ONDERNEMINGSRECHT
VUB — Academiejaar 2025-2026
Coen | Delvoie | De Winter | Vangoidsenhoven
Volledige samenvatting met examenvragen en voorbeelden
,INHOUDSOPGAVE
DEEL I — INLEIDING TOT HET RECHT.........................................................................................4
1. Wat is recht?............................................................................................................................ 4
1.1 Rechtsregels vs. andere normen.......................................................................................4
1.2 Positief recht vs. ideëel recht.............................................................................................4
1.3 Dwingende vs. wilsaanvullende (suppletieve) rechtsregels...............................................4
1.4 Publiekrecht vs. privaatrecht.............................................................................................4
1.5 Objectief recht vs. subjectief recht.....................................................................................5
2. Hiërarchie der normen.............................................................................................................5
3. Bronnen van het recht..............................................................................................................6
4. Rechtshandelingen en rechtsfeiten..........................................................................................6
5. Het verbintenissenrecht — Overeenkomsten...........................................................................6
5.1 Geldigheidsvoorwaarden overeenkomst (art. 5.27 BW)....................................................6
5.2 Soorten overeenkomsten..................................................................................................7
5.3 Niet-nakoming en aansprakelijkheid..................................................................................7
6. Buitencontractuele aansprakelijkheid (Boek 6 BW)..................................................................7
6.1 Aansprakelijkheid voor eigen fout (art. 6.5 BW / oud art. 1382 BW)..................................7
6.2 Aansprakelijkheid voor zaken (objectieve aansprakelijkheid)............................................7
6.3 Aansprakelijkheid voor andermans daad...........................................................................8
6.4 Aansprakelijkheid voor gebrekkige producten...................................................................8
7. Goederenrecht — Zakelijke rechten........................................................................................8
DEEL II.1 — ONDERNEMINGSRECHT.........................................................................................10
1. Het begrip 'Onderneming'......................................................................................................10
1.1 Formeel ondernemingsbegrip (art. I.1, 1° WER)..............................................................10
1.2 Functioneel/materieel ondernemingsbegrip.....................................................................10
1.3 Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO)....................................................................10
2. Financiering van een onderneming........................................................................................10
2.1 Eigen vermogen vs. vreemd vermogen...........................................................................10
2.2 Soorten kredieten............................................................................................................ 11
2.3 Cedentendisconto vs. Leveranciersdisconto...................................................................11
2.4 Wet KMO-Financiering — Wederbeleggingsvergoeding.................................................11
3. Consumentenbescherming (Boek VI WER)...........................................................................11
3.1 Toepassingsgebied......................................................................................................... 11
3.2 Herroepingsrecht (verkoop op afstand en buiten verkoopruimten)..................................12
3.3 Verbod op verkoop met verlies (art. VI.116 WER)...........................................................12
3.4 Betalingsachterstanden bij handelstransacties................................................................12
4. Tussenpersonen en distributieovereenkomsten.....................................................................13
Concessieovereenkomst vs. Franchising..............................................................................13
5. Intellectuele eigendom........................................................................................................... 14
5.1 Gemeenschappelijke kenmerken IE-rechten...................................................................14
5.2 Auteursrecht — bijzonderheden......................................................................................14
6. De onderneming in (financiële) moeilijkheden.......................................................................14
6.1 Insolventierecht — toepassingsgebied (Boek XX WER)..................................................14
6.2 Gerechtelijke reorganisatie — collectief akkoord.............................................................15
6.3 Faillissement................................................................................................................... 15
DEEL II.2 — VENNOOTSCHAPSRECHT (WVV)...........................................................................17
1. Inleiding en algemene begrippen...........................................................................................17
1.1 Waarom een vennootschapsvorm?.................................................................................17
1.2 Definitie vennootschap (art. 1:1 WVV).............................................................................17
1.3 Inbreng (art. 1:8 WVV)....................................................................................................17
