CERVICALE PRAKTIJK
EXAMEN
• 2 vragen (onderzoek / behandeling)
o Eventueel bijvragen
§ Omdat je goed bezig bent
§ Omdat je ok bezig bent
§ Omdat je je kan herpakken
• 20min voorbereiden (2x20' samen voor CX en LX, volgorde dag zelf beslist!)
• Geen feedback tijdens het examen
• PRAKTIJK examen!
o Echter dien je wel te weten wat je doet en waarom!!.
o Veel bijvragen obv waarom
à Onderzoek is eindgevoel, rom etc ó behandelen in graden, ritme etc. let hier bij op met het
beantwoorden van bijvragen!!
à Vergeet comparable sign niet bij behandeling, Li-Re bij onderzoek!
à bij oefentherapie dicht bij patiënt staan + aanraken en motiveren!!!
Onderzoek algemene info examen
• Keuze techniek / klinisch redeneren + Waarom? (tenzij techniek duidelijk gevraagd wordt,
dan andere zaken strenger)
• Houding/Comfort patiënt/therapeut
• Baseline bevraging
• Uitvoering techniek
o Positionering, uitgangshouding + handvatting
o Richting, slack, uitvoering tractie/transl
o Parameters OZ (ROM, pijn, jointplay, TrW, eindgev, Li-Re/comparable sign) +
toepassing
o Dosering (hoe lang/vaak) verschil tov MT
• Communicatie
• Additioneel: zaken die je als student zelf inbrengt, o.b.v. artikels, klinisch redeneren
MT = manuele therapie algemene info examen
• Keuze techniek / klinisch redeneren + Waarom? (tenzij techniek duidelijk gevraagd wordt,
dan andere zaken strenger)
• Houding/Comfort patiënt/therapeut
• Baseline bevraging
• Uitvoering techniek
o Positionering + handvatting
o Richting, slack, uitvoering tractie/transl
o Parameters MT (positie, direct-indirect, graden, ritme) + toepassing
o Dosering (duur, reeksen)
• Assessment – re-assessment
• Communicatie
• Additioneel: zaken die je als student zelf inbrengt, o.b.v. artikels, klinisch redeneren
1
,NMO = neuromusculaire onderzoek algemene info examen
• Selectie van de NMO/oefening + klinisch redeneren (Denk specifiek in functie van caus: bv
casus over uithouding enz)
• Comfort/veiligheid pt
• Baseline bevraging
• Communicatie/uitleg/bijsturing:
• Evaluatie + interpretatie parameters (PRAKTISCH).
o ROM, Bereidheid tot bewegen, Pijn, Coördinatie, Compensaties, Kracht, Uithouding
• Anatomie
• Progressie/regressie- parameters inbouwen ifv de uitvoering van de pt
Oefentherapie algemene info examen
• Klinisch redeneren: oef ifv de casus en kunnen uitleggen waarom ze een bepaalde oef
kiezen.
• Houding/comfort/veiligheid pt
• Communicatie:
o Aanleren+bijsture (kruip in de intieme cirkel): kunnen ze een oef aanleren aan de pt?
FB toepassen?
• Bijsturen? = visueel, verbaal en tactiel
• Dosering ifv doel
• Progressie/regressive à iets anders dan gewoon gewicht liefst
• Gebruik oefenmateriaal (theraband, gewichtje, xco,…)
• Thuisoefening + dosering
• Anatomie
à dit gezien in onderzoek, dus ik ga dat onderzoeken
à common sense model!
2
, Indeling vd lessen:
• DEEL I: Anamnese
• DEEL II: K.O.
