Hoorcollege 1
Wat is stress?
- Externe eisen die op een organisme wordt geplaats
- Interne biologische en psychologische reacties van een organisme op zulke eisen
Stressvolle stimulus (stressor)
- Fysiek (koud, geluid)
- psychologisch (conflicten, isolatie)
Het lichamelijke reactie (strain)
- Fysieke( direct weefsel schade)
- Psychologisch (psychologische reactie, negatieve emotionele staat)
Stress als een proces
- Continue interactie en aanpassen tussen individuen en omgeving (transacties)
- Omgaan met stress
Stress: dimensies van reacties
- Fysieke symptomen: allergieene, hoofdpijn, zweten
- Psychologische symptomen: negatieve emoties, depressie en lage zelfvetrouwen
- Slecht aangepast gedrag: slecht rusten, slechte voeding, minder actief en
drugsgebruik
Kwaliteit van stress: eustress (positief) en distress (negatief)
Stres kan resulteren van beide positieve en negatieve gebeurtenissen
Beide type stress kan de bronnen en omgaansvaardigheden belasten
Negatieve stress (distrress) is in het algemeen meer schadelijk
Stress beinvloed gedrag
Mannen en vrouwen eetgedrag onder stress onder stress eten vrouwen te veel, terwijl
mannen te weinig eten onder stress.
Bekendheid van stress
In dit onderzoek hebben zij de stresshormonen van US soldaten gemeten bij het parachut
springen. Cortisol in de eerste dag voor springen is hoger, cortisol verlaagt bij de tweede,
derde, vierde keer springen. Wanneer stress nieuw is, dan heb je meer stress en als je eraan
went, dan heb je minder stress(bekendheid).
Dit patroon werd ook gevonden in epinefrine en norepinefrine.
Tijd
Hoe vaak een stressor wordt ervaren. US soldaten die terugkwamen uit Iran en Afghanistan.
Hoe meer je in vuurvechten (fire fights) was, dan is de kans groter dat je PTSD ontwikkelt.
Hoe meer blootgesteld aan een stressvolle situatie, dan heb je een grotere kans om PTSD te
ontwikkelen.
Leven van impact/betrokkenheid
De participanten die meer persoonlijke impact hebben van de 9/11, dan heb je een grotere
kans op het ontwikkelen van PTSD.
1
,Persoonlijkheid factoren beïnvloeden het individuele reactie op stress
Je hebt bepaalde moderatoren (persoonlijkheid kenmerken) waardoor je meer stress ervaart
bij dezelfde level stress.
Mensen die meer uitstellen en weinig uitstellen hebben ongeveer hetzelfde stresslevel in het
begin van het blok, maar daarna hebben mensen die meer uitstellen, ervaarden aan het eind
van het blok meer stress dan de mensen die minder uitstellen.
2
,STRESS= general adpation syndroom (GAS)
GAS is hoe elk organisme reageert op stress:
1. Een niet specifieke mobilisatie van alarm fase, dit stimuleert sympathische
zenuwstelsel activiteit
2. Een weerstand fase, in deze fase zal het organismen omgaan met de dreiging
3. Uitputtingsfase, wanneer het organisme de dreiging niet kan overkomen en verdeelt
zijn fysiologische bronnen. Het lichaam kan uit elkaar vallen en dan ben je meer
kwetsbaar voor ziektes.
Transactioneel model van stress
Richard lazarus’s theorie: de interpretatie van stressvolle gebeurtenissen is meer belangrijk
dan de gebeurtenissnen zelf.
- Primaire appraisel: hoe heeft deze stress invloed op me? Irrelevant, goed, slect:
schade, dreiging of uitdaging. Wanneer het gevaarlijk/schade/dreiging is, dan
- Secondaire appraisal: wat voor type bronnen heb ik om met de stressor/stimuli om te
gaan? Niet genoeg bronnen veel stress of voldoende stressminder stress
- Factoren die leiden naar stressvolle appraisal:
o Persoonlijke factoren: persoonlijkheid, intellectueel; motivatie
o Situationele factoren: sterke eisen, dreiging
3
, Coping strategieën voor stress:
- Probleem gefocust: veranderen van
situatie
- Emotioneel gefocust: relatie tot de
situatie veranderen
Daarna een reappraisal: heeft het omgaan
met stress geholpen? Niet, een andere
strategie gebruiken. Wel dezelfde
strategie gebruiken.
Het meten van levenstress
Levensgebeurtenissen (Holmes en Rahe):
hoe vaak grootste gebeurtenissen in je
leven gebeurt.
Dagelijkse hassles (Kanner): het gaat om
kleinere gebeurtenissen (bijv. file) en deze
leiden naar (chronische) stress.
Sociale redjustment rating scale: meten
van levengebeurtenissen. Participanten
geven cijfers aan levensgebeurtenissen.
Dan tel je alle cijfers voor
levensgebeurtenissen bij elkaar. Als je
meer dan 300 levensveranderingen units
in een jaar hebt, dan heb je een
chronsiche stress en kan je een stress
stoornis ontwikkelen.
Kritiek: het is zeer afhankelijk van de kijk
van de onderzoeker, bijvoorbeeld zij
vinden dat dood van iemand erger is dan
scheiden.
Tijd en normen van de onderzoekers.
Dagelijkse hassles kan gemeten worden hoeveel dagelijkse
problemen je meemaakt, optellen en boven een bepaalde
threshold gevaar voor chronische stress.
Veerkrachtigheid (resilience)
Dit is een gezonde psychologische en fysiek functioneren nadat
een potentieel dreigende gebeurtenis plaats heeft gevonden.
Deze reactie komt in het algemeen voor na verlies of trauma
Sommige mensen zijn meer veerkrachtige dan anderen.
Stress en fysieke gezondheid
allastatic load: biologische kosten van het aanpassen op stress
Hoge loadmeer stress
Dagelijkse vormen stress kan het risico voor hartziektes en dood verhogen
Stress verhoogt de kwetsbaarheid voor het krijgen van de griep
4