1.4 Winstverdelingsoogmerk vs. belangeloos doel................................................................17
2. Typologie van vennootschapsvormen (WVV)........................................................................18
Vennootschappen met vs. zonder rechtspersoonlijkheid.......................................................18
Vennootschappen met vs. zonder beperking van aansprakelijkheid.....................................18
3. Oprichting van vennootschappen...........................................................................................19
, 3.1 Vormvereisten................................................................................................................. 19
3.2 Openbaarmaking............................................................................................................. 19
4. De Naamloze Vennootschap (NV).........................................................................................20
4.1 Historisch opzet en kenmerken.......................................................................................20
4.2 Kapitaal in de NV............................................................................................................. 20
4.3 Oprichtersaansprakelijkheid (art. 7:17-7:18 WVV)...........................................................20
4.4 Kapitaalverhoging en -vermindering................................................................................20
Kapitaalverhoging............................................................................................................. 20
Kapitaalvermindering........................................................................................................21
4.5 Winstuitkering (art. 7:212 WVV)......................................................................................21
4.6 Alarmbelprocedure (art. 7:228-7:229 WVV)....................................................................21
4.7 Effecten in de NV............................................................................................................ 21
4.8 Overdraagbaarheid van aandelen in de NV....................................................................22
5. Bestuur en vertegenwoordiging — NV...................................................................................22
5.1 Drie bestuursmodellen....................................................................................................22
5.2 Monistisch bestuur — Raad van Bestuur........................................................................22
5.3 Enige bestuurder (art. 7:101 WVV)..................................................................................22
5.4 Duaal bestuur (art. 7:104 e.v. WVV)................................................................................23
5.5 Het Prokurasysteem (art. 7:93 § 1 WVV)........................................................................23
5.6 Statutaire handtekeningsclausule....................................................................................23
5.7 Orgaan van dagelijks bestuur..........................................................................................24
6. Bestuurdersaansprakelijkheid................................................................................................24
6.1 Gewone bestuursfout (art. 2:56, lid 1 WVV)....................................................................24
6.2 Inbreuk op WVV of statuten (art. 2:56, lid 3 WVV) — verzwaarde aansprakelijkheid......24
6.3 Buitencontractuele fout (art. 6.5 BW)...............................................................................24
6.4 Faillissementsaansprakelijkheid (art. XX.225 WER)........................................................24
6.5 Aansprakelijkheidsbeperking — de 'cap' (art. 2:57 WVV)................................................25
7. De Algemene Vergadering (NV)............................................................................................25
7.1 Bevoegdheid................................................................................................................... 25
7.2 Minderheidsvordering......................................................................................................25
8. De Commissaris in de NV......................................................................................................25
8.1 Commissarisplicht........................................................................................................... 25
8.2 Benoeming en statuut.....................................................................................................26
9. De Besloten Vennootschap (BV)...........................................................................................27
9.1 Kernverschil met NV: kapitaalloos...................................................................................27
9.2 Uitkeringen in de BV — dubbele test...............................................................................27
Nettoactieftest (art. 5:142 WVV).......................................................................................27
Liquiditeitstest (art. 5:143 WVV).......................................................................................27
9.3 Alarmbelprocedure in de BV............................................................................................27
9.4 Overdraagbaarheid van aandelen in de BV.....................................................................27
9.5 Bestuur in de BV............................................................................................................. 27
9.6 Effecten in de BV............................................................................................................. 28
BIJLAGE — VOLLEDIG OVERZICHT EXAMENVRAGEN MET ANTWOORDEN.........................29
, DEEL I — INLEIDING TOT HET RECHT
1. Wat is recht?
1.1 Rechtsregels vs. andere normen
Een rechtsregel is een gedragsregel die door het overheidsgezag kan worden afgedwongen. Dit
onderscheidt rechtsregels van louter morele of sociale normen, die niet via staatsgezag
afdwingbaar zijn.
