Samenvatting anatomie BL
Zie samenvatting 1e semester OL voor de inleidende begrippen, ook te kennen voor dit
examen
7. HET DIAFRAGMA (middenrif)
= ademhalingsspier, vormt sheiding tussen thoracale en abdominale
holte (met enkele openeningen)
7.1 oorsprong
Spiervezels lopen schuin rond de diepe zijde van de thorax
Ventrale deel van de oorsprongslijn ligt cranialer dan het dorsale deel
7.2 insertie
Vezels lopen in verticale richting van perifere oorsprong naar peesblad in het hoogste deel vh
diafragma (centrum tendineum)
Centrum tendineum bestaat uit verschillende insertiepezen vd verschillende
spiervezels die het dieframaopbouwen
Heeft 2 grote bladen naar lateraal en dorsaal gericht + kleiner blad op de middenlijn
naar ventraal gericht
7.3 de drie oorsprongsleden
Pars sternalis:
- Kleinste deel
- Oorsprong aan diepe zijde van processus xyphoideus
- Insertie midden aan ventrale zijde van cetrum tendineum
Pars costalis:
- Oorsprong aaan binnenzijde ribkraakbeen van rib 7-12
- Costale veels zijn langer dan de sternale
- Insertie op de ventrale en laterale zijd evan het centrum tendineum
Pars lumbalis:
- 2 crura vormen dit
o Crus dextrum:
Oorsprong: mediaal op ventrale zijde vh corpus vd 3 of 4 bovenste
lendenwervels
o Crus sinistrum:
Oorsprong mediaal op ventrale zijde van de corpora vd 2 of 3 bovenste
lendenwervels,
1
,Aan ventrale zijde van de laatste thoracle of eerste lendenwervel lopen beide crura naar de
middellijn en naar elkaar toe.
Lateraal van de crura neemt lumbaal deel
van diafragma oorsprong op zijvlakte van
corpus L2 + op ligamentum mediale en
laterale
Ligamenum arcuatum mediale =
pezigeversterking van de fascia iliaca, waar
ze de M. Psoas overdekt
o Gespannen tussen corpus van L1 of
L2 en top van zijn processus costalis
Ligamentum arcuatum laterale = versterking van
het ventrale blad van de fascia thoracolumbalis,
aan de ventrale zijde van de M. Quadratus
lumborum
o Gespannen tussen processus costalis van
L1 of L2 en iteinde van de 12e rib
7.4 diafragmakoepels
In het midden van het diefragmagewelf is er een licht indeuking
- hierop rust het hart met zijn pericard
- Hier splitst het diefragma in 2 koepels
o Rechterkoepel: reikt in projectie tot de hoogte van de 4e intercostale ruimte,
tot de 5e intercostaalruimte, ligt onder het hart en boven de maag
o Linkerkoepel: geen vermelde info in het boek
Hoogte van een aantal organen die in relatie staan met het diafragma:
- Rechter leverkwab: vult rechterkoepel
- Linker leverkwab: ligt onder het centrum tendineum en bereikt de top van de
linkerkoepel
- Fundus van de maag: ligt onder de linkerkoepel
- Hart: ligt op centrum tendineum, pericard is ermee vergroeid
o Hartpunt ligt in 5e intercostaalruimte, mediaal van de medioclaviculaire lijn
7. 5 Openingen in het diafragma
2
,Eerste opening: de hiatus aorticus
- De twee crura van de pars lumbalis, omringen een spitsboogvormige ruimte waarvan
de basis naar caudodorsaal aanligt tegen de ventrale zijde van T12-(L1)
- Hierdoor loopt de aorta en dorsaal van de aorta, de ductus thoracicus van de borst
holte naar de buikholte lopen.
