Samenvatting Risk Management
‘A’ vraag meer dan 75% kans op examenvraag
‘B’ vraag 50% kans op examenvraag
‘C’ vraag 25% kans op examenvraag
Deel 1: Introductie en inleidende begrippen
1.1 Inleiding
Risk management? Dat is over verzekeringen zeker?
NEE gaat dus niet over verzekeren!! Het is een onderdeel ervan maar
binnen risk management is het niet zo belangrijk het is eerder een tool. Als
we er echt niets anders meer kunnen aandoen dan zullen we gaan
verzekeren
Wat dan wel?
Beschermen van het activa van een bedrijf
Analyse van de markt
Vermijden van risico
Identificatie van de risico’s (en de reactie daarop)
“Risk management is het proces van het identificeren, analyseren, evalueren
en beheersen van risico's die een organisatie, project of activiteit kunnen
beïnvloeden. Het doel van risicomanagement is om potentiële bedreigingen te
minimaliseren of te elimineren, terwijl kansen worden gemaximaliseerd. Dit
omvat het inschatten van de waarschijnlijkheid en impact van risico's, en het
nemen van gepaste maatregelen om deze risico's te beheren of te mitigeren.”
Analyse van de markt want deze gaat verder dan enkel het bedrijf, je moet echt
de markt kenen.
Cirkel is heel
belangrijk!
Je wil de risico’s vermijden
Iedereen is altijd bezig met riskmanagement
(zelfs als je gewoon met de fiets rijd)
Het is dus een heel natuurlijk proces dat veel bedrijven moeten doen en soms te
weinig doen
Wat zal een risk manager doen? Indien ze iemand aannemen die gekend staat
om laat te betalen dan gaat de risico manager zeggen oke je mag meedoen maar
je moet eerst betalen.
Risk manager geeft vaak een negatief beeld want die gaat vaak zeggen ja heel
leuk, maar dit of dat… terwijl deze persoon ook heel positief kan zijn.
1
,Verzekeringen: zijn dus enkel een tool die kunnen ingezet worden bij het
beheersen van een risico, soms verplicht, soms best practice…
Risico op brand? Brandverzekering
Risico op diefstal? Diefstalverzekering
Risico op gewijzigde consumentenvoorkeur? ….
Risico op verouderde technologie?....
Niet elk risico is dus verzekerbaar!
We zullen dus niet enkel verzekerbare risico’s moeten beheersen!
1.2 Risico
We spreken van een risico wanneer:
Er zich een onzekere gebeurtenis of gebeurtenissen zich voordoen
Die een effect zullen hebben op het bereiken van doelstellingen
M.a.w. een risico moet meetbaar zijn! (is het niet meetbaar dan is het geen
risico)
Een risico meten we aan de hand van volgende formule:
Risico = kans X impact
Gebouw brand af = kans is zeer klein x als het afbrand dan is de impact enorm
Is het risico nu waart aan te pakken? Kans is zo klein ik ga dat niet doen. Gaat jet
om een stro opslagplaats dan is de kans al een stuk groter en zal je dat
misschien wel aanpakken.
Een risk manager heeft een beperkt budget! Moet dus keuze maken en
zo efficiënt mogelijk proberen werken
Een risico is niet altijd negatief! Het kan zelf heel positief zijn. Dat voelt
heel onnatuurlijk omdat je het woord steeds gebruikt voor iets negatief
maar dat is niet perse nodig.
Risico’s voor ondernemingen kennen hun oorsprong binnen en/of buiten de
organisatie.
Is elke risico negatief?
Nee!
Wanneer een risico een doelstelling negatief kan beïnvloeden spreken we van
een bedreiging.
Wanneer een risico een doelstelling positief kan beïnvloeden spreken we van een
opportuniteit.
Bovendien bestaan er risico’s die geen impact hebben op de doelstelling van de
onderneming, in dat geval zullen we ze ook niet moeten beheersen.
Mogelijke scenario
De weersvoorspelling belooft niet veel goeds, voor morgen verwacht men
stevige hagelbuien. Is dat een risico voor:
o De Arteveldehogeschool?
o De lokale fruitboer?
Een Chinese producent van microchips dreigt failliet te gaan. Is dit een
risico voor:
2
,Beide!
o De Europese autobouwer die als grootste leverancier net die
Chinese producent heeft?
