H4 opvoeden in onze maatschappij
1. vrijheid versus bezorgdheid
We leven i/e prestatiemaatschappij
= beoordeeld w op wat we presteren + bereiken
-> in werksituaties én gezinssituaties
1980 2020
Geef ze af en toe eten Enorm veel doen voor hen
1.1 beïnvloedende factoren
Opvoedingsstijl:
Lijkt beslissing op microniveau
Toch aantal maatschappelijke factoren (macroniveau)
1.1.1 gezinssamenstelling
Nu ± kleinere gezinnen dan vroeger
Vroeger: altijd kind dat het minder goed deed -> minder erg want nog
andere kinderen
Nu: (enige) kind moet alles uit het leven halen
-> alle risico’s vermijden
-> ° angstcultuur
Ook echtscheidingen spelen rol:
Gescheiden moeders: schakelen nr autoritatieve/ permissieve
opvoeding
Gescheiden vaders: schakelen nr verwaarlozende/ permissieve
opvoeding
-> minder vaak autoritair
1.1.2 individualisering en prestatiedruk
Individualisering maatschappij -> we k minder rekenen op ondersteuning sociaal
netwerk
-> verhoging kans controlerende aanpak
+ my legt druk op aan jonge ouders: media beklemtoont hoe belangrijk goede
opvoeding is
-> gevoel geen fouten te mogen maken -> onzeker/ bang
1.1.3 keuzestress
Vandaag: uitgebreid aanbod voor kinderen/ jongeren
-> maken vandaag ook zelf keuzes
-> keuzestress -> ouders maken keuzes in hun plaats
1.1.4 mondigheid
Vandaag: kinderen/ jongeren zijn stuk mondiger (soms zelfs brutaal)
-> volwassenen: neiging deze assertiviteit te zien als ongewenst gedrag
My: ‘het gaat de verkeerde kant op met de jeugd’
-> sommige opvoeders: opnieuw duidelijke grenzen + hogere controle
1
, H4 opvoeden in onze maatschappij
Toch: huidige generatie doet het op veel vlakken beter dan vorige
-> alcohol, tabak, tienerzwangerschappen…
1.1.5 kennismaatschappij
Huidige my= meer dan ooit kennismaatschappij
= kennis over ontw. baby’s tot late volwassenen is aanzienlijk toegenomen
-> invloed op hoe primaire (ouders) + secundaire (leerkrachten)
opvoedingsmilieus nr kinderen kijken + opvoeding aanpakken
Secundaire opvoedingsmilieu
Prof. opvoeders meten en volgen ontwikkeling nauwgezet
-> lees- niveaus, LVS- toetsen, Koala- testen…
-> nodige ondersteuning
-> prestatiedruk/ faalangst
Primaire opvoedingsmilieu
Sociaal netwerk blijft rol spelen, wel steeds minder beschikbaar door
individualisering
-> ouders zoeken nr juiste manier om kind op te zoeken
Quartaire opvoedingsmilieu (maatschappij)
Organisaties hebben uitgebreid programma opvoedingsadvies
-> boeken, tv, De Opvoedingslijn, opvoedingswinkels…
MAAR: niet alle info is juist -> maar welke dan wel?
Pedagoog Noens: ouders moeten zich niet te veel laten leiden door
opvoedingsadviezen
Gevolg uitgebreide informatieaanbod: prof. kennis komt slechts gedeeltelijk bij
publiek
-> gebruik vakjargon zonder goed op de hoogte te zijn
= proto- professionalisering
1.2 overparenting
Overbeschermende aanpak/ overparenting
= ouders zijn zo bezorgd dat ze touwtjes strak houden
-> niet aangepast aan ontwikkelingsniveau kind
Deze ouders: staan weinig autonomie toe
Vaak gedragsmatige en/ of psychologische controle
-> bv. kind digitaal volgen/ enkel in eigen tuin laten spelen
Soenens: verschil angstgedreven- en egogedreven overbescherming
Angstgedreven overbescherming: 4 facetten volgens Soenens:
