1 De strijd tegen discriminatie in de praktijk van de vastgoedmakelaars 2
2 De huurovereenkomst voor de hoofdverblijfplaats in Brussel 8
3 De meerwaardebelasting 12
4 Verkoop op lijfrente 22
5 Registratierechten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 24
6 Een pand verkopen in het Vlaamse Gewest (juridische aspecten) 28
7 De wet Breyne 32
8 De huurovereenkomst voor de hoofdverblijfplaats in Vlaanderen 35
9 witwaswetgeving in de vastgoedsector 38
10 De vastgoedmakelaar in verhouding tot de consument 41
11 De verkoop in Brussel (praktische aspecten) 44
12 Verzekeringen en hypothecair krediet 49
13 De ruimtelijke ordening in het Brussels Gewest 52
14 De ruimtelijke ordening in het Waals Gewest 56
15 Verkooprechten in Vlaanderen 60
16 De huurovereenkomst als hoofverblijfplaats in Wallonië 63
17 De verkoop in Wallonië (juridische aspecten) 67
18 Registratierechten in Wallonië 71
19 De verkoop in Vlaanderen – praktische elementen 74
20 De huur naar gemeen recht 79
21 De syndicus 82
22 Handelshuurovereenkomst 85
23 De deontologie van de vastgoedmakelaar – plichtenleer 88
24 De verkoop in Brussel (juridische aspecten) 93
25 De verkoop in Wallonië (praktische elementen) 97
26 Vastgoedfiscaliteit 101
27 De ruimtelijke ordening in het Vlaams Gewest 104
,1 De strijd tegen discriminatie in de praktijk van de vastgoedmakelaars
1.1 Het principe van gelijkheid en non-discriminatie vindt zijn grondslag uitsluitend in de federale
wetten.
- Onjuist
Naast de federale wetten wordt dit principe geregeld door decreten, de Plichtenleer van vastgoedmakelaars en
de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, die de verplichting van gelijke behandeling opleggen en discriminatie
verbieden.
1.2 Hoeveel federale wetten bestrijden discriminatie?
- 3
Dit zijn de algemene antidiscriminatiewet, de antiracismewet en de genderwet.
1.3 Een persoon van buitenlandse origine bezoekt een te huur aangeboden woning en stelt zich
kandidaat. De eigenaar kiest een andere kandidaat. Dit is duidelijk een geval van discriminatie.
- Onjuist
De niet-geselecteerde kandidaat wordt niet noodzakelijkerwijs gediscrimineerd. Buitenlandse afkomst alleen is
niet voldoende om vast te stellen dat de weigering discriminerend is. Het is volkomen geldig om deze kandidaat
te weigeren, bijvoorbeeld omdat hij het huishoudelijk reglement weigert of omdat hij niet voldoende solvabel is.
1.4 Om ervoor te zorgen dat alle kandidaat-huurders gelijk en niet-discriminerend worden
behandeld, schrijft een wettelijke bepaling voor dat bij het te huur aanbieden van een pand de
volgende informatie in alle communicatie (advertenties, affiches enz.) moet worden
opgenomen (2 juiste antwoorden):
Het bedrag van de privatieve lasten. (fout)
Het bedrag van de onroerende voorheffing. (fout)
Het bedrag van de gemeenschappelijke lasten. (juist)
Het bedrag van de huurprijs. (juist)
1.5 Een kandidaat-huurder weigeren omdat hij niet drie keer het bedrag van de huur verdient, is
discriminerend.
- Juist
Het gebruik van de derderegel stemt vandaag de dag niet meer overeen met de huurmarkt en sluit kandidaten
uit die het goed wel degelijk hadden kunnen huren. De beoordeling moet geval per geval gebeuren.
1.6 Een verhuurder weigert een appartement te verhuren aan een koppel met kinderen, met als
reden dat hij de voorkeur geeft aan een oudere persoon, die verondersteld wordt rustiger te
zijn. Hij rechtvaardigt zijn keuze door erop te wijzen dat het appartement zich net boven zijn
eigen woning bevindt en dat hij dus dagelijks met de aanwezigheid van de huurder
geconfronteerd zou worden. Volgens u gaat het hier om:
- een uitzondering op discriminatie omdat de situatie tot de privésfeer behoort. (fout)
- een niet-discriminerende situatie, omdat dit geen beschermd criterium is. (fout)
- discriminatie. (juist)
Het gaat hier inderdaad om discriminatie, aangezien leeftijd en familiale verantwoordelijkheden behoren tot de
lijst van beschermde criteria volgens de antidiscriminatiewetgeving. Bovendien valt deze situatie niet onder de
privésfeer, aangezien het goed te huur werd aangeboden. De rechtspraak heeft zich hierover uitgesproken en
preciseert dat het te huur aanbieden van een woning betekent dat deze ter beschikking van het publiek wordt
gesteld en dat het niet om de privésfeer gaat. (Rb. eerste aanleg Brussel, kortgeding, 30 juni 2005).