Bedreiging, als die niet meer kan leveren wat gaan we dan
doen? Wat zal de risk manager doen? Andere producenten
zoeken wanneer je merkt dat je te afhankelijk wordt van 1
leverancier, je zoekt dan een 2de of 3de
o De Europese microchip bouwer?
Opportuniteit, die belangrijke speler gaat eruit dus wij gaan
moeten opbouwen en bekend worden.
Risico’s zijn dus vaak ook:
Bedrijfsspecifiek
Tijdsgebonden
Complex
Veranderlijk (opportuniteit kan bedreiging worden en omgekeerd)
Toekomstgericht (vandaag nog geen probleem, mogelijks in de toekomst
wel)
o Moeilijkste voor de risk manager
o Te weinig RM’s zijn hiermee bezig
Grootste uitdaging:
Risico’s nemen is net wat een onderneming typeert, het is zaak om de risico’s te
beheersen en zelfs om te zetten in waarde!
Een goede RM zorgt ervoor dat het bedrijf stijgt in waarde.
Op het moment dat je het bedrijf verkoopt en je hebt een goede risico waarde
dan zal je er ook meer voor krijgen.
1.3 Ondernemingsrisico’s
Het accepteren van een onzekerheid en speculeren op een positieve uitkomst is
wat we het speculatief risico noemen.
Kenmerken van dergelijk speculatief risico zijn:
Ze laten een keuze toe: neem ik het risico of niet
Ze zijn (meestal) niet verzekerbaar
Winst maken is net de beloning voor het nemen van een speculatief risico!
Voorbeelden: uitbreiden van productgamma, nieuwe markten aanboren, fusie
van vennootschappen,…
A vraag!
1) Speculatief of onderneming VS. 2) Inherent of zuiver
1) Je hebt de keuze, de onderneming heeft de keuze, je kan iets doen of iets niets
doen binnen het risico
bv. je gaat wel of niet naar Amerika, je koopt wel of niet een nieuwe
machine
meestal kan je jezelf er niet tegen verzekeren, zeer moeilijk dus
2) risico’s die je niet bewust neemt, je kan er niet veel aandoen maar als ze zich
voordoen is de impact vaak enorm, je kan het moeilijk vermijden, je kan
preventief werken maar het kan nog steeds gebeuren
bv. fabriek brand af
meestal kan je jezelf hier wel tegen verzekeren, omdat de verzekeraar ook
weet dat je er zelf weinig kan aandoen
3
, Een onderneming komt heel wat risico’s tegen doorheen haar bestaan:
Strategische risico’s
Operationele risico’s
Financiële risico’s
Markt risico’s
Juridische risico’s
Reputatie risico’s
Politieke risico’s
Milieu risico’s
Technologische risico’s
Sociale risico’s
Supply chain risico’s
Ethiek en integriteitsrisico’s
1.4 Inherente of zuivere risico’s
Risico’s die niet bewust worden genomen maar zich voordoen op onverwachte
momenten en op een vrij brutale manier.
Leiden onvermijdelijk tot schade en verlies. We kunnen ze in 3 categorieën
indelen:
1. Zaakrisico’s: materiële schade
2. Personenrisico’s: het risico om personen tijdelijk of definitief te moeten
missen als gevolg van een ongeval.
o 1) personeel dat ziek is of niet komt
o 2) de kennis van het personeelslid is er niet
o 3) combinatie, personeelslid vertrekt naar de concurrent met alle
kennis die hij heeft over mijn bedrijf
Bv. de samenstelling van een product is slechts 100% gekend
door 1 persoon, als die vertrekt pakt hij de kennis mee en is
het gedaan een risk manager zorgt er dus voor dat alles in
dit gebal gedocumenteerd moet worden om dit te vermijden
3. Aansprakelijkheidsrisico’s: schade aan derden veroorzaakt door de
onderneming
c-vraag wat bedoelen we met personenrisico’s (of zaak en AH)
Inherente risico’s zijn zeer moeilijk uit te sluiten. We nemen wel maatregelen om
ze te vermijden maar kunnen ze niet uitsluiten.
Inherente risico’s zijn in principe verzekerbaar.
