Algemene economie B Simon Ghiotto 2024
H. 24 Inleidende macro-economische concepten
24.1. Introductie
° BBP = Totale toegevoegde waarde door economische activiteit van een geografische
identiteit binnen een bepaalde periode
( BNP -> nationaal )
Maatstaf -> duid omvang van economische fenomenen aan.
24.2. De economische kringloop
° Productieketen = Beschrijving van alle schakels binnen een productieproces.
Intermediare goederen -> nog minstens 1 bewerking ondergaan tot finale goed.
° Toegevoegde waarde = marktwaarde output - markwaarde input. Het is alle waarde die door
het productieproces wordt toegevoegd aan de input.
° BBP kan op 3 manieren berekent worden
Productie Inkomen Besteding
In theorie gelijk
24.3. Bruto binnenlandsproduct
24.3.1. Productiebenadering
° BBP volgens productiebenadering -> som van alle toegevoegde waarde geproduceerd
L = Labour door inzet van L en K van een bepaalde regio in
K = Kapitaal bepaalde periode.
Bedrijven
BBP productie = TW bedrijven + TW overheid + TW gezinnen Overheid
Gezinnen
Niet altijd even makkelijk. …
-> Ondernemingen via jaarrekening -> eerlijk ?
Zwarte markt ?
Belastingsontduiking ?
Overheden -> verkopen niet op markt
soms geen markt ( publieke goederen )
lagere prijzen
Toch allemaal waarde !
Oplossing -> TW = uitbetaalde lonen aan overheidswerkenemers + waarde
intermediare inputs
overschatting ?
onderschatting ?
° Gezinnen
-> diensten die niet worden opgenomen in BBP (wassen, opvoeding, eten bereiden,…)
-> Mogelijke verschuiving van huishoudelijke sfeer naar marktsfeer
24.3.2. Inkomensbenadering
° BBP volgens inkomensbenadering -> som van alle inkomens verworven uit inzet L en K
van een bepaalde regio in bepaalde periode
Gilles D'hondt 1
,° Economie is een gesloten kringloop dus elke productie creërt inkomen voor productiefactor
K en L, en via indirecte belastingen ook voor de overheid.
° BBP tegen marktprijzen of factorkosten
-> Marktprijzen -> bevat indirecte belastingen en subsidies
BBP = Y arbeid + Y kapitaal + netto belastingen
-> Factorkosten -> na aftrek indirecte belastingen en subsidies
24.3.3. Bestedigsbenadering
° BBP volgens bestedingsbenadering -> som van alle bestedingen aan finale goederen en
diensten van een bepaalde regio in bepaalde periode.
-> Consumptieve bestedingen van gezinnen C
Consumptieve bestedingen van overheid G
Bruto-investeringen I
Netto-export (X-M)
° BBP bestedingen = C + I + G + ( X - M )
-> C + I + G = binnenlandse vraag
° Bruto-investeringen door bedrijven, gezinnen en overheden
~ Vervangingsinvesteringen
~ Uitbreidingsinvesteringen
~ Voorraadinvesteringen
BBP productie = BBP inkomen = BBP bestedingen
24.4. Van product naar inkomen
Verband tussen productie in een bepaald land en het inkomen verwormen door inwoners van
dat land. Het inkomen geeft immers aanleiding tot consumptieve bestedingen.
24.4.1. BBP = terrotiriaal gegeven
° Niet alle inkomens gerealiseerd binnen territoriale grenzen.
