Zeer uitgebreide lesnotities - les 2

FILOSOFIE - LES 2
Common Wealth - Antonio Negri / Michael Hardt
(De metropolis en de menigte)

Idee: de rijkdom die gecreëerd wordt in gemeenschap met elkaar in of door
de menigte

Commonwealth = gemeenschappelijke rijkdom

Antonio Negri
- groot Italiaans filosoof
- Bekend om vele werken
- Situering binnen het operaïsmo (arbeiderisme)
↳ postmarxistisch denken
- vaak heel religieuze, bijna christelijke inslag (opvallend in Italië:
communisme en katholieke leringen gingen vaak hand in hand)

Michael Hardt
- Amerikaanse literatuurwetenschapper
- Heel actief binnen de andersglobalistische beweging
Commonwealth → deel van een trilogie
↳ empire
↳ multitude
↳ commonwealth

“De wereldstad is voor de menigte wat de fabriek was voor de industriële
arbeidsklasse.”
→ ze leggen een analogie tussen de functie die een stad heeft voor de
menigte vandaag met de fabriek en de functie van die fabriek in het
industriële tijdperk voor de arbeidsklasse
→ ze proberen een heel specifieke functie aan de stad toe te kennen
↳ lees je ook in het begin van de tekst: de metropolis is de
inorganic body, een soort verlengstuk van ons lichaam die dan ook
geen organen heeft, maar wel direct in functie staat van ons leven
- zonder de stad zouden we nauwelijks kunnen leven - dus in die
zin is het even essentieel als onze organen
→ ze inspireren zich op de natuur
↳ Karl Marx: “natuur is het anorganische lichaam van de mens”, het
is te zeggen natuur voor zover het geen deel is van het menselijk
lichaam
→ ze proberen op dezelfde manier te denken over de stad; als een
verlengstuk van ons lichaam

“De fabriek vormde in het vorige tijdperk de voornaamste plaats en de
voorwaarden voor 3 centrale activiteiten van de industriële
arbeidersklasse: haar productie; haar interne ontmoetingen en
organisatie; en haar uitingen van antagonisme en rebellie.”
= de 3 gelijkenissen
→ het hele hoofdstuk heeft een uitwerking van deze 3 centrale
activiteiten geïnspireerd op de manier waarop ze een functie hadden in
het industrieel tijdperk maar dan geactualiseerd naar vandaag binnen de
metropolis

“De hedendaagse producerende activiteiten van de menigte overstijgen, hoe
dan ook, de fabrieksmuren om de hele metropolis te doordringen, en in het
proces worden de kwaliteiten en het potentieel van die activiteiten
fundamenteel getransformeerd.”

, → Hardt en Negri stellen dat er natuurlijk wel een belangrijk verschil
zit in die analogie tussen de fabriek voor de arbeidsklasse en de
metropolis voor de menigte
↳ vroeger: productieactiviteiten binnen de muren van de fabriek
↳ nu: productieactiviteiten die vanuit de hedendaagse fabriek
deel worden van het hele metropolitane weefsel van ons
hele leven
→ leven in de stad is zodanig het fabrieksgebeuren geworden, daar wordt
de rijkdom geproduceerd

de fabriek was de plaats waar arbeiders zich organiseerden in
verschillende verbanden (als vakbond, informele verbanden,
mutualiteiten,…)
→ de fabriek was niet enkel, in het industriële tijdperk, de economische
bron van rijkdom door heel de productie van goederen, het creëerde op
alle soorten manieren organisatievormen tussen arbeiders
↳ J. Rancière heeft een magistraal werk waarin hij beschrijft hoe
de arbeiders buiten hun uren maar wel in de fabriek elkaar leerden
lezen en schrijven (denk ook aan Daens), doorheen het werk kon men
elkaar onderwijzen = de ontmoetingen

Haar uitingen van antagonie en rebellie = het punt dat de grote
historische veranderingen, zeker in het industriële tijdperk, ook in de
fabriek gebeurden
↳ grote stakingen
↳ opstanden tegen de exploitatie voor de verhoging van loon/juiste
verloning van vrouwenarbeid/…
↳ verzet tegen kinderarbeid

Het hele maatschappelijke gebeuren in het industriële tijdperk kan
teruggebracht worden tot de fabriek.

Elders in het boek maken ze die centrale functie van de fabriek ook hard
op vlak van stedenbouw door te zeggen de fabriek, de noden van de
fabriek, de ritmes van de fabriek en de sociale vorm waarin de fabriek
georganiseerd was ging de stad bepalen
↳ de stad was natuurlijk veel meer dan enkel die ene fabriek, maar
de shifts die in de fabriek georganiseerd werden bepaalden wel
het ritme in de stad
↳ op het einde van de shifts rijden trams/bussen
↳ bediening/toevoeren van arbeiders naar de
fabriek kregen een belangrijke plaats in de
ruimtelijke organisatie
↳ sociale organisatie van de fabriek

De fabriek vervulde een hegemonische functie
→ de stad is veel groter dan de fabriek alleen, maar de fabriek bepaalt
de noden van de stad

! Hardt en Negri spreken over de metropool als de fabriek van de rijkdom
geproduceerd door de menigte

P251: Een soort van standaard opdeling in de geschiedenis van de stad
naar functie van hetgeen wat geproduceerd werd