4
‘A’ vraag meer dan 75% kans op examenvraag
‘B’ vraag 50% kans op examenvraag
‘C’ vraag 25% kans op examenvraag
Deel 1: Introductie en inleidende begrippen
1.1 Inleiding
Risk management? Dat is over verzekeringen zeker?
NEE gaat dus niet over verzekeren!! Het is een onderdeel ervan maar
binnen risk management is het niet zo belangrijk het is eerder een tool. Als
we er echt niets anders meer kunnen aandoen dan zullen we gaan
verzekeren
Wat dan wel?
Beschermen van het activa van een bedrijf
Analyse van de markt
Vermijden van risico
Identificatie van de risico’s (en de reactie daarop)
“Risk management is het proces van het identificeren, analyseren, evalueren
en beheersen van risico's die een organisatie, project of activiteit kunnen
beïnvloeden. Het doel van risicomanagement is om potentiële bedreigingen te
minimaliseren of te elimineren, terwijl kansen worden gemaximaliseerd. Dit
omvat het inschatten van de waarschijnlijkheid en impact van risico's, en het
nemen van gepaste maatregelen om deze risico's te beheren of te mitigeren.”
Analyse van de markt want deze gaat verder dan enkel het bedrijf, je moet echt
de markt kenen.
Cirkel is heel
belangrijk!
Je wil de risico’s vermijden
Iedereen is altijd bezig met riskmanagement
(zelfs als je gewoon met de fiets rijd)
Het is dus een heel natuurlijk proces dat veel bedrijven moeten doen en soms te
weinig doen
Wat zal een risk manager doen? Indien ze iemand aannemen die gekend staat
om laat te betalen dan gaat de risico manager zeggen oke je mag meedoen maar
je moet eerst betalen.
Risk manager geeft vaak een negatief beeld want die gaat vaak zeggen ja heel
leuk, maar dit of dat… terwijl deze persoon ook heel positief kan zijn.
1
,Verzekeringen: zijn dus enkel een tool die kunnen ingezet worden bij het
beheersen van een risico, soms verplicht, soms best practice…
Risico op brand? Brandverzekering
Risico op diefstal? Diefstalverzekering
Risico op gewijzigde consumentenvoorkeur? ….
Risico op verouderde technologie?....
Niet elk risico is dus verzekerbaar!
We zullen dus niet enkel verzekerbare risico’s moeten beheersen!
1.2 Risico
We spreken van een risico wanneer:
Er zich een onzekere gebeurtenis of gebeurtenissen zich voordoen
Die een effect zullen hebben op het bereiken van doelstellingen
M.a.w. een risico moet meetbaar zijn! (is het niet meetbaar dan is het geen
risico)
Een risico meten we aan de hand van volgende formule:
Risico = kans X impact
Gebouw brand af = kans is zeer klein x als het afbrand dan is de impact enorm
Is het risico nu waart aan te pakken? Kans is zo klein ik ga dat niet doen. Gaat jet
om een stro opslagplaats dan is de kans al een stuk groter en zal je dat
misschien wel aanpakken.
Een risk manager heeft een beperkt budget! Moet dus keuze maken en
zo efficiënt mogelijk proberen werken
Een risico is niet altijd negatief! Het kan zelf heel positief zijn. Dat voelt
heel onnatuurlijk omdat je het woord steeds gebruikt voor iets negatief
maar dat is niet perse nodig.
Risico’s voor ondernemingen kennen hun oorsprong binnen en/of buiten de
organisatie.
Is elke risico negatief?
Nee!
Wanneer een risico een doelstelling negatief kan beïnvloeden spreken we van
een bedreiging.
Wanneer een risico een doelstelling positief kan beïnvloeden spreken we van een
opportuniteit.
Bovendien bestaan er risico’s die geen impact hebben op de doelstelling van de
onderneming, in dat geval zullen we ze ook niet moeten beheersen.
Mogelijke scenario
De weersvoorspelling belooft niet veel goeds, voor morgen verwacht men
stevige hagelbuien. Is dat een risico voor:
o De Arteveldehogeschool?
o De lokale fruitboer?
Een Chinese producent van microchips dreigt failliet te gaan. Is dit een
risico voor:
2
,Beide!
o De Europese autobouwer die als grootste leverancier net die
Chinese producent heeft?
