1
,Volledige samenvatting Lean Green Belt
Boek: Lean Green Belt
Auteur: Ton van Kollenburg
ISBN: 9789082946734
Studiejaar: 2025/2026
Deze samenvatting is bedoeld als voorbereiding op de Lean Green Belt-toets en/of certificering.
De theorie is per hoofdstuk overzichtelijk uitgewerkt in begrijpelijke taal, met aandacht voor
kernbegrippen, modellen, methodieken, formules en toepassing in verbeterprojecten.
Geschikt voor studenten die Lean Green Belt volgen binnen onder andere bedrijfskunde,
logistiek, supply chain, procesverbetering, kwaliteitsmanagement of een stage-
/afstudeerproject.
Hoe gebruik je deze samenvatting?
Deze samenvatting volgt de structuur van het boek en is bedoeld om de belangrijkste theorie
sneller te begrijpen en te herhalen. Per hoofdstuk worden de kernbegrippen, modellen en
methodieken uitgelegd in lopende tekst, aangevuld met opsommingen en tabellen waar dit de
stof overzichtelijker maakt.
Gebruik de samenvatting vooral om:
• de hoofdlijnen per hoofdstuk te leren;
• begrippen en Lean-methodieken te herhalen;
• verbanden tussen Lean, DMAIC, A3-denken en procesverbetering te begrijpen;
• je voor te bereiden op toetsvragen of een Lean Green Belt-certificering;
• theorie te koppelen aan een eigen verbeterproject.
Deze samenvatting is een eigen uitwerking van de theorie en is geen officiële uitgave van de
auteur of uitgever. Inclusief aan het einde alle belangrijkste punten van het gehele Lean Green
Belt als examenvoorbereiding.
2
,Inhoud
Hoofdstuk 2: Wat is Lean Management? ...................................................................................6
2. Wat is Lean Management? ................................................................................................6
2.1 Geschiedenis van Lean Management ..........................................................................6
2.2 Definitie van Lean Management...................................................................................7
2.3 Het huis van Toyota, ofwel het TPS-huis .......................................................................8
2.4 Wat levert Lean Management op? .............................................................................. 12
2.5 Waarde voor alle stakeholders ................................................................................... 12
Hoofdstuk 3 – Processen .................................................................................................... 14
3.1 Processen en procesniveaus ..................................................................................... 14
3.2 Procesbesturing........................................................................................................ 15
3.3 De relatie tussen effectiviteit, efficiëntie en productiviteit ........................................... 16
3.4 Soorten processen op basis van productvariatie en volume ........................................ 16
3.5 Belangrijke tijden bij processen ................................................................................. 18
Hoofdstuk 4 – Het creëren van een Lean proces .................................................................. 21
4.1 Ideaal Lean proces.................................................................................................... 21
4.2 Ontwerpregel 1: Minder processtappen - ECRS .......................................................... 22
4.3 Ontwerpregel 2: Alle processtappen evenveel tijd - Yamazumi .................................... 22
4.4 Ontwerpregel 3: One Piece Flow ................................................................................ 23
4.5 Ontwerpregel 4: Procesbesturing ondersteunt een gelijkmatige stroom ...................... 25
4.6 Ontwerpregel 5: Zorg voor een genivelleerde klantvraag .............................................. 29
4.7 Processen in een dienstverlenende omgeving ............................................................ 32
Hoofdstuk 5 – De basis van Lean verbeteren ....................................................................... 34
5.1 True North ................................................................................................................ 34
5.2 Basisstabiliteit .......................................................................................................... 34
5.3 Stabiliteit creëren: 5S-werkplekorganisatie ................................................................ 35
5.4 Stabiliteit creëren: Visueel Management .................................................................... 37
Hoofdstuk 6 – Lean Verbeteren ........................................................................................... 39
6.1 Voortdurend verbeteren: Kaizen en innovatie, participatie .......................................... 39
6.2 Eenvoudige problemen: verbetervoorstellen en verbeterborden.................................. 40
6.3 Gestructureerd verbeteren bij complexe problemen ................................................... 41
6.4 Gestructureerd experimenteren: Toyota Kata ............................................................. 42
6.5 A3-denken: Analytische aanpak ................................................................................ 43
6.6 SMED ....................................................................................................................... 44
6.7 Gebruik digitalisering ................................................................................................ 45
Hoofdstuk 7 – De menskant van Lean verbeteren ................................................................ 47
3
, 7.1 Het verbeterteam ...................................................................................................... 47
7.2 Verandermanagement in een Lean omgeving ............................................................. 49
7.3 Kenmerken van een Lean cultuur ............................................................................... 51
Hoofdstuk 8 – Define: afbakenen van het project ................................................................. 52
8.1 De aanleiding van het verbetertraject ......................................................................... 52
8.2 De context van het verbetertraject ............................................................................. 52
8.3 Afbakenen van het verbetertraject ............................................................................. 53
8.4 Het probleem definiëren ........................................................................................... 54
Hoofdstuk 9 – Measure: Huidige situatie meten ................................................................... 55
9.1 Gemba Walk ............................................................................................................. 55
9.2 Meten hoe een proces presteert ................................................................................ 55
9.3 Een goede doelstelling is SMART................................................................................ 57
9.4 Gegevens verzamelen en analyseren ......................................................................... 58
9.5 Divergeren en convergeren ........................................................................................ 60
Hoofdstuk 10 – Measure: Huidige processen vastleggen ...................................................... 61
10.1 Processen zichtbaar maken: Value Stream Mapping ................................................. 61
10.2 Processen visualiseren in een dienstverlenende omgeving: Makigami ....................... 63
10.3 Beweging zichtbaar maken met het Spaghettidiagram .............................................. 63
10.4 Processen eenvoudig in kaart brengen met een Procesanalyseblad .......................... 64
10.5 Process Mining ....................................................................................................... 64
Hoofdstuk 11 – Analyse: Creëren van de Future State .......................................................... 66
11.1 Procesanalyse: van current naar future state map .................................................... 66
11.2 Onderzoeken van de oorzaken van problemen met de oorzaakanalyse ...................... 67
11.3 Gebruik van digitale analyse .................................................................................... 70
Hoofdstuk 12 – Improve: Realiseren van verbeteringen ........................................................ 72
12.1 Deelstappen in de Improve-fase .............................................................................. 72
12.2 Het bedenken van oplossingen ................................................................................ 72
12.3 Het kiezen van oplossingen ..................................................................................... 72
12.4 Het maken van een implementatieplan ............................................................... 74
12.5 Het uitvoeren van een implementatieplan ................................................................ 75
12.6 Het meten van het effect van verbeteringen ............................................................. 76
Hoofdstuk 13 – Control: Standaardiseren............................................................................ 77
13.1 Betekenis van standaardisatie ................................................................................. 77
13.2 Doel van standaardisatie ......................................................................................... 77
13.3 Eisen aan standaarden ............................................................................................ 77
13.4 Niveaus in standaardisatie ...................................................................................... 78
4
, 13.5 Papieren visuele hulpmiddelen ten behoeve van standaardisatie .............................. 80
Hoofdstuk 14 – Na het verbeteren: Borging .......................................................................... 82
14.1 Relatie tussen standaardisatie en borging ................................................................ 82
14.2 Motiveren en uitleggen van werkstandaarden ........................................................... 83
14.3 Controleren en auditen: Kamishibai ......................................................................... 84
14.4 Performance Management ...................................................................................... 85
14.5 Digitale borging ....................................................................................................... 86
Snelle examencheck Lean Green Belt ................................................................................. 87
5
, Hoofdstuk 2: Wat is Lean Management?
Lean Management is een managementfilosofie die gericht is op het creëren van maximale
klantwaarde met minimale verspilling. Het is ontstaan uit een lange ontwikkeling van ideeën
over procesgericht werken, standaardisatie, kwaliteitsverbetering en continu leren. Binnen Lean
staan klantwaarde, flow, kwaliteit, respect voor mensen en het elimineren van verspillingen
centraal. Het Toyota Production System (TPS) vormt de basis van Lean Management.
Organisaties streven daarbij naar continue verbetering door processen stabiel, efficiënt en
klantgericht in te richten.