Morele regels kunnen wel de materiële bron vormen voor rechtsregels (bv. het verbod op diefstal is
zowel een morele als een juridische norm), maar een morele regel is op zichzelf geen rechtsregel
zolang ze niet door een bevoegde overheid als zodanig is erkend.
EXAMENVRAAG Welke uitspraak is correct?
Antwoord: Een morele regel is geen rechtsregel omdat een morele regel geen regel is die door
overheidsgezag kan worden afgedwongen. Suppletieve rechtsregels zijn rechtsregels die gelden
wanneer partijen er niet van zijn afgeweken — niet regels die moreel aanvullend zijn.
1.2 Positief recht vs. ideëel recht
Positief recht is het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde
samenleving daadwerkelijk geldt. Ideëel recht verwijst naar een ideaalstelsel dat men nastreeft (bv.
natuurrecht, goddelijk recht).
1.3 Dwingende vs. wilsaanvullende (suppletieve) rechtsregels
Dwingende regels Suppletieve regels
Dwingend recht Suppletief/aanvullend recht
Van openbare orde (strengst) Geldt bij stilzwijgen van partijen
Beschermt zwakkere partij Partijen mogen er contractueel van afwijken
Nietigheid is relatief (beschermde partij kan Nietigheid is niet van toepassing
afstand doen)
Bv. consumentenbescherming Bv. regels over aandelen bij gebreke aan
statuten
EXAMENVRAAG Het verschil tussen aanvullend (suppletief) recht en dwingend recht bestaat
erin dat?
Antwoord: Aanvullend recht rechtsregels omvat die gelden als partijen er niet van afwijken,
terwijl dwingend recht rechtsregels omvat waarvan partijen niet mogen afwijken.
1.4 Publiekrecht vs. privaatrecht
Publiekrecht regelt de verhoudingen waarbij de overheid optreedt met haar gezagsbevoegdheid
(staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht). Privaatrecht regelt de verhoudingen tussen private partijen
(burgerlijk recht, handelsrecht, vennootschapsrecht).
VUB — Academiejaar 2025-2026
Coen | Delvoie | De Winter | Vangoidsenhoven
Volledige samenvatting met examenvragen en voorbeelden
,INHOUDSOPGAVE
DEEL I — INLEIDING TOT HET RECHT.........................................................................................4
1. Wat is recht?............................................................................................................................ 4
1.1 Rechtsregels vs. andere normen.......................................................................................4
1.2 Positief recht vs. ideëel recht.............................................................................................4
1.3 Dwingende vs. wilsaanvullende (suppletieve) rechtsregels...............................................4
1.4 Publiekrecht vs. privaatrecht.............................................................................................4
1.5 Objectief recht vs. subjectief recht.....................................................................................5
2. Hiërarchie der normen.............................................................................................................5
3. Bronnen van het recht..............................................................................................................6
4. Rechtshandelingen en rechtsfeiten..........................................................................................6
5. Het verbintenissenrecht — Overeenkomsten...........................................................................6
5.1 Geldigheidsvoorwaarden overeenkomst (art. 5.27 BW)....................................................6
5.2 Soorten overeenkomsten..................................................................................................7
5.3 Niet-nakoming en aansprakelijkheid..................................................................................7
6. Buitencontractuele aansprakelijkheid (Boek 6 BW)..................................................................7
6.1 Aansprakelijkheid voor eigen fout (art. 6.5 BW / oud art. 1382 BW)..................................7
6.2 Aansprakelijkheid voor zaken (objectieve aansprakelijkheid)............................................7
6.3 Aansprakelijkheid voor andermans daad...........................................................................8
6.4 Aansprakelijkheid voor gebrekkige producten...................................................................8
7. Goederenrecht — Zakelijke rechten........................................................................................8
DEEL II.1 — ONDERNEMINGSRECHT.........................................................................................10
1. Het begrip 'Onderneming'......................................................................................................10
1.1 Formeel ondernemingsbegrip (art. I.1, 1° WER)..............................................................10
1.2 Functioneel/materieel ondernemingsbegrip.....................................................................10
1.3 Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO)....................................................................10
2. Financiering van een onderneming........................................................................................10
2.1 Eigen vermogen vs. vreemd vermogen...........................................................................10
