Bedrijfskunde informatie Casussen
Mintzberg en Douma
Douma
Product Markt Combinatie
Onder de product markt combinatie veronderstellen we wat het product van de onderneming is
en wat voor een soort markt bij zich bevindt.
De concentratiegraad
De concentratiegraad van een bedrijfstak wordt bepaald door twee factoren: het aantal
ondernemingen in de bedrijfstak en de grootteverdeling van de ondernemingen in de
bedrijfstak. Hoe kleiner het aantal ondernemingen, hoe hoger de concentratiegraad. En hoe
ongelijker de grootteverdeling van de ondernemingen, des te hoger is de concentratiegraad. In
bedrijfstakken met een zeer lage concentratiegraad is in het algemeen sprake van een zeer felle
concurrentie.
Mate van productdifferentiatie
Hiermee wordt bedoeld de mate waarin er in de ogen van de afnemers verschillen bestaan
tussen de producten van verschillende leveranciers. Als die verschillen zeer gering zijn, is er
meer kans op prijsconcurrentie dan wanneer die verschillen groot zijn.
Conjunctuurgevoeligheid en kostenstructuur
Bedrijfstakken die erg conjunctuurgevoelig zijn, krijgen van tijd tot tijd te maken met
onderbezetting van de productiecapaciteit. Dat is vooral een probleem als de kosten voor een
groot deel bestaan uit vaste kosten. De ondernemingen zullen dan ieder voor zich proberen de
vaste kosten nog zo goed mogelijk te dekken. Dat leidt tot een zeer felle prijsconcurrentie.
Concurrentiestrategieën (hoofdstuk 5)
Er zijn drie soorten van concurrentiestrategieën:
1. Strategie van de laagste kosten
Ondernemingen die kiezen voor een strategie van de laagste kosten proberen zich door hun
kostprijs te onderscheiden van hun concurrenten. Dit kunnen bedrijven op verschillende
manieren doen, zoals het benutten van de schaalvoordelen, ervaringsvoordelen, verplaatsen van
de productie, verbeteringen in de het productonderwerp of in het productieproces of een
samenwerking aangaan.
Voordelen van de strategie:
- Ten opzichte van de interne concurrenten staat de onderneming met de laagste kosten altijd
sterk
- Bij een eventuele prijsoorlog staat de onderneming sterk
- Ten opzichte van afnemers staan ze ook sterk, omdat machtige afnemers kan zij weerstaan
omdat ze weet dat de afnemer elders niet langdurig tegen een lagere prijs terechtkan.
Nadelen van de strategie:
- De onderneming alle aandacht richt op kostenverlaging en daardoor te weinig aandacht heeft
voor vernieuwing van producten.
2. Strategie van kwaliteitsleiderschap
Ondernemingen die kiezen voor een strategie van kwaliteitsleiderschap proberen zich met hun
,producten te onderscheiden van de producten van concurrenten. Bij een strategie van
kwaliteitsleiderschap gaat het erom dat de onderneming een product aanbiedt dat zich in de
ogen van de afnemers of gebruikers duidelijk onderscheidt van andere producten.
Voordelen van de strategie:
- De onderneming die met succes een strategie van kwaliteitsleiderschap volgt, brengt
producten of diensten op de markt die zich in de ogen van de afnemers qua kwaliteit in gunstige
zin onderscheiden van de producten van concurrenten.
- Hierdoor levert het meer waarde op en kunnen ze voor haar producten een hogere prijs
vragen.
- staan ten opzichte van haar concurrenten sterk doordat bepaalde afnemers een voorkeur
hebben voor haar producten of diensten.
- Ten opzichte van de afnemers heeft de onderneming een sterke positie naarmate deze een
sterke voorkeur voor haar producten hebben.
Nadelen van de strategie:
- Het belangrijkste nadeel van kwaliteitsleiderschap is dat dit in veel gevallen leidt tot hogere
kosten per eenheid product.
3. Toetredingsbelemmerde strategieën
Verschillende strategieën om toetreding te voorkomen:
- Concurrentiepositie
Het beste wat een onderneming kan doen m toetreding te bemoeilijken, is te zorgen voor een
ijzersterke concurrentiepositie, berustend op een laag kostenniveau en/of een sterke mate van
productdifferentiatie.
- Volledig assortiment
De zittende onderneming moet ook alle marktsegmenten bedienen om de toetreder geen kans te
geven. Daarbij moet de zittende onderneming voor ieder marktsegment een op dat
marktsegment toegesneden product op de markt brengen, om mogelijke toetreders bij voorbaat
de pas af te snijden.
- Versluieren van informatie
Zittende ondernemingen kunnen ook proberen toetreding te voorkomen door informatie over
hun rentabiliteit en over de verwachte groei van de markt niet aan de openbaarheid prijs te
stellen.
- Bestrijden van een toetreder
Een zittende onderneming kan een toetreden bestrijden door in haar thuismarkt de confrontatie
aan te gaan of door zelf toe te treden tot de thuismarkt van de toetreder.
Fusies en overnames
Een fusie is het samengaan van twee ongeveer gelijkwaardige ondernemingen. Van een
overname is sprake als een onderneming het volledige eigendom van een andere onderneming
verwerft.
Horizontale fusie of overname= tussen twee ondernemingen uit dezelfde bedrijfstak
Verticale fusie of overname= als een bedrijf een van zijn toeleveranciers of een van zijn afnemers
overneemt
Samenwerkingsvormen:
1. Strategische allianties
Wanneer ondernemingen samenwerken door op een of meer deelterreinen een expliciet
, samenwerkingsverband aan gaan, terwijl zij op andere gebieden ieder de controle behouden
over hun eigen bedrijfsactiviteiten.
2. Kartel
Onder een kartel verstaat men een groep van ondernemingen die onderling afspraken hebben
gemaakt met betrekking tot het vaststellen van verkoopprijzen of het onderling verdelen van de
markt.
3. Stilzwijgende samenwerking
Ondernemingen kunnen soms ook zonder dat zij daarvoor ooit met elkaar hebben overlegd tot
een vorm van stilzwijgende samenwerking komen.
Mintzberg
Omgevingsfactoren
De letters in DESTEP staan voor demografische, economische, sociaal/culturele, technologische,
ecologische en politiek/juridische factoren.
Politieke/juridische factoren beïnvloeden organisaties op vele manieren. Deze factoren kunnen
voordelen en kansen creëren voor organisaties. Omgekeerd kunnen ze ook verplichtingen en
taken opleggen op organisaties. Niet-overeenstemming met wettelijke verplichtingen kan leiden
tot sancties zoals boetes, negatieve publiciteit en gevangenisstraf.
De samenleving tolereert geen negatieve ecologische gevolgen. Organisaties moeten hier
voorzichtig te werk gaan. Het gaat hierbij met name over afvalstoffen, klimaat en natuurlijke
materialen. Organisaties gebruiken technologieën als internet, software, telefoons, laptops,
desktops, bluetooth-apparaten, wifi, fax en vele anderen. Technologie heeft een samenleving
gecreëerd die direct resultaat verwacht. Sociaal/culturele factoren hebben invloed op onze
houding. Deze factoren bepalen hoe we ons gedragen en uiteindelijk ook wat we kopen in de
winkel. Alle bedrijven worden beïnvloed door nationale en mondiale economische factoren. Het
klimaat van de economie dicteert hoe consumenten, leveranciers en andere stakeholders van de
organisatie zich gedragen in de samenleving.
Coördinatiemechanismen
- direct leidinggeven (eenvoudige structuur)
- standaardisatie van werkzaamheden (machinebureaucratie)
- onderlinge afstemming (adhocratie)
- standaardisatie kennis (professionele bureaucratie)
- standaardisatie van output (divisie structuur)
Configuraties
1. De eenvoudige structuur
Makkelijk, weinig of geen technostructuur, weinig ondersteunend personeel, een losse
arbeidsverdeling, een minimale differentiatie tussen de deenheden en een manager die wenig
hiërarchische lagen onder zich heeft. Maakt minimaal gebruik van planning, training en
verbindingsmiddelen. Organische structuur.
De eenvoudige structuur is eenvoudig en dynamisch.
2. De machinebureaucratie
Sterk gespecialiseerd routinewerkzaamheden; sterk geformaliseerde procedures in de
uitvoerende kern; overal in de organisatie een overvloed aan regels, voorschriften en
geformaliseerde communicatie; grootschalige eenheden op productieniveau; groepering van
Mintzberg en Douma
Douma
Product Markt Combinatie
Onder de product markt combinatie veronderstellen we wat het product van de onderneming is
en wat voor een soort markt bij zich bevindt.