2. Wat is Lean Management?
Lean Management is meer dan een verzameling verbetertechnieken. Het is een manier van
denken en werken waarbij klantwaarde centraal staat. Het doel is niet alleen problemen op te
lossen, maar vooral om ze te voorkomen. Besluiten worden genomen op basis van feiten en data
in plaats van aannames of gevoel.
Lean richt zich op het continu verbeteren van processen. Daarbij verschuift de aandacht van het
optimaal benutten van afzonderlijke afdelingen, mensen of machines naar het optimaliseren
van de volledige waardestroom. Verbeteren is nooit klaar; Lean kent daarom geen eindpunt.
2.1 Geschiedenis van Lean Management
Lean Management is niet in één keer ontstaan, maar is het resultaat van eeuwenlange
ontwikkelingen in procesgericht werken, standaardisatie, kwaliteitsmanagement en continu
verbeteren.
De oorsprong van Lean wordt soms teruggevoerd naar het Arsenaal van Venetië rond 1500. Door
de eeuwen heen werden verschillende ideeën ontwikkeld die uiteindelijk samenkwamen in het
Toyota Production System en later Lean Management.
Arsenaal Venetië: procesgewijs produceren
In het Arsenaal van Venetië werden schepen geproduceerd via opeenvolgende processtappen.
Het schip bewoog langs verschillende werkstations, waardoor dagelijks een schip kon worden
opgeleverd. Dit is een vroeg voorbeeld van procesgericht werken en flowdenken.
Taylor: beste manier van werken
Frederick Winslow Taylor ontwikkelde Scientific Management. Hij onderzocht werkzaamheden
systematisch om de meest efficiënte werkwijze vast te leggen. Het doel was standaardisatie en
hogere productiviteit door gebruik te maken van de beste manier van werken.
Ford: productief proces vraagt om standaardisatie
Henry Ford introduceerde in 1913 de assemblagelijn voor massaproductie van de T-Ford. Door
standaardisatie en een lopende band konden auto's sneller en goedkoper worden
geproduceerd. Standaardisatie werd daarmee een belangrijke voorwaarde voor een stabiel en
efficiënt proces.
6
,Volledige samenvatting Lean Green Belt
Boek: Lean Green Belt
Auteur: Ton van Kollenburg
ISBN: 9789082946734
Studiejaar: 2025/2026
Deze samenvatting is bedoeld als voorbereiding op de Lean Green Belt-toets en/of certificering.
De theorie is per hoofdstuk overzichtelijk uitgewerkt in begrijpelijke taal, met aandacht voor
kernbegrippen, modellen, methodieken, formules en toepassing in verbeterprojecten.
Geschikt voor studenten die Lean Green Belt volgen binnen onder andere bedrijfskunde,
logistiek, supply chain, procesverbetering, kwaliteitsmanagement of een stage-
/afstudeerproject.
Hoe gebruik je deze samenvatting?
Deze samenvatting volgt de structuur van het boek en is bedoeld om de belangrijkste theorie
sneller te begrijpen en te herhalen. Per hoofdstuk worden de kernbegrippen, modellen en
methodieken uitgelegd in lopende tekst, aangevuld met opsommingen en tabellen waar dit de
stof overzichtelijker maakt.
Gebruik de samenvatting vooral om:
• de hoofdlijnen per hoofdstuk te leren;
• begrippen en Lean-methodieken te herhalen;
• verbanden tussen Lean, DMAIC, A3-denken en procesverbetering te begrijpen;
• je voor te bereiden op toetsvragen of een Lean Green Belt-certificering;
• theorie te koppelen aan een eigen verbeterproject.
Deze samenvatting is een eigen uitwerking van de theorie en is geen officiële uitgave van de
auteur of uitgever. Inclusief aan het einde alle belangrijkste punten van het gehele Lean Green
Belt als examenvoorbereiding.