2.2 Soorten kredieten............................................................................................................ 11
2.3 Cedentendisconto vs. Leveranciersdisconto...................................................................11
2.4 Wet KMO-Financiering — Wederbeleggingsvergoeding.................................................11
3. Consumentenbescherming (Boek VI WER)...........................................................................11
3.1 Toepassingsgebied......................................................................................................... 11
3.2 Herroepingsrecht (verkoop op afstand en buiten verkoopruimten)..................................12
3.3 Verbod op verkoop met verlies (art. VI.116 WER)...........................................................12
3.4 Betalingsachterstanden bij handelstransacties................................................................12
4. Tussenpersonen en distributieovereenkomsten.....................................................................13
Concessieovereenkomst vs. Franchising..............................................................................13
5. Intellectuele eigendom........................................................................................................... 14
5.1 Gemeenschappelijke kenmerken IE-rechten...................................................................14
5.2 Auteursrecht — bijzonderheden......................................................................................14
6. De onderneming in (financiële) moeilijkheden.......................................................................14
6.1 Insolventierecht — toepassingsgebied (Boek XX WER)..................................................14
6.2 Gerechtelijke reorganisatie — collectief akkoord.............................................................15
6.3 Faillissement................................................................................................................... 15
DEEL II.2 — VENNOOTSCHAPSRECHT (WVV)...........................................................................17
1. Inleiding en algemene begrippen...........................................................................................17
1.1 Waarom een vennootschapsvorm?.................................................................................17
1.2 Definitie vennootschap (art. 1:1 WVV).............................................................................17
1.3 Inbreng (art. 1:8 WVV)....................................................................................................17
1.4 Winstverdelingsoogmerk vs. belangeloos doel................................................................17
2. Typologie van vennootschapsvormen (WVV)........................................................................18
Vennootschappen met vs. zonder rechtspersoonlijkheid.......................................................18
Vennootschappen met vs. zonder beperking van aansprakelijkheid.....................................18
3. Oprichting van vennootschappen...........................................................................................19
, 3.1 Vormvereisten................................................................................................................. 19
3.2 Openbaarmaking............................................................................................................. 19
4. De Naamloze Vennootschap (NV).........................................................................................20
4.1 Historisch opzet en kenmerken.......................................................................................20
4.2 Kapitaal in de NV............................................................................................................. 20
4.3 Oprichtersaansprakelijkheid (art. 7:17-7:18 WVV)...........................................................20
4.4 Kapitaalverhoging en -vermindering................................................................................20
Kapitaalverhoging............................................................................................................. 20
Kapitaalvermindering........................................................................................................21
4.5 Winstuitkering (art. 7:212 WVV)......................................................................................21
4.6 Alarmbelprocedure (art. 7:228-7:229 WVV)....................................................................21
4.7 Effecten in de NV............................................................................................................ 21
4.8 Overdraagbaarheid van aandelen in de NV....................................................................22
5. Bestuur en vertegenwoordiging — NV...................................................................................22
5.1 Drie bestuursmodellen....................................................................................................22
5.2 Monistisch bestuur — Raad van Bestuur........................................................................22
5.3 Enige bestuurder (art. 7:101 WVV)..................................................................................22