Bedreiging, als die niet meer kan leveren wat gaan we dan
doen? Wat zal de risk manager doen? Andere producenten
zoeken wanneer je merkt dat je te afhankelijk wordt van 1
leverancier, je zoekt dan een 2de of 3de
o De Europese microchip bouwer?
Opportuniteit, die belangrijke speler gaat eruit dus wij gaan
moeten opbouwen en bekend worden.
Risico’s zijn dus vaak ook:
Bedrijfsspecifiek
Tijdsgebonden
Complex
Veranderlijk (opportuniteit kan bedreiging worden en omgekeerd)
Toekomstgericht (vandaag nog geen probleem, mogelijks in de toekomst
wel)
o Moeilijkste voor de risk manager
o Te weinig RM’s zijn hiermee bezig
Grootste uitdaging:
Risico’s nemen is net wat een onderneming typeert, het is zaak om de risico’s te
beheersen en zelfs om te zetten in waarde!
Een goede RM zorgt ervoor dat het bedrijf stijgt in waarde.
Op het moment dat je het bedrijf verkoopt en je hebt een goede risico waarde
dan zal je er ook meer voor krijgen.
1.3 Ondernemingsrisico’s
Het accepteren van een onzekerheid en speculeren op een positieve uitkomst is
wat we het speculatief risico noemen.
Kenmerken van dergelijk speculatief risico zijn:
Ze laten een keuze toe: neem ik het risico of niet
Ze zijn (meestal) niet verzekerbaar
Winst maken is net de beloning voor het nemen van een speculatief risico!
Voorbeelden: uitbreiden van productgamma, nieuwe markten aanboren, fusie
van vennootschappen,…
A vraag!
1) Speculatief of onderneming VS. 2) Inherent of zuiver
1) Je hebt de keuze, de onderneming heeft de keuze, je kan iets doen of iets niets
doen binnen het risico
bv. je gaat wel of niet naar Amerika, je koopt wel of niet een nieuwe
machine
meestal kan je jezelf er niet tegen verzekeren, zeer moeilijk dus
2) risico’s die je niet bewust neemt, je kan er niet veel aandoen maar als ze zich
voordoen is de impact vaak enorm, je kan het moeilijk vermijden, je kan
preventief werken maar het kan nog steeds gebeuren
bv. fabriek brand af
meestal kan je jezelf hier wel tegen verzekeren, omdat de verzekeraar ook
weet dat je er zelf weinig kan aandoen
3
, Een onderneming komt heel wat risico’s tegen doorheen haar bestaan:
Strategische risico’s
Operationele risico’s
Financiële risico’s
Markt risico’s
Juridische risico’s
Reputatie risico’s
Politieke risico’s
Milieu risico’s
Technologische risico’s
Sociale risico’s
Supply chain risico’s
Ethiek en integriteitsrisico’s
1.4 Inherente of zuivere risico’s
Risico’s die niet bewust worden genomen maar zich voordoen op onverwachte
momenten en op een vrij brutale manier.
Leiden onvermijdelijk tot schade en verlies. We kunnen ze in 3 categorieën
indelen:
1. Zaakrisico’s: materiële schade
2. Personenrisico’s: het risico om personen tijdelijk of definitief te moeten
missen als gevolg van een ongeval.
o 1) personeel dat ziek is of niet komt
o 2) de kennis van het personeelslid is er niet
o 3) combinatie, personeelslid vertrekt naar de concurrent met alle
kennis die hij heeft over mijn bedrijf
Bv. de samenstelling van een product is slechts 100% gekend
door 1 persoon, als die vertrekt pakt hij de kennis mee en is
het gedaan een risk manager zorgt er dus voor dat alles in
dit gebal gedocumenteerd moet worden om dit te vermijden
3. Aansprakelijkheidsrisico’s: schade aan derden veroorzaakt door de
onderneming
c-vraag wat bedoelen we met personenrisico’s (of zaak en AH)
Inherente risico’s zijn zeer moeilijk uit te sluiten. We nemen wel maatregelen om
ze te vermijden maar kunnen ze niet uitsluiten.
Inherente risico’s zijn in principe verzekerbaar.
4