2
,Inhoud
Hoofdstuk 2: Wat is Lean Management? ...................................................................................6
2. Wat is Lean Management? ................................................................................................6
2.1 Geschiedenis van Lean Management ..........................................................................6
2.2 Definitie van Lean Management...................................................................................7
2.3 Het huis van Toyota, ofwel het TPS-huis .......................................................................8
2.4 Wat levert Lean Management op? .............................................................................. 12
2.5 Waarde voor alle stakeholders ................................................................................... 12
Hoofdstuk 3 – Processen .................................................................................................... 14
3.1 Processen en procesniveaus ..................................................................................... 14
3.2 Procesbesturing........................................................................................................ 15
3.3 De relatie tussen effectiviteit, efficiëntie en productiviteit ........................................... 16
3.4 Soorten processen op basis van productvariatie en volume ........................................ 16
3.5 Belangrijke tijden bij processen ................................................................................. 18
Hoofdstuk 4 – Het creëren van een Lean proces .................................................................. 21
4.1 Ideaal Lean proces.................................................................................................... 21
4.2 Ontwerpregel 1: Minder processtappen - ECRS .......................................................... 22
4.3 Ontwerpregel 2: Alle processtappen evenveel tijd - Yamazumi .................................... 22
4.4 Ontwerpregel 3: One Piece Flow ................................................................................ 23
4.5 Ontwerpregel 4: Procesbesturing ondersteunt een gelijkmatige stroom ...................... 25
4.6 Ontwerpregel 5: Zorg voor een genivelleerde klantvraag .............................................. 29
4.7 Processen in een dienstverlenende omgeving ............................................................ 32
Hoofdstuk 5 – De basis van Lean verbeteren ....................................................................... 34
5.1 True North ................................................................................................................ 34
5.2 Basisstabiliteit .......................................................................................................... 34
5.3 Stabiliteit creëren: 5S-werkplekorganisatie ................................................................ 35
5.4 Stabiliteit creëren: Visueel Management .................................................................... 37
Hoofdstuk 6 – Lean Verbeteren ........................................................................................... 39
6.1 Voortdurend verbeteren: Kaizen en innovatie, participatie .......................................... 39
6.2 Eenvoudige problemen: verbetervoorstellen en verbeterborden.................................. 40
6.3 Gestructureerd verbeteren bij complexe problemen ................................................... 41
6.4 Gestructureerd experimenteren: Toyota Kata ............................................................. 42
6.5 A3-denken: Analytische aanpak ................................................................................ 43
6.6 SMED ....................................................................................................................... 44
6.7 Gebruik digitalisering ................................................................................................ 45
Hoofdstuk 7 – De menskant van Lean verbeteren ................................................................ 47
3
, 7.1 Het verbeterteam ...................................................................................................... 47
7.2 Verandermanagement in een Lean omgeving ............................................................. 49
7.3 Kenmerken van een Lean cultuur ............................................................................... 51
Hoofdstuk 8 – Define: afbakenen van het project ................................................................. 52
8.1 De aanleiding van het verbetertraject ......................................................................... 52
8.2 De context van het verbetertraject ............................................................................. 52
8.3 Afbakenen van het verbetertraject ............................................................................. 53
8.4 Het probleem definiëren ........................................................................................... 54
Hoofdstuk 9 – Measure: Huidige situatie meten ................................................................... 55
9.1 Gemba Walk ............................................................................................................. 55
9.2 Meten hoe een proces presteert ................................................................................ 55
9.3 Een goede doelstelling is SMART................................................................................ 57
9.4 Gegevens verzamelen en analyseren ......................................................................... 58
9.5 Divergeren en convergeren ........................................................................................ 60
Hoofdstuk 10 – Measure: Huidige processen vastleggen ...................................................... 61