-> Inkomen uit het buitenland = internationaal factorinkomen (FI)
° Netto factorinkomen (NFI) = inkomende factorinkomens (IFI) - uitgaande factorinkomens (UFI)
-> Leidt tot Bruto Nationaal Inkomen (BNI) = BBP + NFI
24.4.2. Depreciatie ( D ) = slijtage
Slijtage tijdens productieproces waardoor deel BBP gereserveerd moet worden voor
vervangingsinvesteringen
°Netto Nationaal Inkomen (NNI) = BNI - D
= BBP + NFI - D
24.4.3. Giften van en aan buitenland zonder iets in ruil
Internationale transfers (TR) ITR = inkomende TR
° Netto internationale transfers (NTR) = ITR - UTR UTR = uitgaande TR
° Netto nationaal beschikbaar inkomen (NNBI) = BBP + NFI - D + NTR
Gilles D'hondt 2
, ° NNBI = BBP + NFI - D + NTR
-> BPP vervangen
-> NNBI = C + I - D + G + X - M + NFI + NTR
° I - D = netto investeringen = I netto
° Lopende rekening van de betalingsbalans (LR) = som van alle relaties met het buitenland
-> LR = X - M + NFI + NTR
NNBI = C + I netto + G + LR
° Indien LR > 0 NNBI > binnenlandse bestedingen
Het land spaart
° Indien LR < 0 NNBI < binnenlandse bestedingen
Het land ontspaart
24.5. Van inkomen naar lekken en injecties
° Overheid int belastingen (T)
° Het inkomen dat overblijft na belastingen kan enkel gebruikt worden voor consumptie
of sparen
° Het inkomen dat na de belasting en na de consumptie overblijft kan enkel gebruikt
worden om te sparen. = nettosparen -> S netto
NNBI = C + S netto + T
NNBI = C + I netto + G + LR
C + S netto + T = C + I netto + G + LR
LR = X - M
S netto + T + M = I netto + G + X
° Lekken-en-injectiesbenadering :
~ Injecties = som van netto-investeringen, overheidsbestedingen en export
~ Lekken = som van sparen, belastingen en import
( I netto - S netto ) + ( X - M ) = ( T - G )
Private element Buitenland Overheid
Bij gesloten economie ( X en M = 0 ) zonder overheid ( T en G =0 ) dan is
I netto = S netto
m.a.w. I kan enkel als S aanwezig is
Bij gesloten economie ( X en M = 0 ) met overheid is
I netto - S netto = T - G
-> impliceert begrotingstekort (G > T)
-> kan gecompenseerd worden indien I netto < S netto
Overheid doet oproep op privaat spaargeld van burgers en bedrijven via overheidslening.
Gilles D'hondt 3
H. 24 Inleidende macro-economische concepten
24.1. Introductie
° BBP = Totale toegevoegde waarde door economische activiteit van een geografische
identiteit binnen een bepaalde periode
( BNP -> nationaal )
Maatstaf -> duid omvang van economische fenomenen aan.
24.2. De economische kringloop
° Productieketen = Beschrijving van alle schakels binnen een productieproces.
Intermediare goederen -> nog minstens 1 bewerking ondergaan tot finale goed.
° Toegevoegde waarde = marktwaarde output - markwaarde input. Het is alle waarde die door
het productieproces wordt toegevoegd aan de input.
° BBP kan op 3 manieren berekent worden
Productie Inkomen Besteding
In theorie gelijk
24.3. Bruto binnenlandsproduct
24.3.1. Productiebenadering
° BBP volgens productiebenadering -> som van alle toegevoegde waarde geproduceerd
L = Labour door inzet van L en K van een bepaalde regio in
K = Kapitaal bepaalde periode.
Bedrijven
BBP productie = TW bedrijven + TW overheid + TW gezinnen Overheid
Gezinnen
Niet altijd even makkelijk. …
-> Ondernemingen via jaarrekening -> eerlijk ?
Zwarte markt ?
Belastingsontduiking ?
Overheden -> verkopen niet op markt
soms geen markt ( publieke goederen )
lagere prijzen
Toch allemaal waarde !
Oplossing -> TW = uitbetaalde lonen aan overheidswerkenemers + waarde
intermediare inputs
overschatting ?
onderschatting ?
° Gezinnen
-> diensten die niet worden opgenomen in BBP (wassen, opvoeding, eten bereiden,…)
-> Mogelijke verschuiving van huishoudelijke sfeer naar marktsfeer
24.3.2. Inkomensbenadering
° BBP volgens inkomensbenadering -> som van alle inkomens verworven uit inzet L en K
van een bepaalde regio in bepaalde periode
Gilles D'hondt 1
,° Economie is een gesloten kringloop dus elke productie creërt inkomen voor productiefactor
K en L, en via indirecte belastingen ook voor de overheid.
