Samenvatting Binnenvaart | Supply Chain Management | KdG | 2025/26

Inleiding binnenvaart
SWOT-analyse
Sterktes
 Schepen worden privaat uitgebaat
 Grote volumes laden/lossen in een korte tijdspanne
 Moderne vloot en infrastructuur aangepast aan de vragen van de markt
(alle soorten goederen kunnen vervoerd worden)
 Voldoende capaciteit bij schepen boven 1500 ton
 Betrouwbaar -> geen congestie
 Relatief (in vergelijking met andere modi) hoog veiligheidsniveau
 Ecologisch en energiebesparend
 Lage externe kosten (= kosten die door de maatschappij gedragen moeten
worden) omdat er een scheiding is tussen vervoer van goederen en
personen, personen worden niet gehinderd bij problemen op een kanaal en
er is weinig belasting voor het milieu)
Zwaktes
 Investering nodig in infrastructuur en onderhoud van de waterwegen:
sluizen onderhouden en de diepgang waarborgen anders geen 100%
belading van schepen mogelijk
 Voor en natransport meestal nodig -> extra handelingen (overslag) ->
extra kosten
 Tendens tot schaalvergroting -> tekort aan kleinere schepen (banken
investeren liever in de grotere capaciteit van grotere schepen) voor minder
diepe vaarwegen
 Jonge generatie haakt af -> vergrijzing en personeelstekort
 Industrie en markt van verladers kent niet genoeg van de mogelijkheden
van binnenvaart
Opportuniteiten
 Nieuwe goederenstromen/markten kunnen overschakelen naar
binnenvaart: bv. paletten/afval
 Stadsdistributie: nood aan vaarwegen in de stad, biedt de mogelijkheid om
goederen ter plaatse te leveren via binnenvaart en zo de weg te ontlasten
 Belangrijke speler – multimodale logistiek
 Gemeenschap en overheid geloven dat binnenvaart kan bijdragen aan een
ontlasting van de weg (modal shift)
 Binnenvaart kan bijdragen aan het behalen van milieudoelstellingen (want
milieuvriendelijk)
 Voldoende capaciteit beschikbaar op de waterwegen
 Voldoende werkgelegenheid
Bedreigingen
 Verandering in de industrie: minder grote transportvolumes die via
binnenvaart kunnen en minder bedrijven gebruiken de grondstoffen die via
binnenvaart vervoerd worden

,  Beperkte politieke steun
 Weinig kennis bij verladers van binnenvaart als mogelijkheid
 Congestie op de havens – zeeschepen krijgen voorrang bij laden/lossen
 Zijn verladers bereid om te betalen voor verduurzaming van de
binnenvaart? (kostprijzen zullen toenemen als men duurzamer wilt varen)
 Bij synchromodaliteit is binnenvaart geen betrouwbare modus omdat de
waterstanden het op sommige momenten onmogelijk maken om via
binnenvaart te vervoeren.


1. Geografisch overzicht en infrastructuur
van de Europese en Belgische waterwegen
1.1 Europees Net
 51 700 km waarvan 20 000 binnen België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en
Oostenrijk.
 Grote industriële gebieden = makkelijk te bereiken via binnenvaart
 Verbinding tussen:
- Noordzee
- Oostzee
- Zwarte Zee
- Middellandse Zee
- Atlantische Oceaan
 Belangrijke stroomgebieden:
- Rijn – Maas – Schelde
- Elbe – Oder – Weichsel
- Donau
- Russische Vlakte
- Zuidelijk: Rhône, Po,…
 Driehoek: Basel – Hamburg – Le Havre
- Natuurlijke stromen
 Rijn – Maas – Schelde
 Weser – Elbe (Duitsland)
 Seine (Frankrijk)
 Verbonden door kanalen
- Binnenhavens:
 Brussel
 Luik
 Parijs
 Straatsburg
 Duisburg
 Basel
 Vormen verbindingspunten
voor de trafieken tussen de
nabijgelegen zeehavens:
 Duinkerken
 Le Havre
 Antwerpen
 Rotterdam
 North Sea Port – Gent

, Wisselwerking tussen industriegebieden en vaarwegen:
- Industriegebieden ontstaan vaak naast een vaarweg omwille van de
goedkope vervoersmogelijkheden




Donau:




Rijn:

, Moezel:




Neckar:




Elbe: