MANAGEMENT ACCOUNTING
Volledige Theoriesamenvatting
Deel 1 t.e.m. Deel 4 • 11 hoofdstukken
Vrije Universiteit Brussel | Academiejaar 2025–2026
Gebaseerd op de officiële theorieslides en het studieboek
Legenda
★ EXAMEN: examenrelevant (J/F of MC) 📐 Formules & beslisregels in groen (LaTeX)
📐 Blauwe kaders = extra uitleg/nuance Achteraan: proefexamen (Voorbeeldexamen
2024)
,Inhoudsopgave
DEEL 1 — Basic Concepts
Hoofdstuk 1: What is Managerial Accounting?
1.1 Management Accounting and Your Career • 1.2 Roles of Accounting Information • 1.3
Management by Exception • 1.6 Accounting's Position in the Organization • Begrippenlijst •
Examen-checklist
Hoofdstuk 2: How Do Costs Behave?
2.1 Cost Drivers • 2.2 Variable & Fixed-Cost Behavior • 2.3 Further Considerations (relevant
range, step & mixed costs) • 2.4 CVP-analyse (break-even, target profit) • 2.5 Margin of Safety,
kostenstructuur & DOL • 2.6 Contribution vs. Gross Margin • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 3: How Are Costs Measured?
3.1 Cost Drivers & Behavior • 3.2 Management Influence (committed vs. discretionary,
kostenfuncties) • 3.3 De 5 meetmethoden (engineering, account, high-low, visual-fit, regressie) •
Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 2 — Decision Making
Hoofdstuk 1: Marketing Decisions
1.1 The Concept of Relevance (contribution vs. absorption) • 1.2 Pricing Special Sales Orders •
Begrippenlijst
Hoofdstuk 2: Production Decisions
2.1 Differentiële analyse, sunk/outlay/opportunity cost • 2.2 Make-or-Buy • 2.3 Departementen
schrappen • 2.4 Product-Mix • 2.5 Sell or Process Further • 2.6 Keeping or Replacing Equipment
• Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 3 — Product Costing
Hoofdstuk 1: Cost Accumulation and Cost Allocation
1.1–1.2 Cost accounting systems • 1.3 Direct vs. indirect, de 4 allocatiestappen • 1.4 Product- vs.
periodekosten • 1.5 General Framework • 1.6 Service Department Costs (direct & step-down) •
Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 2: Traditional Approach versus Activity-Based Costing
2.1 Traditioneel vs. ABC • 2.2 ABM & optimale verfijning • 2.3 Het ABC 3-stappenplan
(doorgewerkt voorbeeld) • 2.4 Vergelijking van de uitkomst • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 3: Overhead Costs
3.1 Accounting for Factory Overhead • 3.2 Illustration of Overhead Application • 3.3 Under-
/overapplied (write-off & proration) • 3.4 Variable vs. Absorption Costing (PVV) • Begrippenlijst •
Examen-checklist
Hoofdstuk 4: Job-Order and Process Costing
4.1 Distinction • 4.2 Job Costing (boekingsstroom) • 4.3 Process Costing Basics • 4.4
Equivalente eenheden & 5-stappenplan • 4.5 Weighted-Average Method • 4.6 Transferred-In
Costs • Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 4 — Budgeting
Hoofdstuk 1: Static Budgets — The Master Budget
4.1 Budgets and the Organization (slack, Beyond Budgeting) • 4.2 Types of Budgets • 4.3
Preparing the Master Budget (Cooking Hut) • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 2: Flexible Budgets & Variance Analysis
4.4 Budgets & Variances (statisch vs. flexibel, F/U) • 4.5 Standards • 4.6 Effectiveness vs.
Efficiency • 4.7 Price & Quantity Variances • Begrippenlijst • Examen-checklist
PROEFEXAMEN
Voorbeeldexamen 2024 — integraal overgenomen
, DEEL 1
Basic Concepts
Hoofdstuk 1: What is Managerial Accounting?
Hoofdstuk 2: How Do Costs Behave?
Hoofdstuk 3: How Are Costs Measured?
, Hoofdstuk 1 — What is Managerial Accounting?