° BBP tegen marktprijzen of factorkosten
-> Marktprijzen -> bevat indirecte belastingen en subsidies
BBP = Y arbeid + Y kapitaal + netto belastingen
-> Factorkosten -> na aftrek indirecte belastingen en subsidies
24.3.3. Bestedigsbenadering
° BBP volgens bestedingsbenadering -> som van alle bestedingen aan finale goederen en
diensten van een bepaalde regio in bepaalde periode.
-> Consumptieve bestedingen van gezinnen C
Consumptieve bestedingen van overheid G
Bruto-investeringen I
Netto-export (X-M)
° BBP bestedingen = C + I + G + ( X - M )
-> C + I + G = binnenlandse vraag
° Bruto-investeringen door bedrijven, gezinnen en overheden
~ Vervangingsinvesteringen
~ Uitbreidingsinvesteringen
~ Voorraadinvesteringen
BBP productie = BBP inkomen = BBP bestedingen
24.4. Van product naar inkomen
Verband tussen productie in een bepaald land en het inkomen verwormen door inwoners van
dat land. Het inkomen geeft immers aanleiding tot consumptieve bestedingen.
24.4.1. BBP = terrotiriaal gegeven
° Niet alle inkomens gerealiseerd binnen territoriale grenzen.
-> Inkomen uit het buitenland = internationaal factorinkomen (FI)
° Netto factorinkomen (NFI) = inkomende factorinkomens (IFI) - uitgaande factorinkomens (UFI)
-> Leidt tot Bruto Nationaal Inkomen (BNI) = BBP + NFI
24.4.2. Depreciatie ( D ) = slijtage
Slijtage tijdens productieproces waardoor deel BBP gereserveerd moet worden voor
vervangingsinvesteringen
°Netto Nationaal Inkomen (NNI) = BNI - D
= BBP + NFI - D
24.4.3. Giften van en aan buitenland zonder iets in ruil
Internationale transfers (TR) ITR = inkomende TR
° Netto internationale transfers (NTR) = ITR - UTR UTR = uitgaande TR
° Netto nationaal beschikbaar inkomen (NNBI) = BBP + NFI - D + NTR
Gilles D'hondt 2
, ° NNBI = BBP + NFI - D + NTR
-> BPP vervangen
-> NNBI = C + I - D + G + X - M + NFI + NTR
° I - D = netto investeringen = I netto
° Lopende rekening van de betalingsbalans (LR) = som van alle relaties met het buitenland
-> LR = X - M + NFI + NTR
NNBI = C + I netto + G + LR
° Indien LR > 0 NNBI > binnenlandse bestedingen
Het land spaart
° Indien LR < 0 NNBI < binnenlandse bestedingen
Het land ontspaart
24.5. Van inkomen naar lekken en injecties
° Overheid int belastingen (T)
° Het inkomen dat overblijft na belastingen kan enkel gebruikt worden voor consumptie
of sparen
° Het inkomen dat na de belasting en na de consumptie overblijft kan enkel gebruikt
worden om te sparen. = nettosparen -> S netto
NNBI = C + S netto + T
NNBI = C + I netto + G + LR
C + S netto + T = C + I netto + G + LR
LR = X - M
S netto + T + M = I netto + G + X
° Lekken-en-injectiesbenadering :
~ Injecties = som van netto-investeringen, overheidsbestedingen en export
~ Lekken = som van sparen, belastingen en import
( I netto - S netto ) + ( X - M ) = ( T - G )
Private element Buitenland Overheid
Bij gesloten economie ( X en M = 0 ) zonder overheid ( T en G =0 ) dan is
I netto = S netto
m.a.w. I kan enkel als S aanwezig is
Bij gesloten economie ( X en M = 0 ) met overheid is
I netto - S netto = T - G
-> impliceert begrotingstekort (G > T)
-> kan gecompenseerd worden indien I netto < S netto
Overheid doet oproep op privaat spaargeld van burgers en bedrijven via overheidslening.
Gilles D'hondt 3