De concentratiegraad
De concentratiegraad van een bedrijfstak wordt bepaald door twee factoren: het aantal
ondernemingen in de bedrijfstak en de grootteverdeling van de ondernemingen in de
bedrijfstak. Hoe kleiner het aantal ondernemingen, hoe hoger de concentratiegraad. En hoe
ongelijker de grootteverdeling van de ondernemingen, des te hoger is de concentratiegraad. In
bedrijfstakken met een zeer lage concentratiegraad is in het algemeen sprake van een zeer felle
concurrentie.
Mate van productdifferentiatie
Hiermee wordt bedoeld de mate waarin er in de ogen van de afnemers verschillen bestaan
tussen de producten van verschillende leveranciers. Als die verschillen zeer gering zijn, is er
meer kans op prijsconcurrentie dan wanneer die verschillen groot zijn.
Conjunctuurgevoeligheid en kostenstructuur
Bedrijfstakken die erg conjunctuurgevoelig zijn, krijgen van tijd tot tijd te maken met
onderbezetting van de productiecapaciteit. Dat is vooral een probleem als de kosten voor een
groot deel bestaan uit vaste kosten. De ondernemingen zullen dan ieder voor zich proberen de
vaste kosten nog zo goed mogelijk te dekken. Dat leidt tot een zeer felle prijsconcurrentie.
Concurrentiestrategieën (hoofdstuk 5)
Er zijn drie soorten van concurrentiestrategieën:
1. Strategie van de laagste kosten
Ondernemingen die kiezen voor een strategie van de laagste kosten proberen zich door hun
kostprijs te onderscheiden van hun concurrenten. Dit kunnen bedrijven op verschillende
manieren doen, zoals het benutten van de schaalvoordelen, ervaringsvoordelen, verplaatsen van
de productie, verbeteringen in de het productonderwerp of in het productieproces of een
samenwerking aangaan.
Voordelen van de strategie:
- Ten opzichte van de interne concurrenten staat de onderneming met de laagste kosten altijd
sterk
- Bij een eventuele prijsoorlog staat de onderneming sterk
- Ten opzichte van afnemers staan ze ook sterk, omdat machtige afnemers kan zij weerstaan
omdat ze weet dat de afnemer elders niet langdurig tegen een lagere prijs terechtkan.
Nadelen van de strategie:
- De onderneming alle aandacht richt op kostenverlaging en daardoor te weinig aandacht heeft
voor vernieuwing van producten.
2. Strategie van kwaliteitsleiderschap
Ondernemingen die kiezen voor een strategie van kwaliteitsleiderschap proberen zich met hun
,producten te onderscheiden van de producten van concurrenten. Bij een strategie van
kwaliteitsleiderschap gaat het erom dat de onderneming een product aanbiedt dat zich in de
ogen van de afnemers of gebruikers duidelijk onderscheidt van andere producten.
Voordelen van de strategie:
- De onderneming die met succes een strategie van kwaliteitsleiderschap volgt, brengt
producten of diensten op de markt die zich in de ogen van de afnemers qua kwaliteit in gunstige
zin onderscheiden van de producten van concurrenten.
- Hierdoor levert het meer waarde op en kunnen ze voor haar producten een hogere prijs
vragen.
- staan ten opzichte van haar concurrenten sterk doordat bepaalde afnemers een voorkeur
hebben voor haar producten of diensten.
- Ten opzichte van de afnemers heeft de onderneming een sterke positie naarmate deze een
sterke voorkeur voor haar producten hebben.
Nadelen van de strategie:
- Het belangrijkste nadeel van kwaliteitsleiderschap is dat dit in veel gevallen leidt tot hogere
kosten per eenheid product.
3. Toetredingsbelemmerde strategieën
Verschillende strategieën om toetreding te voorkomen:
- Concurrentiepositie
Het beste wat een onderneming kan doen m toetreding te bemoeilijken, is te zorgen voor een
ijzersterke concurrentiepositie, berustend op een laag kostenniveau en/of een sterke mate van
productdifferentiatie.