5.4 Duaal bestuur (art. 7:104 e.v. WVV)................................................................................23
5.5 Het Prokurasysteem (art. 7:93 § 1 WVV)........................................................................23
5.6 Statutaire handtekeningsclausule....................................................................................23
5.7 Orgaan van dagelijks bestuur..........................................................................................24
6. Bestuurdersaansprakelijkheid................................................................................................24
6.1 Gewone bestuursfout (art. 2:56, lid 1 WVV)....................................................................24
6.2 Inbreuk op WVV of statuten (art. 2:56, lid 3 WVV) — verzwaarde aansprakelijkheid......24
6.3 Buitencontractuele fout (art. 6.5 BW)...............................................................................24
6.4 Faillissementsaansprakelijkheid (art. XX.225 WER)........................................................24
6.5 Aansprakelijkheidsbeperking — de 'cap' (art. 2:57 WVV)................................................25
7. De Algemene Vergadering (NV)............................................................................................25
7.1 Bevoegdheid................................................................................................................... 25
7.2 Minderheidsvordering......................................................................................................25
8. De Commissaris in de NV......................................................................................................25
8.1 Commissarisplicht........................................................................................................... 25
8.2 Benoeming en statuut.....................................................................................................26
9. De Besloten Vennootschap (BV)...........................................................................................27
9.1 Kernverschil met NV: kapitaalloos...................................................................................27
9.2 Uitkeringen in de BV — dubbele test...............................................................................27
Nettoactieftest (art. 5:142 WVV).......................................................................................27
Liquiditeitstest (art. 5:143 WVV).......................................................................................27
9.3 Alarmbelprocedure in de BV............................................................................................27
9.4 Overdraagbaarheid van aandelen in de BV.....................................................................27
9.5 Bestuur in de BV............................................................................................................. 27
9.6 Effecten in de BV............................................................................................................. 28
BIJLAGE — VOLLEDIG OVERZICHT EXAMENVRAGEN MET ANTWOORDEN.........................29
, DEEL I — INLEIDING TOT HET RECHT
1. Wat is recht?
1.1 Rechtsregels vs. andere normen
Een rechtsregel is een gedragsregel die door het overheidsgezag kan worden afgedwongen. Dit
onderscheidt rechtsregels van louter morele of sociale normen, die niet via staatsgezag
afdwingbaar zijn.
Morele regels kunnen wel de materiële bron vormen voor rechtsregels (bv. het verbod op diefstal is
zowel een morele als een juridische norm), maar een morele regel is op zichzelf geen rechtsregel
zolang ze niet door een bevoegde overheid als zodanig is erkend.
EXAMENVRAAG Welke uitspraak is correct?
Antwoord: Een morele regel is geen rechtsregel omdat een morele regel geen regel is die door
overheidsgezag kan worden afgedwongen. Suppletieve rechtsregels zijn rechtsregels die gelden
wanneer partijen er niet van zijn afgeweken — niet regels die moreel aanvullend zijn.
1.2 Positief recht vs. ideëel recht
Positief recht is het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde
samenleving daadwerkelijk geldt. Ideëel recht verwijst naar een ideaalstelsel dat men nastreeft (bv.
natuurrecht, goddelijk recht).
1.3 Dwingende vs. wilsaanvullende (suppletieve) rechtsregels
Dwingende regels Suppletieve regels
Dwingend recht Suppletief/aanvullend recht
Van openbare orde (strengst) Geldt bij stilzwijgen van partijen
Beschermt zwakkere partij Partijen mogen er contractueel van afwijken
Nietigheid is relatief (beschermde partij kan Nietigheid is niet van toepassing
afstand doen)
Bv. consumentenbescherming Bv. regels over aandelen bij gebreke aan
statuten
EXAMENVRAAG Het verschil tussen aanvullend (suppletief) recht en dwingend recht bestaat
erin dat?
Antwoord: Aanvullend recht rechtsregels omvat die gelden als partijen er niet van afwijken,
terwijl dwingend recht rechtsregels omvat waarvan partijen niet mogen afwijken.
1.4 Publiekrecht vs. privaatrecht
Publiekrecht regelt de verhoudingen waarbij de overheid optreedt met haar gezagsbevoegdheid
(staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht). Privaatrecht regelt de verhoudingen tussen private partijen
(burgerlijk recht, handelsrecht, vennootschapsrecht).
