HOOFDSTUK 9: ANDEREN
HELPEN
Waarom helpt men? Evolutionaire factoren
Geholpen worden vergroot overlevings- en voortplantingskansen.
Helpen kan deze kansen verkleinen.
Verwantschap: doorgeven erfelijk materiaal belangrijker dan overleving
individu (gedrag dat de genen helpt word evolutionair doorgegeven).
Vanaf je drie nakomelingen kan helpen, is het je leven waard op te
offeren.
o Hamilton’s rule: rB – C > 0
o R= verwantschap, b = baren voor ontvanger, c = kost voor de
helper.
Wederkerig1 altruïsme2: hulp geven in nood = hulp krijgen in nood.
o Komt voor bij dieren (Seyfarth en Ceney experiment)
o Afwijken van de wederkerig altruïsme norm wordt vaak bestraft
door de groep = altruïstisch punishment.
Altruistic punishment
Fehr en Gaecher (2002)
‘publieke goederen’ experiment
60 groepen met elk 4 leden.
Elk krijgt 20 dollar, investeer tussen 0 en 20 groepsproject, voor elk
dollar krijgt elk groepslid 0,4 dollar.
6 keer spelen met steeds wisselende samenstelling groep.
Elke keer een groepje van vier leden die elke keer verschuift, iedereen
krijgt 20 dollar, iedereen mag in een verborgen enveloppe een gekozen
som in de groepspot steken en voor elke dollar dat ze daarin investeren
krijgen ze 0,4 dollar terug.
Als iedereen de volledige som in de groepspot legt behalve jijzelf, krijg je
in totaal 24 dollar terug krijgen door de groepspot plus je eigen 20 dollar
die je niet gegeven hebt.
Nu weer zelfde experiment maar nu kan iedereen de enveloppes openen
en mensen straffen voor 1 dollar (de gestrafte persoon verliest 3 dollar).
Punishment conditie
1 Wederkerig altruïsme: sociaal gedrag waarbij individuen samenwerken met elkaar, in de
verwachting dat ze in ruil daarvoor vergelijkbare voordelen zullen ontvangen.
2 Is een handeling, een gewoonte, of de bereidheid om iets bij te dragen zonder er zelf
baat bij te hebben en ook wel een ethische doctorine.
, Punishment: 0-10 strafpunten
o (1 punt = -3 dollar voor bestrafte, -1 dollar voor straffer)
De coöperatieve groep
Natuurlijke selectie op het niveau van de groep en soort.
“samen sterk”, vooral bij bedreiging van buitenaf.
Controversieel
Zichzelf goed voelen
Smitherman (1992): belangrijkste argument om te helpen:
Korte termijn (bv. Zelfwaarde, schuldgevoel)
Helpen is fysiologisch belonend (Rilling et al 2002)
Lange termijn (gezondheid)
Kosten en baten
Kosten van helpen (of niet helpen)
Moedige weerstand: langdurige en bewuste hulp ondanks grote risico’s.
Barmhartige Samaritaan-wetten.
o Schuldig verzuim (Europa)
o Vrijstelling van vervolging bij helpen (VS)
Altruïsme of egoïsme?
Batson: de empathie-altruïsme hypothese:
Perspectief nemen (cognitieve component empathie)
Empathische bezorgdheid (emotionele component)
Egoïsme als alternatief:
o Empathie zet aan tot hulpvaardigheid
Niet uit bezorgdheid om slachtoffer.
Wel op basis van kosten-baten analyse voor zelf.
Kosten: bv. Schuldgevoel
Baten: goed gevoel
o Empathische bezorgdheid -> droefheid
HELPEN
Waarom helpt men? Evolutionaire factoren
Geholpen worden vergroot overlevings- en voortplantingskansen.
Helpen kan deze kansen verkleinen.
Verwantschap: doorgeven erfelijk materiaal belangrijker dan overleving
individu (gedrag dat de genen helpt word evolutionair doorgegeven).
Vanaf je drie nakomelingen kan helpen, is het je leven waard op te
offeren.
o Hamilton’s rule: rB – C > 0
o R= verwantschap, b = baren voor ontvanger, c = kost voor de
helper.
Wederkerig1 altruïsme2: hulp geven in nood = hulp krijgen in nood.
o Komt voor bij dieren (Seyfarth en Ceney experiment)
o Afwijken van de wederkerig altruïsme norm wordt vaak bestraft
door de groep = altruïstisch punishment.
Altruistic punishment
Fehr en Gaecher (2002)
‘publieke goederen’ experiment
60 groepen met elk 4 leden.
Elk krijgt 20 dollar, investeer tussen 0 en 20 groepsproject, voor elk
dollar krijgt elk groepslid 0,4 dollar.
6 keer spelen met steeds wisselende samenstelling groep.
Elke keer een groepje van vier leden die elke keer verschuift, iedereen
krijgt 20 dollar, iedereen mag in een verborgen enveloppe een gekozen
som in de groepspot steken en voor elke dollar dat ze daarin investeren
krijgen ze 0,4 dollar terug.
Als iedereen de volledige som in de groepspot legt behalve jijzelf, krijg je
in totaal 24 dollar terug krijgen door de groepspot plus je eigen 20 dollar
die je niet gegeven hebt.
Nu weer zelfde experiment maar nu kan iedereen de enveloppes openen
en mensen straffen voor 1 dollar (de gestrafte persoon verliest 3 dollar).
Punishment conditie
1 Wederkerig altruïsme: sociaal gedrag waarbij individuen samenwerken met elkaar, in de
verwachting dat ze in ruil daarvoor vergelijkbare voordelen zullen ontvangen.
2 Is een handeling, een gewoonte, of de bereidheid om iets bij te dragen zonder er zelf
baat bij te hebben en ook wel een ethische doctorine.
, Punishment: 0-10 strafpunten
o (1 punt = -3 dollar voor bestrafte, -1 dollar voor straffer)
De coöperatieve groep
Natuurlijke selectie op het niveau van de groep en soort.
“samen sterk”, vooral bij bedreiging van buitenaf.
Controversieel
Zichzelf goed voelen
Smitherman (1992): belangrijkste argument om te helpen:
Korte termijn (bv. Zelfwaarde, schuldgevoel)
Helpen is fysiologisch belonend (Rilling et al 2002)
Lange termijn (gezondheid)
Kosten en baten
Kosten van helpen (of niet helpen)
Moedige weerstand: langdurige en bewuste hulp ondanks grote risico’s.
Barmhartige Samaritaan-wetten.
o Schuldig verzuim (Europa)
o Vrijstelling van vervolging bij helpen (VS)
Altruïsme of egoïsme?
Batson: de empathie-altruïsme hypothese:
Perspectief nemen (cognitieve component empathie)
Empathische bezorgdheid (emotionele component)
Egoïsme als alternatief:
o Empathie zet aan tot hulpvaardigheid
Niet uit bezorgdheid om slachtoffer.
Wel op basis van kosten-baten analyse voor zelf.
Kosten: bv. Schuldgevoel
Baten: goed gevoel
o Empathische bezorgdheid -> droefheid
