Samenvatting | Materiaal en Energiestromen 2 | UA | 2025/26

Materiaal en energiestromen
Formularium
basisformules

warmte Q = m * c * ΔT
-​ Q = joule=J -​ m = massa = kg
-​ c = soortelijke warmte = J/kg*K
-​ ΔT = temp verschil = K
Q = U*A*ΔT *t
-​ U = warmte-overgangscoëfficient = W/m²*K
-​ A = oppervlakte = m²
-​ ΔT = temp verschil = K
-​ t = tijd = s

temperatuur verschil per laag ΔTx = (R/Rtot) * ΔT
temp verloop ΔTx = Tsi - (q*Rx)
-​ ΔTx = = K

Q’ = λ*A*ΔT/d = Φ
warmtestroom / warmteflux
-​ λ = lambda = W/m*K
-​ Q’= WATT = J/s
-​ A = opp = m²
-​ ΔT = temp verschil = K
-​ d = dikte = m
Q’ = q * A
-​ warmtestroomdichtheid = W/m²
-​ A = opp = m²
Q’ = Ht*ΔT
-​

q = ΔT / Rtot
warmtestroomdichtheid -​ ΔT = temp verschil = K
-​ q = WATT per opp = W/m² -​ Rtot = totale warmteweerstand = m²*K/W
q = Δθ / (1/he + d/λ + 1/hi)
-​ Δθ = temp verschil = °C
-​ He en Hi = overgangscoëfficiënt
-​ d = dikte = m
-​ λ = geleidbaarheid = W/m*K
q = Δθ * U
-​ Δθ = temp verschil = °C
-​ U = warmtedoorgangscoëfficiënt = W / m²*K

thermische geleidbaarheid / λ = Q’ / A*ΔT
warmtegeleidingscoëfficiënt / lambda -​ Q’ = warmtestroom = W/m * K
-​ W/(m*K) -​ A = opp = m²
-​ ΔT = temp verschil = K

warmteweerstand R = d/λ
-​ R=m²* K/W -​ Rc = R1+R2+...+Rn

, -​ Rtot = Rse + Rc + Rsi
-​ d = dikte = m
-​ λ = lambda = W/ (m*K)

niet homogene laag Rt = R’t + R’’t / 2

ramen en deuren warmteweerstand U = Ag*Ug + Ap*Up + Ψg*l* + Ψp*l* / Ag + Ap
-​ U = warmtedoorgangscoëfficiënt= W / m²*K
-​ A = opp = m²
-​ Ψ = koudebrug (aansluiten glas en raam) = psi
-​ l = lengte = m

overgangsweerstand Rsi = 1/Hi
Rse = 1/He




warmtedoorgangscoëfficiënt / U = 1/R
warmte-overgangscoëfficiënt -​ U = warmtedoorgangscoëfficiënt= W / m²*K
-​ R = warmteweerstand = m²* K/W
U = q / Δθ
-​ q = warmtestroomdichtheid = W/m² of (j/s)/m²
-​ Δθ = temp verschil = °C

geleiding / conductie q = -k*∇T
-​ -k = geleidbaarheid = W/m * K = λ
-​ ∇T = temp gradient = K/m

convectie q = h* ΔT
-​ h = warmtetransport coëfficiënt = W/m² * K
-​ ΔT = temp verschil = K

straling q = ε*σ*T^4
-​ ε = emissiviteit = -
-​ σ = stefan boltzmann constante = 5,67-10^8 W/m²*K^-4
-​ T = temp = K^4

EPBD formules


S-peil


wet van behoud van energie Φs + Φi + Φh = Φt + Φv + du/dt

, -​ Φs = warmtewinsten door zon
-​ Φi = interne warmtewinsten
-​ Φh = netto energievraag voor verwarming en koeling
-​ Φt = transmissiverlies
-​ Φv = ventilatieverlies → Hv = V' * p * c → Hv = V’ * M
-​ du/dt = toename inwendige energie → valt weg als
stationair is

ventilatieverlies Hv = V' * p * c
Hv = V’ * M

infiltratieverlies V’ = 2 * n * Vi * e * ε

transmissieverlies Ht = A*U

graaddagen Hh = Φh = QH,need = (Ht + Hv) *∑(Qi -Qe)
-​ Ht = transmissieverlies
-​ Hv = ventilatieverlies
-​ Qi = 16,5°C in belgië
-​ Qe = buitentemperatuur
-​ ∑ = de som van alle dagen waar dat er een warmtevraag
is (andere dagen worden niet gebruikt)

maandelijkse methode Hh = Φh = QH,need = (Ht,adj + Hv,adj) * ∑(Qi,set,H - Qe) -
ηH,gn*QH,gn
-​ Ht = transmissieverlies
-​ Hv = ventilatieverlies
-​ Qi,set,H = ingestelde binnen temperatuur
-​ Qe = buitentemperatuur
-​ ηH,gn = benuttingsfactor
-​ wordt toegepast op winsten = winsten zijn niet
constant, of worden benut
-​ QH,gn = interne winsten en zonnewinsten


warmtevraag




koudevraag




energievraag




werkelijke energievraag


Qh,tr + Qh,ve

, warmteverlies -​ Qh,tr = Htr (θi - θe) * t
-​ Qhve = Hve (θi - θe) * t

Ventilatie

CO2 productie mens Gco2 = 0.16M
-​ M = Metabolisme = W/m²

menselijk metabolisme zittend 1 MET = 58.2 W/m²
persoon

ventilatie debiet berekenen per x V’a,pers = 1000 * Gco2 / (Cmax,i - Ce)
personen -​ Gco2 = CO2 producte van 1 persoon
-​ Ce = gemiddeld buiten concentratie CO2
-​ Cmax,i = binnen concentratie CO2

gemiddelde binnen concentratie CO2 Ci = Ce + ( P * Gco2 / (n*V) ) * 10^6 ppm
-​ p = aantal personen
-​ n = ventilatievoud
-​ V = volume van ruimte

ventilatievoud n = {(p*Gco2) / (Ci-Ce) * V} * 10^6 ppm
-​ p = aantal personen
-​ n = ventilatievoud
-​ V = volume van ruimte

Vocht

partiële dampdruk Pa = Pi + P
-​ Pa = totale barometrische luchtdruk
-​ Pi = partiële druk van droge lucht
-​ P = partiële druk van waterdamp

specifieke vochtigheid / vochtgehalte x = (k)g waterdamp / kg droge lucht

absolute vochtigheid / x = (k)g waterdamp / m³ lucht
waterdampconcentratie

wet van boyle - gay lussac p = (m*R*T) / V
p = c*R*T
-​ c = concentratie in kg/m³
-​ R = 462 J/(kg*K) = specifieke gasconstante waterdamp


luchtvochtigheid


-​ temp van de lucht = θ = °C
-​ partiële waterdampdruk = P’ = Pa
-​ Pa = 1013*10^5 Pa
-​ waterdampgehalte = x = g/kg
-​ relatieve vochtigheid = ϕ = %

saturatie dampdruk Psat = 611 exp(17,08 * T) / (234,18 + T)
-​ t = temperatuur = °C