- Volledig assortiment
De zittende onderneming moet ook alle marktsegmenten bedienen om de toetreder geen kans te
geven. Daarbij moet de zittende onderneming voor ieder marktsegment een op dat
marktsegment toegesneden product op de markt brengen, om mogelijke toetreders bij voorbaat
de pas af te snijden.
- Versluieren van informatie
Zittende ondernemingen kunnen ook proberen toetreding te voorkomen door informatie over
hun rentabiliteit en over de verwachte groei van de markt niet aan de openbaarheid prijs te
stellen.
- Bestrijden van een toetreder
Een zittende onderneming kan een toetreden bestrijden door in haar thuismarkt de confrontatie
aan te gaan of door zelf toe te treden tot de thuismarkt van de toetreder.
Fusies en overnames
Een fusie is het samengaan van twee ongeveer gelijkwaardige ondernemingen. Van een
overname is sprake als een onderneming het volledige eigendom van een andere onderneming
verwerft.
Horizontale fusie of overname= tussen twee ondernemingen uit dezelfde bedrijfstak
Verticale fusie of overname= als een bedrijf een van zijn toeleveranciers of een van zijn afnemers
overneemt
Samenwerkingsvormen:
1. Strategische allianties
Wanneer ondernemingen samenwerken door op een of meer deelterreinen een expliciet
, samenwerkingsverband aan gaan, terwijl zij op andere gebieden ieder de controle behouden
over hun eigen bedrijfsactiviteiten.
2. Kartel
Onder een kartel verstaat men een groep van ondernemingen die onderling afspraken hebben
gemaakt met betrekking tot het vaststellen van verkoopprijzen of het onderling verdelen van de
markt.
3. Stilzwijgende samenwerking
Ondernemingen kunnen soms ook zonder dat zij daarvoor ooit met elkaar hebben overlegd tot
een vorm van stilzwijgende samenwerking komen.
Mintzberg
Omgevingsfactoren
De letters in DESTEP staan voor demografische, economische, sociaal/culturele, technologische,
ecologische en politiek/juridische factoren.
Politieke/juridische factoren beïnvloeden organisaties op vele manieren. Deze factoren kunnen
voordelen en kansen creëren voor organisaties. Omgekeerd kunnen ze ook verplichtingen en
taken opleggen op organisaties. Niet-overeenstemming met wettelijke verplichtingen kan leiden
tot sancties zoals boetes, negatieve publiciteit en gevangenisstraf.
De samenleving tolereert geen negatieve ecologische gevolgen. Organisaties moeten hier
voorzichtig te werk gaan. Het gaat hierbij met name over afvalstoffen, klimaat en natuurlijke
materialen. Organisaties gebruiken technologieën als internet, software, telefoons, laptops,
desktops, bluetooth-apparaten, wifi, fax en vele anderen. Technologie heeft een samenleving
gecreëerd die direct resultaat verwacht. Sociaal/culturele factoren hebben invloed op onze
houding. Deze factoren bepalen hoe we ons gedragen en uiteindelijk ook wat we kopen in de
winkel. Alle bedrijven worden beïnvloed door nationale en mondiale economische factoren. Het
klimaat van de economie dicteert hoe consumenten, leveranciers en andere stakeholders van de
organisatie zich gedragen in de samenleving.
Coördinatiemechanismen
- direct leidinggeven (eenvoudige structuur)
- standaardisatie van werkzaamheden (machinebureaucratie)
- onderlinge afstemming (adhocratie)
- standaardisatie kennis (professionele bureaucratie)
- standaardisatie van output (divisie structuur)
Configuraties
1. De eenvoudige structuur
Makkelijk, weinig of geen technostructuur, weinig ondersteunend personeel, een losse
arbeidsverdeling, een minimale differentiatie tussen de deenheden en een manager die wenig
hiërarchische lagen onder zich heeft. Maakt minimaal gebruik van planning, training en
verbindingsmiddelen. Organische structuur.
De eenvoudige structuur is eenvoudig en dynamisch.
2. De machinebureaucratie
Sterk gespecialiseerd routinewerkzaamheden; sterk geformaliseerde procedures in de
uitvoerende kern; overal in de organisatie een overvloed aan regels, voorschriften en
geformaliseerde communicatie; grootschalige eenheden op productieniveau; groepering van