I. Inspectie
II. Palpatie
III. Actief oz
a. Bewegingen
b. Gecombineerde bewegingen
c. Differentiatiemethoden
IV. Passief oz
a. Bewegingsdiagram (Maitland)
b. Fysiologisch
c. A-fysiologisch
V. Neuromusclair onderzoek
a. Evaluatie Cx bewegingen
b. Evaluatie scapulothoracale bewegingen
VI. Sensomotorische controle
VII. Basis klinisch neurologisch onderzoek
a. Neurogene functietests
b. Neurogene provocatie tests
VIII. Toegevoegd onderzoek
• DEEL III: Interventie
o Communicatie & educatie
o Optimalisatie belasting/belastbaarheid
o Manuele therapie
§ Myofasciale behandelingstechnieken
§ Articulaire behandelingstechnieken
§ Neurogene behandelingstechnieken
o Specifieke oefentherapie
3
, INLEIDING
Anamnese
Overzicht van aspecten die tijdens de anamnese naar voren komen:
• Administratieve gegevens
• Hoofdprobleem en hulpvraag
• Doelen en waardevolle activiteiten in het dagelijks leven
• Stadium van de klacht
• Zone en aard van symptomen: pijnzones, VAS, intermitterend/constant, relatie tussen
pijnzones; weergegeven op lichaamsdiagram
• Huidige geschiedenis: oorzaak, tijdslijn, beloop
• Gedrag van symptomen: 24-uurs patroon, provocatie–reductie, nachtelijke pijn
• Voorgeschiedenis: eerdere episodes, verloop, behandelingen
• Cognitieve factoren: beliefs, catastroferen, hypervigilantie, zelf-effectiviteit, hulpeloosheid
• Emotionele factoren: angst, vrees, frustratie, boosheid, depressieve gevoelens,
stressgevoeligheid
• Sociale factoren: sociale steun, sportparticipatie, belangrijke activiteiten, relationele
aspecten, werk, peers, life-stress events, culturele en socio-economische factoren,
educatieniveau, health literacy
• Werkgerelateerde factoren: tevredenheid, controle, werkeisen, stress,
verzekeringskwesties, werkloosheid
• Levensstijlfactoren: slaap, fysieke activiteit, stress, roken, voeding, BMI, ergonomie
• Algemene gezondheid: comorbiditeiten, obesitas, diabetes, psychiatrische problemen,
slaapapneu, insomnia, vermoeidheid, vitaliteit, PDS
• Genetische factoren: familiale pijnpatronen, gedrag, comorbiditeiten, genetische
aandoeningen
• Specifieke vragen mbt contra-indicaties: medicatie (steroïden, anticoagulantia, cholesterol,
bloeddruk, hartritmestoornissen), operaties, rode vlaggen (leeftijd, niet-mechanische pijn,
thoracale pijn, trauma, vermoeidheid, koorts, gewichtsverlies, nachtelijke pijn), vasculaire
pathologieën, hoofdpijn, duizeligheid, tinnitus, nausea, medische beeldvorming
à Alle gegevens worden schematisch samengebracht in een anamneseformulier
à Heel breed beginnen en smal eindigen, anamnese heel belangrijk om verder te gaan
Paar belangrijke waar/nietwaar
Waar:
• Nekpijn is niet (altijd) gelijk aan schade
o Er kan structurele verandering voorkomen bij mensen zonder klachten en vice versa
o (denk aan warm water in douche als je verbrand bent = pijn maar geen extra schade)
Niet waar:
• Oorzaak + functie van nekpijn is meestal eenvoudig à is net zeer complex, uniek per patiënt
• De primaire functie van de CWK is stabiliteit à neen, dat is mobiliteit
o Ondersteunt + oriënteerd hoofd in de ruimte
o Bescherming zenuwstelsel en bloedvaten, schokabsorptie
o Aanhechtingsplaats voor spieren en ligamenten
• Als kine moeten we juiste houding adviseren à neen, houding mag gewoon niet lang
aangehouden worden, patroon doorbreken door bv recht te staan
o Neutrale curvatuur ≠ juiste houding (juiste houding is een mythe)
4
, KLINISCH ONDERZOEK
Inspectie
3 verschillende zones/regio’s van Cx (C0-C2: niet in deze cursus, komt in masterjaren aan bod)
• Hoog Cervicaal: C0-C2
• Mid Cervicaal: C3-C5
• CTO: C6-T4
Informele inspectie
• Observeren zonder dat patiënt dit merkt
• Dynamisch: kwaliteit van bewegen
• Statisch: posturale kenmerken
• Inschatten van bewegingsangst: stijver, rigide, stereotiep bewegen
• Mogelijke pijngedragingen: overbodige spierspanning, ademhalingsblokkade
Formele inspectie
à je kijkt naar: houding/positie vh hoofd op de ek + positie vd nek (in die 3 regio’s)
Bestaat uit globale en lokale inspectie
• Globale inspectie: algemene statiek, curvatuur wervelkolom, houding
• Lokale inspectie: specifieke regio, spiervolume (hypertrofie/atrofie)
• Relatie houding–klachten beoordelen
• Onderscheid adaptieve (helpende) vs maladaptieve (niet-helpende) houding
o Adaptief: vermindert klachten
o Maladaptief: houdt klachten in stand
• Geen universeel optimale houding; variatie is essentieel
Formele inspectie in zit
Aandachtspunten
