Digitale psychologie............................................................................................................ 4
Les 1: introductie................................................................................................................ 4
1 Anonimiteit................................................................................................................ 5
2 Controle..................................................................................................................... 5
3 Gelijkgestemden........................................................................................................ 5
4 Toegankelijkheid........................................................................................................ 6
5 Bereik........................................................................................................................ 6
Online is anders............................................................................................................ 6
2: In de media (enkel casussen)......................................................................................7
3: geweld in videogames.................................................................................................9
Les 2: Gezondheid in een digitale wereld..........................................................................11
Digitale technologie op de werkvloer.............................................................................11
wat zijn positieve aspecten van technologie op het werk?.........................................11
welke uitdagingen gaan gepaard met het gebruik van (communicatie) technologie? 11
richtlijnen voor België................................................................................................. 12
2. Sociale media............................................................................................................ 13
wat zijn de onderliggende mechanismen achter sociale media platformen?..............13
2. wat is de invloed op kwetsbare groepen?...............................................................14
sociaal: verplaatsing vs compensatie.........................................................................16
5. afschaffen dan maar, of zijn er ook voordelen?......................................................18
3. Cyberpesten – pesten zonder grenzen.......................................................................19
cyberpesten – antipestbeleid......................................................................................19
4. Afhankelijkheid – altijd online....................................................................................20
symptomen van verslaving. Toevoegingen van Panova & Carbonell (2018)...............21
(Internet) gaming disorder.......................................................................................... 22
5. Terugblik.................................................................................................................... 23
Les 3: positionering van de digitale hulpverlening............................................................23
1. Kennis..................................................................................................................... 29
2. Vaardigheden......................................................................................................... 30
3 Attitudes.................................................................................................................. 30
Les 4: extended reality (XR).............................................................................................. 39
1. Achtergrond............................................................................................................... 39
2. Voordelen en nadelen................................................................................................ 40
3. Huidig gebruik & evidence-base................................................................................41
1. Onderzoek en assessment......................................................................................41
3. Training/opleiding................................................................................................... 41
1
, 4. Een blik op de toekomst............................................................................................ 47
Les 5: online consultaties en chathulp..............................................................................48
inleiding......................................................................................................................... 48
5.1 online consultaties tijdens COVID-19 pandemie.......................................................49
2. Richtlijnen voor online consultaties...........................................................................49
1. Competenties hulpverlener....................................................................................50
2. Geïnformeerde toestemming (informed consent)...................................................50
3. Data beveiliging...................................................................................................... 51
4. Gegevensverwijdering............................................................................................ 51
5. Documenteren........................................................................................................ 51
6. Internationaal wettelijk kader.................................................................................51
7. Klinische best practices.......................................................................................... 51
8. Diagnostiek............................................................................................................. 52
9. Noodgevallen.......................................................................................................... 52
10. Supervisie en training........................................................................................... 52
11. Opkomende technologieën...................................................................................52
Therapeutische relatie (bij online consultatie)............................................................52
3. Chathulp.................................................................................................................... 53
voordelen en beperkingen chathulp...........................................................................54
5.4 praktijkgetuigenis Centrum Preventie Zelfdoding....................................................55
algemene tips voor online gesprekken.......................................................................56
Les 6: digitale assessment................................................................................................ 57
1. Zelf rapportage....................................................................................................... 58
2. Vaardigheidsmeting................................................................................................ 58
3. observatie............................................................................................................... 59
4. automatische dataverzameling..............................................................................59
5. AI gebaseerde technieken......................................................................................60
6.2. Data verzamelen in het dagelijks leven: ecological momentary assessment..........60
ecological momentary assessment (EMA)..................................................................61
6.3.1. Best Practices / wanneer toepassen.................................................................62
Digitale testing in de praktijk......................................................................................... 65
Les 7: digitale interventies................................................................................................ 66
Situering in Comma model............................................................................................ 66
Focus van de interventies: van preventie tot therapie. Welke soort interventies?.........66
1. Preventief............................................................................................................... 69
2. Meten en opvolgen................................................................................................. 69
3. Ondersteunen......................................................................................................... 70
4. Vaardigheden......................................................................................................... 70
2
, 5. Gedragingen........................................................................................................... 71
6. Spelenderwijs......................................................................................................... 71
7. Psychotherapeutisch.............................................................................................. 71
Les 8: Artificiele intelligentie............................................................................................. 74
Wat is AI?....................................................................................................................... 74
Generatieve AI............................................................................................................ 74
Conservationele AI...................................................................................................... 74
AI en wetgeving............................................................................................................. 76
AI in de GGZ.................................................................................................................. 76
Van virtueel gezelschap naar praktische toepassingen - Artificiële intelligentie voor
welzijn en zorg – gastles................................................................................................ 77
Ai voor professionals...................................................................................................... 80
Les 9: Wearables & gamification.......................................................................................82
1. Wat is een wearable? Definitie en situering...............................................................82
2. Meten is weten Wearables om data te verzamelen...................................................83
A. Gedrag: slaapmonitoring........................................................................................84
B. Fysiologie............................................................................................................... 84
3 Gedrag veranderen- Interventies met wearables........................................................86
9.4 gamification............................................................................................................. 88
9.5 een interventie ontwerpen.......................................................................................90
9.5.1 wetenschap x gebruikers x design.....................................................................90
6 terugblik/ samenvatting.............................................................................................. 92
Les 10: kwaliteit................................................................................................................ 92
Aanleiding................................................................................................................... 93
Onderzoek.................................................................................................................. 93
Context.......................................................................................................................... 94
Kwaliteitskader.............................................................................................................. 94
1.Technologie............................................................................................................. 95
Veiligheid.................................................................................................................... 97
2. Organisatie................................................................................................................ 97
3. Professionals.............................................................................................................. 99
Cluster 3.1: Digitale inclusie en digitale competenties bevorderen..........................101
Cluster 3.2: Digitale zorg, hulpverlening en ondersteuning bieden..........................101
Cluster 3.3: Digitale zorg, hulpverlening en ondersteuning in de organisatie mee vorm
geven....................................................................................................................... 103
Les 11; implementatie.................................................................................................... 104
Implementatie – een helikopterperspectief/ Het IRLM model.......................................105
Potentiële determinant: acceptatie van technologie................................................109
3. Aanbevelingen voor professionals – een kikkerperspectief......................................110
3
, Les 12: terugblik............................................................................................................. 111
DIGITALE PSYCHOLOGIE
LES 1: INTRODUCTIE
Technologie maakt deel uit van (bijna) alle aspecten van ons dagelijks leven
Ook relevant voor geestelijke gezondheid
Het vak Digitale Psychologie biedt een brede introductie in het domein van de
interactie tussen psychologie en technologie
4