1.7 Wanneer een pand te huur wordt aangeboden, kan een vastgoedmakelaar niet worden
beschuldigd van discriminatie als hij een bezoek van een persoon van buitenlandse afkomst
weigert, aangezien dit de precontractuele fase is.
- Onjuist
Het discriminatieverbod geldt voor alle voor het publiek toegankelijke fasen van het verhuurproces, zoals de
advertentie, de telefonische onderhandelingen, de bezichtiging, de sluiting enz. Het is niet toegestaan om
bezoeken aan kandidaat-huurders te weigeren op basis van beschermde criteria of op basis van informatie die
vóór het bezoek niet mag worden opgevraagd. Zo mag een bezoek niet geweigerd worden aan een kandidaat-
huurder enkel omdat de verhuurder vindt dat deze persoon niet genoeg verdient.
2
,1.8 Kies de correcte bewering:
- Alle verschillen in behandeling tussen kandidaat-huurders zijn discriminatie. (fout)
- Sommige verschillen in behandeling tussen kandidaat-huurders kunnen gerechtvaardigd zijn
door een legitiem doel en proportionele middelen. (juist)
- Verschillen in behandeling tussen kandidaat-huurders kunnen nooit worden verantwoord.(fout)
Het niveau van wettelijke bescherming varieert naargelang van het beschermde criterium.
1.9 De bron van inkomsten kan een criterium zijn voor discriminatie.
- Juist.
Het criterium van het vermogen.
1.10 Wanneer de eigenaars van het appartement aan Pierre duidelijk de wens uiten om niet te
verhuren aan mensen met een OCMW-uitkering is dit:
- Een volkomen legitieme vraag in verband met de selectie van kandidaten. (fout)
- Een opdracht tot discriminatie.(juist)
- Indirecte discriminatie. (fout)
1.11 Een huurder komt na een ongeval in een rolstoel terecht en vraagt aan zijn eigenaar om een
systeem te installeren dat hem toegang geeft tot de mezzanine van het appartement, volledig
gefinancierd door de eigenaar. De eigenaar weigert. Is dit discriminatie?
- Neen
Er kan in dit geval geen sprake zijn van een weigering van een redelijke aanpassing, gelet op de zeer hoge kosten
van de aanpassing, waardoor deze niet als redelijk kan worden beschouwd.
1.12 Een eigenaar geeft aan de makelaar te kennen dat hij de voorkeur geeft aan een heteroseksueel
koppel, en de vastgoedmakelaar stemt ermee in om de kandidaat-huurders op basis daarvan
te selecteren. Hoe moet de vraag van deze klant worden bestempeld?
- Directe discriminatie van homoseksuele kandidaten. (juist)
- Intimidatie van de makelaar door de klant. (fout)
- Weigering van redelijke aanpassingen voor homoseksuele kandidaten. (juist)
- Opdracht tot discriminatie van de klant aan de makelaar. (fout)
- Indirecte discriminatie van homoseksuele kandidaten. (fout)
Seksuele geaardheid is een van de beschermde criteria en berokkent de kandidaat-huurder rechtstreeks nadeel.
De eigenaar “vraagt” de makelaar om zich schuldig te maken aan discriminatie, en de vastgoedmakelaar stelt
geen enkele grens aan deze aanzet tot discriminatie.
1.13 Het is nooit mogelijk om een selectie voor een woning te verantwoorden op basis van de
volgende beschermde criteria:
- leeftijd. (fout)
- huidskleur. (juist)
- gender. (juist)
- handicap. (fout)
Een selectie voor een woning kan objectief en redelijk worden verantwoord op basis van alle beschermde criteria,
behalve op basis van de criteria die te maken hebben met zogenaamd ras, huidskleur, afkomst, nationale of
etnische afstamming en gender.
1.14 In Wallonië kan de verhuurder of vastgoedmakelaar de kandidaat-huurder vragen om een
bewijs van betaling van de laatste drie maanden huur
- Juist
Deze informatie is opgenomen in het Waalse decreet over woninghuurovereenkomsten.
1.15 Selecteer de informatie die de vastgoedmakelaar kan vermelden op het aanvraagformulier bij
de selectie van een huurder in het Brussels Gewest:
- naam en voornaam. (juist)
- aantal personen waaruit het huishouden bestaat. (juist)
- de hoogte van het inkomen en/of andere financiële middelen om de solvabiliteit van de
kandidaat-huurder na te gaan. (juist)
- een communicatiemiddel met de kandidaat-huurder(s). (juist)
- burgerlijke staat van de kandidaat-huurder. (fout)
3
, 1.16 Een vastgoedmakelaar kan bij het analyseren van een huuraanvraag rekening houden met de
aard van het inkomen.