• Hoofdpositie op de nek
• Positie nek (C0–C2, C3–C5, C6–T4)
• Positie nek op romp
• Asymmetrie links–rechts
• Relatie met klachten
• Effect van houdingsvariatie
• Positie schouders, scapulae, curvatuur, spiertonus, huid
• Interrelatie met andere regio’s (bv bekken)
Vaak voorkomende houdingsvariaties
• Ontspannen slump
• Upright sitting (lumbaal/thoracaal)
• Slumped thorax + voorwaartse hoofdpositie
• Upright sitting + voorwaartse hoofdpositie
• Combinaties
à Controleer telkens consistentie tov de andere vlakken
5
, Lateraal
• Hoofd: protractie/retractie
• Hoofd tov hals en schouders (sagittaal)
• CWK-curvatuur: lordose/kyfose per regio
• CTO-bump (kyfose CTO)
• Forward head posture: hoge CWK-extensie + lage CWK-flexie
• Knikpunt: let op typerend huidplooi
• TWK-curvatuur: kyfose/flat back
• LWK-curvatuur: lordose/uitgevlakt/kyfose
• Schoudergordel: protractie/retractie
• Scapulae: abductie/adductie/elevatie/depressie/rotaties/winging/tilting
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Sternum: depressie/lift
• Humerus: caput humeri 1/3de anterieur v acromion
Dorsaal
• Hoofdpositie: shift, rotatie, lateroflexie, combinaties (bv torticollis), antalgisch of gewoonte
• CWK/TWK: scoliose, shift
• Scapulae: alle richtingen en rotaties
• Schouder positie
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Ademhaling: top, flank, buik
Ventraal
• Hoofdpositie: shift, rotatie, lateroflexie
• Antalgisch of gewoonte
• CWK/TWK: scoliose, shift
• Scapulae/schoudergordel: alle posities en rotaties
• Schouderpositie
• Clavicula: AC > SC
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Ademhaling
Bekken + hele WK
• Interrelaties!
• Pelvis: anterieure/posterieure tilt
• Lumbale wervelzuil + bekken
• Motivatie tot aangepast houding
• Effect van houdingsvariatie op klachten en CWK/TWK-positie
Veel voorkomende houdingsvariaties
• Ontspannen slump houding
• Upright sitting (vanuit lumbaal en/of thoracaal)
• Slumped thorax en voorwaartse hoofdpositie
• Upright sitting en voorwaartse hoofdpositie
• Combinaties van de bovenstaande houdingen
6
EXAMEN
• 2 vragen (onderzoek / behandeling)
o Eventueel bijvragen
§ Omdat je goed bezig bent
§ Omdat je ok bezig bent
§ Omdat je je kan herpakken
• 20min voorbereiden (2x20' samen voor CX en LX, volgorde dag zelf beslist!)
• Geen feedback tijdens het examen
• PRAKTIJK examen!
o Echter dien je wel te weten wat je doet en waarom!!.
o Veel bijvragen obv waarom
à Onderzoek is eindgevoel, rom etc ó behandelen in graden, ritme etc. let hier bij op met het
beantwoorden van bijvragen!!
à Vergeet comparable sign niet bij behandeling, Li-Re bij onderzoek!
à bij oefentherapie dicht bij patiënt staan + aanraken en motiveren!!!
Onderzoek algemene info examen
• Keuze techniek / klinisch redeneren + Waarom? (tenzij techniek duidelijk gevraagd wordt,
dan andere zaken strenger)
• Houding/Comfort patiënt/therapeut
• Baseline bevraging
• Uitvoering techniek
o Positionering, uitgangshouding + handvatting
o Richting, slack, uitvoering tractie/transl
o Parameters OZ (ROM, pijn, jointplay, TrW, eindgev, Li-Re/comparable sign) +
toepassing
o Dosering (hoe lang/vaak) verschil tov MT
• Communicatie
• Additioneel: zaken die je als student zelf inbrengt, o.b.v. artikels, klinisch redeneren
MT = manuele therapie algemene info examen
• Keuze techniek / klinisch redeneren + Waarom? (tenzij techniek duidelijk gevraagd wordt,
dan andere zaken strenger)
• Houding/Comfort patiënt/therapeut
• Baseline bevraging
• Uitvoering techniek
o Positionering + handvatting
o Richting, slack, uitvoering tractie/transl
o Parameters MT (positie, direct-indirect, graden, ritme) + toepassing
o Dosering (duur, reeksen)
• Assessment – re-assessment
• Communicatie
• Additioneel: zaken die je als student zelf inbrengt, o.b.v. artikels, klinisch redeneren
1
,NMO = neuromusculaire onderzoek algemene info examen
• Selectie van de NMO/oefening + klinisch redeneren (Denk specifiek in functie van caus: bv
casus over uithouding enz)
• Comfort/veiligheid pt
• Baseline bevraging
• Communicatie/uitleg/bijsturing:
• Evaluatie + interpretatie parameters (PRAKTISCH).
o ROM, Bereidheid tot bewegen, Pijn, Coördinatie, Compensaties, Kracht, Uithouding
• Anatomie
• Progressie/regressie- parameters inbouwen ifv de uitvoering van de pt
Oefentherapie algemene info examen
• Klinisch redeneren: oef ifv de casus en kunnen uitleggen waarom ze een bepaalde oef
kiezen.