10.1 Processen zichtbaar maken: Value Stream Mapping ................................................. 61
10.2 Processen visualiseren in een dienstverlenende omgeving: Makigami ....................... 63
10.3 Beweging zichtbaar maken met het Spaghettidiagram .............................................. 63
10.4 Processen eenvoudig in kaart brengen met een Procesanalyseblad .......................... 64
10.5 Process Mining ....................................................................................................... 64
Hoofdstuk 11 – Analyse: Creëren van de Future State .......................................................... 66
11.1 Procesanalyse: van current naar future state map .................................................... 66
11.2 Onderzoeken van de oorzaken van problemen met de oorzaakanalyse ...................... 67
11.3 Gebruik van digitale analyse .................................................................................... 70
Hoofdstuk 12 – Improve: Realiseren van verbeteringen ........................................................ 72
12.1 Deelstappen in de Improve-fase .............................................................................. 72
12.2 Het bedenken van oplossingen ................................................................................ 72
12.3 Het kiezen van oplossingen ..................................................................................... 72
12.4 Het maken van een implementatieplan ............................................................... 74
12.5 Het uitvoeren van een implementatieplan ................................................................ 75
12.6 Het meten van het effect van verbeteringen ............................................................. 76
Hoofdstuk 13 – Control: Standaardiseren............................................................................ 77
13.1 Betekenis van standaardisatie ................................................................................. 77
13.2 Doel van standaardisatie ......................................................................................... 77
13.3 Eisen aan standaarden ............................................................................................ 77
13.4 Niveaus in standaardisatie ...................................................................................... 78
4
, 13.5 Papieren visuele hulpmiddelen ten behoeve van standaardisatie .............................. 80
Hoofdstuk 14 – Na het verbeteren: Borging .......................................................................... 82
14.1 Relatie tussen standaardisatie en borging ................................................................ 82
14.2 Motiveren en uitleggen van werkstandaarden ........................................................... 83
14.3 Controleren en auditen: Kamishibai ......................................................................... 84
14.4 Performance Management ...................................................................................... 85
14.5 Digitale borging ....................................................................................................... 86
Snelle examencheck Lean Green Belt ................................................................................. 87
5
, Hoofdstuk 2: Wat is Lean Management?
Lean Management is een managementfilosofie die gericht is op het creëren van maximale
klantwaarde met minimale verspilling. Het is ontstaan uit een lange ontwikkeling van ideeën
over procesgericht werken, standaardisatie, kwaliteitsverbetering en continu leren. Binnen Lean
staan klantwaarde, flow, kwaliteit, respect voor mensen en het elimineren van verspillingen
centraal. Het Toyota Production System (TPS) vormt de basis van Lean Management.
Organisaties streven daarbij naar continue verbetering door processen stabiel, efficiënt en
klantgericht in te richten.
2. Wat is Lean Management?
Lean Management is meer dan een verzameling verbetertechnieken. Het is een manier van
denken en werken waarbij klantwaarde centraal staat. Het doel is niet alleen problemen op te
lossen, maar vooral om ze te voorkomen. Besluiten worden genomen op basis van feiten en data
in plaats van aannames of gevoel.
Lean richt zich op het continu verbeteren van processen. Daarbij verschuift de aandacht van het
optimaal benutten van afzonderlijke afdelingen, mensen of machines naar het optimaliseren
van de volledige waardestroom. Verbeteren is nooit klaar; Lean kent daarom geen eindpunt.
2.1 Geschiedenis van Lean Management
Lean Management is niet in één keer ontstaan, maar is het resultaat van eeuwenlange
ontwikkelingen in procesgericht werken, standaardisatie, kwaliteitsmanagement en continu
verbeteren.
De oorsprong van Lean wordt soms teruggevoerd naar het Arsenaal van Venetië rond 1500. Door
de eeuwen heen werden verschillende ideeën ontwikkeld die uiteindelijk samenkwamen in het
Toyota Production System en later Lean Management.
Arsenaal Venetië: procesgewijs produceren
In het Arsenaal van Venetië werden schepen geproduceerd via opeenvolgende processtappen.
Het schip bewoog langs verschillende werkstations, waardoor dagelijks een schip kon worden
opgeleverd. Dit is een vroeg voorbeeld van procesgericht werken en flowdenken.
Taylor: beste manier van werken
Frederick Winslow Taylor ontwikkelde Scientific Management. Hij onderzocht werkzaamheden
systematisch om de meest efficiënte werkwijze vast te leggen. Het doel was standaardisatie en
hogere productiviteit door gebruik te maken van de beste manier van werken.
Ford: productief proces vraagt om standaardisatie
Henry Ford introduceerde in 1913 de assemblagelijn voor massaproductie van de T-Ford. Door
standaardisatie en een lopende band konden auto's sneller en goedkoper worden
geproduceerd. Standaardisatie werd daarmee een belangrijke voorwaarde voor een stabiel en
efficiënt proces.
6