- Onjuist
Hij houdt bij de analyse van de kredietwaardigheid rekening met de financiële middelen en de waarborgen, maar
rekening houden met de aard van het inkomen (werkloosheid, OCMW enz.) is discriminerend.
1.17 Bij het onderzoeken van de solvabiliteit van een kandidaat-huurder wordt rekening gehouden
met:
- Enkel de beroepsinkomsten en de uitkeringen. (fout)
- Enkel de beroepsinkomsten. (fout)
- Alle soorten inkomsten, zowel financiële middelen als waarborgen. (juist)
Er wordt rekening gehouden met alle inkomsten (beroepsinkomsten, gezinstoelagen, onderhoudsuitkeringen,
onroerend goed enz.) en met de geboden waarborgen. Inderdaad, er moet worden gewaakt over het tot stand
brengen van een rechtstreeks, objectief en evenredig verband tussen het huurbedrag en de globale financiële
situatie van de kandidaat, ongeacht de bron van zijn inkomsten en zonder een veralgemeende
proportionaliteitsregel toe te passen.
1.18 Je bent verantwoordelijk voor de verhuur van een appartement waarvan de huurprijs € 600
exclusief kosten bedraagt. Een kandidaat is geïnteresseerd in het huren van deze woning en
ontvangt een werkloosheidsuitkering. De verhuurder heeft er sterk op aangedrongen dat de
huurder solvabel moet zijn. Door de aanvraag te weigeren, maak je je noodzakelijkerwijs
schuldig aan discriminatie.
- Onjuist
Hoewel het discriminerend is om een huurder te ‘kiezen’ op basis van de aard van zijn inkomsten, is het niet
noodzakelijk discriminerend om een werkloze kandidaat-huurder af te wijzen. De hoogte van de inkomsten moet
worden geanalyseerd. Als hij bijvoorbeeld maar een maandelijkse uitkering van € 900 ontvangt, is het legitiem
om aan te nemen dat hij niet over voldoende middelen beschikt. Hij zou daarentegen een borg kunnen hebben,
en hem niet kiezen zou dan als discriminerend kunnen worden beschouwd, want hij beschikt over voldoende
financiële waarborgen.
1.19 Een kandidaat-huurder werd geweigerd op basis van zijn afkomst, maar het pand was toch te
klein voor zijn gezin. De door de wet voorziene schadevergoeding bedraagt, in het Waals of
Vlaams Gewest:
- € 650 (juist)
- € 1.300 (fout)
De schadevergoeding zou in diezelfde gewesten 1.300 € bedragen indien enkel de buitenlandse herkomst van de
kandidaat de weigering van de eigenaar had gemotiveerd. Als degene die aan de oorsprong ligt van de nadelige
behandeling niet kan aantonen dat zijn handelingen werden ingegeven door andere redenen dan de pure en
eenvoudige wens om te discrimineren, wordt de forfaitaire schadevergoeding verhoogd.
1.20 Het is aan de rechter om te beslissen of de feiten die worden aangevoerd door de persoon die
beweert het slachtoffer van discriminatie te zijn, voldoende relevant zijn om te beslissen of de
bewijslast moet worden omgekeerd.
- Juist
De wetgevingen ter bestrijding van discriminatie voorzien in dit mechanisme dat toelaat de bewijslast in hoofde
van het slachtoffer te verlichten. Het is dan aan de aangeklaagde partij om aan te tonen dat zijn beslissing
gebaseerd is op een geldig motief. De rechter zal de motieven die de keuze hebben bepaald, controleren om zich
ervan te vergewissen dat er geen sprake is van discriminatie in de zin van de antidiscriminatiewetgeving.
1.21 Een kandidaat-huurder stelt een vordering tot staking in tegen een makelaar. De rechter
oordeelt dat de makelaar heeft gediscrimineerd. Het vonnis is definitief. Wat zijn de gevolgen
van dit vonnis voor de verhuur van het pand?
- Dit gunstige vonnis verplicht de eigenaar of de makelaar niet om een huurovereenkomst aan
te gaan met de afgewezen kandidaat. (fout)
- Met dit gunstige vonnis kan de kandidaat de eigenaar en de makelaar verplichten om de woning
aan hem te verhuren en, als de woning al verhuurd is, de geldigheid van de overeenkomst met
een derde partij aanvechten. (juist)
- Als het pand niet is verhuurd, kan de kandidaat door deze gunstige uitspraak de eigenaar en
de makelaar verplichten om hem het pand te verhuren. (fout)
Een vordering tot staking is een burgerlijke rechtsprocedure waarmee discriminatie kan worden vastgesteld of
gestaakt. De rechter kan de dader veroordelen tot het betalen van een dwangsom, schadevergoeding en
interesten, en kan publicatie van het vonnis bevelen.
4