1.1 Management Accounting and Your Career
Twee takken van de boekhouding
Management accounting (= cost accounting, kostprijsboekhouden, kostprijscalculatie, analytisch
boekhouden): identificatie en registratie van financiële informatie die interne managers gebruiken
om beslissingen te nemen en zo ondernemingsdoelstellingen te bereiken.
Financial accounting (= algemeen financieel boekhouden): identificatie, registratie en
samenvatting van financiële informatie, gerapporteerd aan externe belanghebbenden in de vorm
van de jaarrekening.
Externe belanghebbenden en de jaarrekening
Boekhoudkundige informatie is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met
een economische impact:
• Aandeelhouders / beleggers: is dit een goede investering?
• Crediteuren (banken, leveranciers): kunnen we krediet verstrekken? Hoeveel en voor hoe
lang?
• Klanten: kunnen we vertrouwen op goede na-verkoopdienst?
• Fiscus: correcte belastingaangifte
📐 België is een typisch KMO-land: ~400.000 vennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid, maar slechts ~200 zijn beursgenoteerd (< 1%). Voor Belgische
ondernemingen zijn de fiscus en banken de belangrijkste externe stakeholders — niet de
aandeelhouders zoals in de VS.
De jaarrekening bestaat uit 3 delen:
• Balans: momentopname — waar staat de onderneming op een bepaalde datum? Activa
(bezittingen) = Passiva (eigen vermogen + vreemd vermogen).
• Resultatenrekening: hoe goed/slecht deed de onderneming het over een bepaalde
periode? Opbrengsten − Kosten = Winst (of Verlies).
• Toelichting: extra uitleg bij de cijfers.
De Balans
ACTIVA (Bezittingen) PASSIVA (Financiering)
Vlottende activa (handelsvorderingen, Eigen vermogen (kapitaal, overgedragen
voorraden) resultaat)
Vaste activa (gebouwen, machines) Vreemd vermogen (bankleningen,
leveranciers)
Boekhoudkundige gelijkheid: Totale Activa = Totale Passiva
Toerekeningsaanpak (Accrual) vs. Kasaanpak (Cash)
De resultatenrekening werkt met de toerekeningsaanpak (accrual), NIET de kasaanpak:
Volledige Theoriesamenvatting
Deel 1 t.e.m. Deel 4 • 11 hoofdstukken
Vrije Universiteit Brussel | Academiejaar 2025–2026
Gebaseerd op de officiële theorieslides en het studieboek
Legenda
★ EXAMEN: examenrelevant (J/F of MC) 📐 Formules & beslisregels in groen (LaTeX)
📐 Blauwe kaders = extra uitleg/nuance Achteraan: proefexamen (Voorbeeldexamen
2024)
,Inhoudsopgave
DEEL 1 — Basic Concepts
Hoofdstuk 1: What is Managerial Accounting?
1.1 Management Accounting and Your Career • 1.2 Roles of Accounting Information • 1.3
Management by Exception • 1.6 Accounting's Position in the Organization • Begrippenlijst •
Examen-checklist
Hoofdstuk 2: How Do Costs Behave?
2.1 Cost Drivers • 2.2 Variable & Fixed-Cost Behavior • 2.3 Further Considerations (relevant
range, step & mixed costs) • 2.4 CVP-analyse (break-even, target profit) • 2.5 Margin of Safety,
kostenstructuur & DOL • 2.6 Contribution vs. Gross Margin • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 3: How Are Costs Measured?
3.1 Cost Drivers & Behavior • 3.2 Management Influence (committed vs. discretionary,
kostenfuncties) • 3.3 De 5 meetmethoden (engineering, account, high-low, visual-fit, regressie) •
Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 2 — Decision Making
Hoofdstuk 1: Marketing Decisions
1.1 The Concept of Relevance (contribution vs. absorption) • 1.2 Pricing Special Sales Orders •
Begrippenlijst
Hoofdstuk 2: Production Decisions
2.1 Differentiële analyse, sunk/outlay/opportunity cost • 2.2 Make-or-Buy • 2.3 Departementen
schrappen • 2.4 Product-Mix • 2.5 Sell or Process Further • 2.6 Keeping or Replacing Equipment
• Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 3 — Product Costing
Hoofdstuk 1: Cost Accumulation and Cost Allocation
1.1–1.2 Cost accounting systems • 1.3 Direct vs. indirect, de 4 allocatiestappen • 1.4 Product- vs.