• Houding/comfort/veiligheid pt
• Communicatie:
o Aanleren+bijsture (kruip in de intieme cirkel): kunnen ze een oef aanleren aan de pt?
FB toepassen?
• Bijsturen? = visueel, verbaal en tactiel
• Dosering ifv doel
• Progressie/regressive à iets anders dan gewoon gewicht liefst
• Gebruik oefenmateriaal (theraband, gewichtje, xco,…)
• Thuisoefening + dosering
• Anatomie
à dit gezien in onderzoek, dus ik ga dat onderzoeken
à common sense model!
2
, Indeling vd lessen:
• DEEL I: Anamnese
• DEEL II: K.O.
I. Inspectie
II. Palpatie
III. Actief oz
a. Bewegingen
b. Gecombineerde bewegingen
c. Differentiatiemethoden
IV. Passief oz
a. Bewegingsdiagram (Maitland)
b. Fysiologisch
c. A-fysiologisch
V. Neuromusclair onderzoek
a. Evaluatie Cx bewegingen
b. Evaluatie scapulothoracale bewegingen
VI. Sensomotorische controle
VII. Basis klinisch neurologisch onderzoek
a. Neurogene functietests
b. Neurogene provocatie tests
VIII. Toegevoegd onderzoek
• DEEL III: Interventie
o Communicatie & educatie
o Optimalisatie belasting/belastbaarheid
o Manuele therapie
§ Myofasciale behandelingstechnieken
§ Articulaire behandelingstechnieken
§ Neurogene behandelingstechnieken
o Specifieke oefentherapie
3
, INLEIDING
Anamnese
Overzicht van aspecten die tijdens de anamnese naar voren komen:
• Administratieve gegevens
• Hoofdprobleem en hulpvraag
• Doelen en waardevolle activiteiten in het dagelijks leven
• Stadium van de klacht
• Zone en aard van symptomen: pijnzones, VAS, intermitterend/constant, relatie tussen
pijnzones; weergegeven op lichaamsdiagram
• Huidige geschiedenis: oorzaak, tijdslijn, beloop
• Gedrag van symptomen: 24-uurs patroon, provocatie–reductie, nachtelijke pijn
• Voorgeschiedenis: eerdere episodes, verloop, behandelingen
• Cognitieve factoren: beliefs, catastroferen, hypervigilantie, zelf-effectiviteit, hulpeloosheid
• Emotionele factoren: angst, vrees, frustratie, boosheid, depressieve gevoelens,
stressgevoeligheid
• Sociale factoren: sociale steun, sportparticipatie, belangrijke activiteiten, relationele
aspecten, werk, peers, life-stress events, culturele en socio-economische factoren,
educatieniveau, health literacy
• Werkgerelateerde factoren: tevredenheid, controle, werkeisen, stress,
verzekeringskwesties, werkloosheid
• Levensstijlfactoren: slaap, fysieke activiteit, stress, roken, voeding, BMI, ergonomie
• Algemene gezondheid: comorbiditeiten, obesitas, diabetes, psychiatrische problemen,
slaapapneu, insomnia, vermoeidheid, vitaliteit, PDS
• Genetische factoren: familiale pijnpatronen, gedrag, comorbiditeiten, genetische
aandoeningen
• Specifieke vragen mbt contra-indicaties: medicatie (steroïden, anticoagulantia, cholesterol,
bloeddruk, hartritmestoornissen), operaties, rode vlaggen (leeftijd, niet-mechanische pijn,
thoracale pijn, trauma, vermoeidheid, koorts, gewichtsverlies, nachtelijke pijn), vasculaire
pathologieën, hoofdpijn, duizeligheid, tinnitus, nausea, medische beeldvorming
à Alle gegevens worden schematisch samengebracht in een anamneseformulier
à Heel breed beginnen en smal eindigen, anamnese heel belangrijk om verder te gaan
Paar belangrijke waar/nietwaar
Waar:
• Nekpijn is niet (altijd) gelijk aan schade
o Er kan structurele verandering voorkomen bij mensen zonder klachten en vice versa
o (denk aan warm water in douche als je verbrand bent = pijn maar geen extra schade)
Niet waar:
• Oorzaak + functie van nekpijn is meestal eenvoudig à is net zeer complex, uniek per patiënt
• De primaire functie van de CWK is stabiliteit à neen, dat is mobiliteit
