit belangrijker van levenskwantiteit
o Behoudt van zelfstandigheid
o Multipathologie = verschillende problemen op hetzelfde moment
o Ouderen hebben minder grote reservecapaciteit
Het kan niet bestaan zonder de achterliggende kennis van de gerontologie
Levenskwaliteit belangrijker van levenskwantiteit
Tak van de geneeskunde
2. Natuurlijke veroudering
2.1Levensverwachting
Wat kan je uit de grafiek van de levensverwachting concluderen?
Evolutie levensverwachting per geslacht
2
, Pathologie en comorbiditeit
X-as = de tijd
Y-as = de leeftijd
Conclusie
Onderscheid tussen mannen en vrouwen
o Vrouwen langere levensverwachting dan mannen
o Toch komen ze de laatste jaren dichter bij elkaar
Meer vrouwen beginnen te roken dan mannen
Langere levensverwachting bij geboorte dan vroeger
o Meer kennis van de pathologie
o Gezondheidszorg beter
o Beeldvorming beter
o Betere hygiëne
Levensverwachting - wereldwijd
Goed ontwikkelde gebieden = hogere
levensverwachtingen
Laag ontwikkelde gebieden = lagere
levensverwachtingen
Kloof wordt ook minder groot!
Technologieën die we hier gebruiken
kunnen we toepassen in laag ontwikkelde
gebieden
Toenemende levensverwachting leidt tot vergrijzing
2.2Vergrijzing
Vergrijzing – bevolkingspiramide
Y-as = leeftijd (per 10 jaar)
Blauw = aantal mannen
Paars = vrouwen
3
, Pathologie en comorbiditeit
1950
Heel weinig 60-jarigen
2050
Heel veel 60-jarigen
We krijgen een dubbele vergrijzing
o Vergrijzing op 2 vlakken
1. Meer oude mensen
2. 60-plussers leven langer
Wat weten we zeker over vergrijzing? (Conclusies WHO)
De vergrijzing zoals we ze nu zien is ongezien in de geschiedenis van de
mensheid, en zal alleen maar toenemen
De vergrijzing is een wereldwijd verschijnsel
Vergrijzing is blijvend
o We zullen niet terugkeren naar de jonge bevolking die onze
voorouders kenden
De vergrijzing heeft ingrijpende gevolgen voor de vele facetten van het
menselijk leven
Noem 4 maatschappelijke problemen gerelateerd aan vergrijzing
1. Voedseltekort
2. Financiële problemen in België pensioen
3. Impact op gezondheidszorg
o Minder jonge mensen, meer mensen nodig in de gezondheidszorg
4. Huisvesting
o Meer appartementen nodig
2.3Langer leven of beter leven?
Geriatrie
Gaat deze vraag in gedachten nemen
Focus op levenskwaliteit
Levenskwaliteit > levenskwantiteit
o 5 gezonde en mobiele extra levensjaren > 10 extra levensjaren in
een rust- en verzorgingstehuis
4
