Hoofdstuk 9: Evenwicht
1. Inleiding
- Definitie van evenwicht
o COM = centre of mass
Punt waar gewogen relatieve posities van de massa’s optellen tot nu
o COP = centre of pressure
Verticale projectie van COMP
Zwaartepunt
o BOS = base of stabilitu
Steunbasis
- Definitie van posturale stabiliteit of balans
o = mogelijkheid om COM te controleren binnen BOS
2. Model van Shumway Cook en Woollacott
- Evenwicht voortvloeien uit interactie van individu met taak en omgeving
- Vormt basis voor model
- 3 pijlers
o Individu
o Taak
o Omgeving
2.1. Het individu
- Bezit posturaal controlesysteem
o Bestaat uit interactie van verschillende MSK en neurale sustemen
- Posturale controle afhankelijk van interactie
- Factoren die systemen kunnen verstoren dysbalans
o Leeftijd
o Ziekte
o Letsels
o Medicatie
- Musculoskeletale componenten
o Mobiliteit van gewrichten
o Spierkenmerken
o Biomechanische relaties tussen gekoppelde lichaamssegmenten
- Neurale componenten
o Sensorische processen voor detectie van individuele sensorische input
Inclusief: visuele, vestibulaire en somatosensorische informatie
o Motorische processen
Organiseren van spieren doorheen hele lichaam in spiersynergieen
o Hogere cognitieve processen
Inclusief; cognitieve en strategieën voor koppelen van perceptie aan actie en waarborgen van
anticiperende en adaptieve aspecten van houdingscontrole
, Sensorische processen
- Sensorimotorische systemen nodig
- Schematische weergave van sensorische input, integratie of verwerking van input en motorische output
2.1.1. Sensorische input
- Meerdere sensorische inputbronnen cruciaal voor handhaven van posturale controle
- Informatie in hersenen via visuele systeem, proprioceptieve systeem en vestibulaire systeem
Integratie van sensorische input
- Alle informatie qua balans is afkomstig van perifere sensorische organen hersenstam
- Hersenstam zal informatie sorteren en integreren met onthouden gegevens van cerebellum
- Cerebellum levert informatie over automatische bewegingen aangeleerd door herhaalde blootstelling aan
bepaalde handelingen
o Cerebellum is soort motorische foutendetector
- Desoriëntatie kan ontstaan als visuele input in conflict komt met proprioceptieve en vestibulaire informatie
- Sensorische informatie van vestibulaire organen gaan helpen om sensorische conflict te overwinnen
- Hogere denk- en geheugenprocessen kunnen personen ertoe aanzetten om visuele bevestiging zoeken
- Sensorisch herwegen is cruciaal
- Hersenen geven meer of minder waarde aan bepaalde inputbronnen ifv betrouwbaarheid
Motorische input
- Na sensorische integratie geeft hersenstam impulsen door aan verschillende spieren van BL, OL, romp en ogen
- Via zenuwstelsel gaan efferente signalen naar spieren en gewrichten
- Snellere en automatischere reis indien er voldoende herhaling is
- Nieuwe synapsen vormen synaptische re-organisatie of synaptogenese
- Vestibulaire systeem stuurt efferente signalen via zenuwstelsel naar spieren van ogen
- Loopt via automatische functie vestibulo-oculaire reflex (VOR)
- Functie van VOR: stabiliseren van ogen tijdens bepaalde hoofdbewegingen
- Doel van VOR: helder en stabiel zicht behouden tijdens activiteiten
1. Inleiding
- Definitie van evenwicht
o COM = centre of mass
Punt waar gewogen relatieve posities van de massa’s optellen tot nu
o COP = centre of pressure
Verticale projectie van COMP
Zwaartepunt
o BOS = base of stabilitu
Steunbasis
- Definitie van posturale stabiliteit of balans
o = mogelijkheid om COM te controleren binnen BOS
2. Model van Shumway Cook en Woollacott
- Evenwicht voortvloeien uit interactie van individu met taak en omgeving
- Vormt basis voor model
- 3 pijlers
o Individu
o Taak
o Omgeving
2.1. Het individu
- Bezit posturaal controlesysteem
o Bestaat uit interactie van verschillende MSK en neurale sustemen
- Posturale controle afhankelijk van interactie
- Factoren die systemen kunnen verstoren dysbalans
o Leeftijd
o Ziekte
o Letsels
o Medicatie
- Musculoskeletale componenten
o Mobiliteit van gewrichten
o Spierkenmerken
o Biomechanische relaties tussen gekoppelde lichaamssegmenten
- Neurale componenten
o Sensorische processen voor detectie van individuele sensorische input
Inclusief: visuele, vestibulaire en somatosensorische informatie
o Motorische processen
Organiseren van spieren doorheen hele lichaam in spiersynergieen
o Hogere cognitieve processen
Inclusief; cognitieve en strategieën voor koppelen van perceptie aan actie en waarborgen van
anticiperende en adaptieve aspecten van houdingscontrole
, Sensorische processen
- Sensorimotorische systemen nodig
- Schematische weergave van sensorische input, integratie of verwerking van input en motorische output
2.1.1. Sensorische input
- Meerdere sensorische inputbronnen cruciaal voor handhaven van posturale controle
- Informatie in hersenen via visuele systeem, proprioceptieve systeem en vestibulaire systeem
Integratie van sensorische input
- Alle informatie qua balans is afkomstig van perifere sensorische organen hersenstam
- Hersenstam zal informatie sorteren en integreren met onthouden gegevens van cerebellum
- Cerebellum levert informatie over automatische bewegingen aangeleerd door herhaalde blootstelling aan
bepaalde handelingen
o Cerebellum is soort motorische foutendetector
- Desoriëntatie kan ontstaan als visuele input in conflict komt met proprioceptieve en vestibulaire informatie
- Sensorische informatie van vestibulaire organen gaan helpen om sensorische conflict te overwinnen
- Hogere denk- en geheugenprocessen kunnen personen ertoe aanzetten om visuele bevestiging zoeken
- Sensorisch herwegen is cruciaal
- Hersenen geven meer of minder waarde aan bepaalde inputbronnen ifv betrouwbaarheid
Motorische input
- Na sensorische integratie geeft hersenstam impulsen door aan verschillende spieren van BL, OL, romp en ogen
- Via zenuwstelsel gaan efferente signalen naar spieren en gewrichten
- Snellere en automatischere reis indien er voldoende herhaling is
- Nieuwe synapsen vormen synaptische re-organisatie of synaptogenese
- Vestibulaire systeem stuurt efferente signalen via zenuwstelsel naar spieren van ogen
- Loopt via automatische functie vestibulo-oculaire reflex (VOR)
- Functie van VOR: stabiliseren van ogen tijdens bepaalde hoofdbewegingen
- Doel van VOR: helder en stabiel zicht behouden tijdens activiteiten