1. Angstig opvoeden: voortdurend waarschuwen vr risico’s
2. Preventief problemen oplossen: ouder neemt taken over die voor kind
moeilijk zouden kunnen zijn
3. Infantiliseren: kind klein houden door dingen te ontzeggen die ontw.
kunnen bevorderen
4. Privacy inperken: zich mengen in pers. zaken v/h kind
2
1. vrijheid versus bezorgdheid
We leven i/e prestatiemaatschappij
= beoordeeld w op wat we presteren + bereiken
-> in werksituaties én gezinssituaties
1980 2020
Geef ze af en toe eten Enorm veel doen voor hen
1.1 beïnvloedende factoren
Opvoedingsstijl:
Lijkt beslissing op microniveau
Toch aantal maatschappelijke factoren (macroniveau)
1.1.1 gezinssamenstelling
Nu ± kleinere gezinnen dan vroeger
Vroeger: altijd kind dat het minder goed deed -> minder erg want nog
andere kinderen
Nu: (enige) kind moet alles uit het leven halen
-> alle risico’s vermijden
-> ° angstcultuur
Ook echtscheidingen spelen rol:
Gescheiden moeders: schakelen nr autoritatieve/ permissieve
opvoeding
Gescheiden vaders: schakelen nr verwaarlozende/ permissieve
opvoeding
-> minder vaak autoritair
1.1.2 individualisering en prestatiedruk
Individualisering maatschappij -> we k minder rekenen op ondersteuning sociaal
netwerk
-> verhoging kans controlerende aanpak
+ my legt druk op aan jonge ouders: media beklemtoont hoe belangrijk goede
opvoeding is
-> gevoel geen fouten te mogen maken -> onzeker/ bang
1.1.3 keuzestress
Vandaag: uitgebreid aanbod voor kinderen/ jongeren
-> maken vandaag ook zelf keuzes
-> keuzestress -> ouders maken keuzes in hun plaats
1.1.4 mondigheid
Vandaag: kinderen/ jongeren zijn stuk mondiger (soms zelfs brutaal)
-> volwassenen: neiging deze assertiviteit te zien als ongewenst gedrag
My: ‘het gaat de verkeerde kant op met de jeugd’
-> sommige opvoeders: opnieuw duidelijke grenzen + hogere controle
1
, H4 opvoeden in onze maatschappij
Toch: huidige generatie doet het op veel vlakken beter dan vorige
-> alcohol, tabak, tienerzwangerschappen…
1.1.5 kennismaatschappij
Huidige my= meer dan ooit kennismaatschappij
= kennis over ontw. baby’s tot late volwassenen is aanzienlijk toegenomen
-> invloed op hoe primaire (ouders) + secundaire (leerkrachten)
opvoedingsmilieus nr kinderen kijken + opvoeding aanpakken
Secundaire opvoedingsmilieu
Prof. opvoeders meten en volgen ontwikkeling nauwgezet
-> lees- niveaus, LVS- toetsen, Koala- testen…
-> nodige ondersteuning
-> prestatiedruk/ faalangst
Primaire opvoedingsmilieu
Sociaal netwerk blijft rol spelen, wel steeds minder beschikbaar door
individualisering
-> ouders zoeken nr juiste manier om kind op te zoeken
Quartaire opvoedingsmilieu (maatschappij)
Organisaties hebben uitgebreid programma opvoedingsadvies
-> boeken, tv, De Opvoedingslijn, opvoedingswinkels…
MAAR: niet alle info is juist -> maar welke dan wel?
Pedagoog Noens: ouders moeten zich niet te veel laten leiden door
opvoedingsadviezen
Gevolg uitgebreide informatieaanbod: prof. kennis komt slechts gedeeltelijk bij
publiek
-> gebruik vakjargon zonder goed op de hoogte te zijn
= proto- professionalisering
1.2 overparenting
Overbeschermende aanpak/ overparenting
= ouders zijn zo bezorgd dat ze touwtjes strak houden
-> niet aangepast aan ontwikkelingsniveau kind
Deze ouders: staan weinig autonomie toe
Vaak gedragsmatige en/ of psychologische controle
-> bv. kind digitaal volgen/ enkel in eigen tuin laten spelen
Soenens: verschil angstgedreven- en egogedreven overbescherming
Angstgedreven overbescherming: 4 facetten volgens Soenens:
1. Angstig opvoeden: voortdurend waarschuwen vr risico’s
2. Preventief problemen oplossen: ouder neemt taken over die voor kind
moeilijk zouden kunnen zijn
3. Infantiliseren: kind klein houden door dingen te ontzeggen die ontw.
kunnen bevorderen
4. Privacy inperken: zich mengen in pers. zaken v/h kind
2