o De ductus thoracicus vervoert alle lymfe van
abdomen en onderste ledematen en mondt uit in
de vena subclavia sinistra
o De randen van de hiatus aorticus zijn niet vlezig,
maar pezig
o Als het diafragma samentrekt, trekt de spier op de peesvezeltjes en
vernauwt de hiatus niet. Anders zou de bloedsomloop in het
gedrang komen
o De opening voor de aorta ligt niet in het diafragma maar er juist posterieur
van
tweede opening: hiatus oesophageus
- Boven de hiatus aorticus kruisen beide crura nogmaals, en
omringen de hiatus oesophageus
- de oesophagus loopt hierdoor, samen met de linker en
rechter N. vagus, de hersenzenuw voor het
spijsverteringsstelsel
- Deze opening bevat geen pezige rand
- Beide crura lopen daarna weer samen om aan het mediale
gedeelte van de dorsale rand van het centrum tendineum te
insereren
derde grote opening: foramen venae cavae
3
, - Samen met de vena cava inferior komen hierdoor takken van de rechter N. phrenicus
(de zenuw die het diafragma innerveert) door de opening, N. phrenicus kan er ook
net naast lopen�
Vanaf hier alle afbeeldingen op goodnotes bestand bekijken
De vena cava verbreedt bij elke samentrekking van het diafragma
Kleinere spleten in en tussen de verschillende oorsprongsdelen:
- In de pars lumbalis ligt een spleet voor de N. splanchnici major, minor en imus en de
vene azygos of hemiazygos zie afbeeldingen op
- spleet voor de truncus sympathicus juist dorsaal van het ligamentum arcuatum
mediale, mediaal van de M. psoas.
- Driehoekige spleet tussen de pars lumbalis en de pars costalis met basis naar distaal
(perifeer) en top naar het centrum tendineum; dat is het trigonum lumbocostale van
Bochdalek.
o In de thorax wordt dit trigonum bedekt door de pleura, en in het abdomen ligt
de nier ventraal ervan
- Tussen de pars sternalis en de pars costalis ligt een driehoekige spleet: het trigonum
sternocostale van Morgagni (of van Larrey). De basis naar distaal (perifeer) en de top
naar het centrum tendineum.
o Door deze spleet loopt de A. thoracica interna verder als A. epigastrica
superior
7.6 Functies van het diafragma
Het diafragma:
4
Zie samenvatting 1e semester OL voor de inleidende begrippen, ook te kennen voor dit
examen
7. HET DIAFRAGMA (middenrif)
= ademhalingsspier, vormt sheiding tussen thoracale en abdominale
holte (met enkele openeningen)
7.1 oorsprong
Spiervezels lopen schuin rond de diepe zijde van de thorax
Ventrale deel van de oorsprongslijn ligt cranialer dan het dorsale deel
7.2 insertie
Vezels lopen in verticale richting van perifere oorsprong naar peesblad in het hoogste deel vh
diafragma (centrum tendineum)
Centrum tendineum bestaat uit verschillende insertiepezen vd verschillende
spiervezels die het dieframaopbouwen
Heeft 2 grote bladen naar lateraal en dorsaal gericht + kleiner blad op de middenlijn
naar ventraal gericht
7.3 de drie oorsprongsleden
Pars sternalis:
- Kleinste deel
- Oorsprong aan diepe zijde van processus xyphoideus
- Insertie midden aan ventrale zijde van cetrum tendineum
Pars costalis:
- Oorsprong aaan binnenzijde ribkraakbeen van rib 7-12
- Costale veels zijn langer dan de sternale
- Insertie op de ventrale en laterale zijd evan het centrum tendineum
Pars lumbalis:
- 2 crura vormen dit
o Crus dextrum:
Oorsprong: mediaal op ventrale zijde vh corpus vd 3 of 4 bovenste
lendenwervels
o Crus sinistrum:
Oorsprong mediaal op ventrale zijde van de corpora vd 2 of 3 bovenste
lendenwervels,
1
,Aan ventrale zijde van de laatste thoracle of eerste lendenwervel lopen beide crura naar de
middellijn en naar elkaar toe.
Lateraal van de crura neemt lumbaal deel
van diafragma oorsprong op zijvlakte van
corpus L2 + op ligamentum mediale en
laterale
Ligamenum arcuatum mediale =
pezigeversterking van de fascia iliaca, waar
ze de M. Psoas overdekt
o Gespannen tussen corpus van L1 of
L2 en top van zijn processus costalis
Ligamentum arcuatum laterale = versterking van
het ventrale blad van de fascia thoracolumbalis,
aan de ventrale zijde van de M. Quadratus
lumborum
o Gespannen tussen processus costalis van
L1 of L2 en iteinde van de 12e rib
7.4 diafragmakoepels
In het midden van het diefragmagewelf is er een licht indeuking
- hierop rust het hart met zijn pericard
- Hier splitst het diefragma in 2 koepels
o Rechterkoepel: reikt in projectie tot de hoogte van de 4e intercostale ruimte,
tot de 5e intercostaalruimte, ligt onder het hart en boven de maag
o Linkerkoepel: geen vermelde info in het boek
Hoogte van een aantal organen die in relatie staan met het diafragma:
- Rechter leverkwab: vult rechterkoepel
- Linker leverkwab: ligt onder het centrum tendineum en bereikt de top van de
linkerkoepel
- Fundus van de maag: ligt onder de linkerkoepel
- Hart: ligt op centrum tendineum, pericard is ermee vergroeid
o Hartpunt ligt in 5e intercostaalruimte, mediaal van de medioclaviculaire lijn
7. 5 Openingen in het diafragma
2
,Eerste opening: de hiatus aorticus
- De twee crura van de pars lumbalis, omringen een spitsboogvormige ruimte waarvan
de basis naar caudodorsaal aanligt tegen de ventrale zijde van T12-(L1)
- Hierdoor loopt de aorta en dorsaal van de aorta, de ductus thoracicus van de borst
holte naar de buikholte lopen.
o De ductus thoracicus vervoert alle lymfe van
abdomen en onderste ledematen en mondt uit in
de vena subclavia sinistra
o De randen van de hiatus aorticus zijn niet vlezig,
maar pezig
o Als het diafragma samentrekt, trekt de spier op de peesvezeltjes en
vernauwt de hiatus niet. Anders zou de bloedsomloop in het
gedrang komen
o De opening voor de aorta ligt niet in het diafragma maar er juist posterieur
van
tweede opening: hiatus oesophageus
- Boven de hiatus aorticus kruisen beide crura nogmaals, en
omringen de hiatus oesophageus
- de oesophagus loopt hierdoor, samen met de linker en
rechter N. vagus, de hersenzenuw voor het
spijsverteringsstelsel
- Deze opening bevat geen pezige rand
- Beide crura lopen daarna weer samen om aan het mediale
gedeelte van de dorsale rand van het centrum tendineum te
insereren
derde grote opening: foramen venae cavae
3
, - Samen met de vena cava inferior komen hierdoor takken van de rechter N. phrenicus
(de zenuw die het diafragma innerveert) door de opening, N. phrenicus kan er ook
net naast lopen�
Vanaf hier alle afbeeldingen op goodnotes bestand bekijken
De vena cava verbreedt bij elke samentrekking van het diafragma
Kleinere spleten in en tussen de verschillende oorsprongsdelen:
- In de pars lumbalis ligt een spleet voor de N. splanchnici major, minor en imus en de
vene azygos of hemiazygos zie afbeeldingen op
- spleet voor de truncus sympathicus juist dorsaal van het ligamentum arcuatum
mediale, mediaal van de M. psoas.
- Driehoekige spleet tussen de pars lumbalis en de pars costalis met basis naar distaal
(perifeer) en top naar het centrum tendineum; dat is het trigonum lumbocostale van
Bochdalek.
o In de thorax wordt dit trigonum bedekt door de pleura, en in het abdomen ligt
de nier ventraal ervan
- Tussen de pars sternalis en de pars costalis ligt een driehoekige spleet: het trigonum
sternocostale van Morgagni (of van Larrey). De basis naar distaal (perifeer) en de top
naar het centrum tendineum.
o Door deze spleet loopt de A. thoracica interna verder als A. epigastrica
superior
7.6 Functies van het diafragma
Het diafragma:
4