o Ondersteunt + oriënteerd hoofd in de ruimte
o Bescherming zenuwstelsel en bloedvaten, schokabsorptie
o Aanhechtingsplaats voor spieren en ligamenten
• Als kine moeten we juiste houding adviseren à neen, houding mag gewoon niet lang
aangehouden worden, patroon doorbreken door bv recht te staan
o Neutrale curvatuur ≠ juiste houding (juiste houding is een mythe)
4
, KLINISCH ONDERZOEK
Inspectie
3 verschillende zones/regio’s van Cx (C0-C2: niet in deze cursus, komt in masterjaren aan bod)
• Hoog Cervicaal: C0-C2
• Mid Cervicaal: C3-C5
• CTO: C6-T4
Informele inspectie
• Observeren zonder dat patiënt dit merkt
• Dynamisch: kwaliteit van bewegen
• Statisch: posturale kenmerken
• Inschatten van bewegingsangst: stijver, rigide, stereotiep bewegen
• Mogelijke pijngedragingen: overbodige spierspanning, ademhalingsblokkade
Formele inspectie
à je kijkt naar: houding/positie vh hoofd op de ek + positie vd nek (in die 3 regio’s)
Bestaat uit globale en lokale inspectie
• Globale inspectie: algemene statiek, curvatuur wervelkolom, houding
• Lokale inspectie: specifieke regio, spiervolume (hypertrofie/atrofie)
• Relatie houding–klachten beoordelen
• Onderscheid adaptieve (helpende) vs maladaptieve (niet-helpende) houding
o Adaptief: vermindert klachten
o Maladaptief: houdt klachten in stand
• Geen universeel optimale houding; variatie is essentieel
Formele inspectie in zit
Aandachtspunten
• Hoofdpositie op de nek
• Positie nek (C0–C2, C3–C5, C6–T4)
• Positie nek op romp
• Asymmetrie links–rechts
• Relatie met klachten
• Effect van houdingsvariatie
• Positie schouders, scapulae, curvatuur, spiertonus, huid
• Interrelatie met andere regio’s (bv bekken)
Vaak voorkomende houdingsvariaties
• Ontspannen slump
• Upright sitting (lumbaal/thoracaal)
• Slumped thorax + voorwaartse hoofdpositie
• Upright sitting + voorwaartse hoofdpositie
• Combinaties
à Controleer telkens consistentie tov de andere vlakken
5
, Lateraal
• Hoofd: protractie/retractie
• Hoofd tov hals en schouders (sagittaal)
• CWK-curvatuur: lordose/kyfose per regio
• CTO-bump (kyfose CTO)
• Forward head posture: hoge CWK-extensie + lage CWK-flexie
• Knikpunt: let op typerend huidplooi
• TWK-curvatuur: kyfose/flat back
• LWK-curvatuur: lordose/uitgevlakt/kyfose
• Schoudergordel: protractie/retractie
• Scapulae: abductie/adductie/elevatie/depressie/rotaties/winging/tilting
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Sternum: depressie/lift
• Humerus: caput humeri 1/3de anterieur v acromion
Dorsaal
• Hoofdpositie: shift, rotatie, lateroflexie, combinaties (bv torticollis), antalgisch of gewoonte
• CWK/TWK: scoliose, shift
• Scapulae: alle richtingen en rotaties
• Schouder positie
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Ademhaling: top, flank, buik
Ventraal
• Hoofdpositie: shift, rotatie, lateroflexie
• Antalgisch of gewoonte
• CWK/TWK: scoliose, shift
• Scapulae/schoudergordel: alle posities en rotaties
• Schouderpositie
• Clavicula: AC > SC
• Musculatuur: massa, tonus, symmetrie, atrofie
• Ademhaling
Bekken + hele WK
• Interrelaties!
• Pelvis: anterieure/posterieure tilt
• Lumbale wervelzuil + bekken
• Motivatie tot aangepast houding
• Effect van houdingsvariatie op klachten en CWK/TWK-positie
Veel voorkomende houdingsvariaties
• Ontspannen slump houding
• Upright sitting (vanuit lumbaal en/of thoracaal)
• Slumped thorax en voorwaartse hoofdpositie
• Upright sitting en voorwaartse hoofdpositie
• Combinaties van de bovenstaande houdingen
6