periodekosten • 1.5 General Framework • 1.6 Service Department Costs (direct & step-down) •
Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 2: Traditional Approach versus Activity-Based Costing
2.1 Traditioneel vs. ABC • 2.2 ABM & optimale verfijning • 2.3 Het ABC 3-stappenplan
(doorgewerkt voorbeeld) • 2.4 Vergelijking van de uitkomst • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 3: Overhead Costs
3.1 Accounting for Factory Overhead • 3.2 Illustration of Overhead Application • 3.3 Under-
/overapplied (write-off & proration) • 3.4 Variable vs. Absorption Costing (PVV) • Begrippenlijst •
Examen-checklist
Hoofdstuk 4: Job-Order and Process Costing
4.1 Distinction • 4.2 Job Costing (boekingsstroom) • 4.3 Process Costing Basics • 4.4
Equivalente eenheden & 5-stappenplan • 4.5 Weighted-Average Method • 4.6 Transferred-In
Costs • Begrippenlijst • Examen-checklist
DEEL 4 — Budgeting
Hoofdstuk 1: Static Budgets — The Master Budget
4.1 Budgets and the Organization (slack, Beyond Budgeting) • 4.2 Types of Budgets • 4.3
Preparing the Master Budget (Cooking Hut) • Begrippenlijst • Examen-checklist
Hoofdstuk 2: Flexible Budgets & Variance Analysis
4.4 Budgets & Variances (statisch vs. flexibel, F/U) • 4.5 Standards • 4.6 Effectiveness vs.
Efficiency • 4.7 Price & Quantity Variances • Begrippenlijst • Examen-checklist
PROEFEXAMEN
Voorbeeldexamen 2024 — integraal overgenomen
, DEEL 1
Basic Concepts
Hoofdstuk 1: What is Managerial Accounting?
Hoofdstuk 2: How Do Costs Behave?
Hoofdstuk 3: How Are Costs Measured?
, Hoofdstuk 1 — What is Managerial Accounting?
1.1 Management Accounting and Your Career
Twee takken van de boekhouding
Management accounting (= cost accounting, kostprijsboekhouden, kostprijscalculatie, analytisch
boekhouden): identificatie en registratie van financiële informatie die interne managers gebruiken
om beslissingen te nemen en zo ondernemingsdoelstellingen te bereiken.
Financial accounting (= algemeen financieel boekhouden): identificatie, registratie en
samenvatting van financiële informatie, gerapporteerd aan externe belanghebbenden in de vorm
van de jaarrekening.
Externe belanghebbenden en de jaarrekening
Boekhoudkundige informatie is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met
een economische impact:
• Aandeelhouders / beleggers: is dit een goede investering?
• Crediteuren (banken, leveranciers): kunnen we krediet verstrekken? Hoeveel en voor hoe
lang?
• Klanten: kunnen we vertrouwen op goede na-verkoopdienst?
• Fiscus: correcte belastingaangifte
📐 België is een typisch KMO-land: ~400.000 vennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid, maar slechts ~200 zijn beursgenoteerd (< 1%). Voor Belgische
ondernemingen zijn de fiscus en banken de belangrijkste externe stakeholders — niet de
aandeelhouders zoals in de VS.
De jaarrekening bestaat uit 3 delen:
• Balans: momentopname — waar staat de onderneming op een bepaalde datum? Activa
(bezittingen) = Passiva (eigen vermogen + vreemd vermogen).
• Resultatenrekening: hoe goed/slecht deed de onderneming het over een bepaalde
periode? Opbrengsten − Kosten = Winst (of Verlies).
• Toelichting: extra uitleg bij de cijfers.
De Balans
ACTIVA (Bezittingen) PASSIVA (Financiering)
Vlottende activa (handelsvorderingen, Eigen vermogen (kapitaal, overgedragen
voorraden) resultaat)
Vaste activa (gebouwen, machines) Vreemd vermogen (bankleningen,
leveranciers)
Boekhoudkundige gelijkheid: Totale Activa = Totale Passiva
Toerekeningsaanpak (Accrual) vs. Kasaanpak (Cash)
De resultatenrekening werkt met de toerekeningsaanpak (accrual), NIET de kasaanpak:
