Motorisch leren: Practicum leren vs
presteren
De empirische cyclus
Op het moment dat we onderzoek gaan doen
starten we vanuit een bepaalde theorie, we
weten wat bekend is over een bepaald
onderwerp en daar gaan we ons over inlezen ,
uiteindelijk roept dat vaak bepaalde vragen op
(dus dingen zijn nog niet goed onderzocht of
resultaten zijn tegenstrijdig ) à wat er dan
gebeurt is een proces dat deductie genoemd
wordt wordt een hypothese gevormd met een
bepaalde voorspelling vb ‘ik denk dat training
a e?ectiever is voorlopen dan training b’ en
om deze hypothese te testen moet er een
onderzoeksontwerp gemaakt worden (experiment uitgedacht hoe deze hypothese getest
kan worden ) à resultaten empirisch toetsen à daar komen bepaalde conclusies uit ;
proces van inductie dus op die manier gaan de resultaten van je onderzoek de theorie
iets meer uitbreiden of levert nieuwe vragen op à sluit weer aan op de theorie waarmee
je gestart bent
Opbouw van een leerexperiment
Leerexperiment = een bepaald type onderzoeksontwerp dat je kan doen waarin je gaat
zien of een bepaalde skill daadwerkelijk is aangeleerd/een bepaalde training e?ectief is
& daarbij zijn een aantal dingen belangrijk:
1) Experimentele variabelen
- Onafhankelijke variabele = variabele die je manipuleert, kent vaste waarden
(maar die vaste waarden kunnen wel variëren ifv tijd) vb het type training dat je
geeft à je kan intensiteit van training veranderen over de tijd
- Afhankelijke variabele = variabele die je gaat meten, is het gevolg van de
onafhankelijke variabele vb uithoudingsvermogen van lopers
2 categorieën
o Antwoordresultaat = eindresultaat, vaak subjectieve score (iets wordt
goed of minder goed gedaan) vb lopers na een training 200m laten
sprinten en je noteert de eindtijd (iemand die dat sneller heeft gedaan
heeft een betere score dan iemand die dat trager heeft gedaan =
subjectieve score die je kan geven)
o Antwoordproductie = zegt iets over hoe het traject is doorlopen en niet
specifiek over of iets goed of minder goed is gedaan vb spiermetingen of
stappatroon tijdens lopen meten
,Voorbeeld 1:
Proefpersoon die voor een tafel zit en op die
tafel ligt een blad met daarop zwarte lijnen ,
hierbij is het de bedoeling dat de p de zwarte
lijnen zo nauwkeurig mogelijk gaat
overtekenen met de pen , tegelijketijd zijn er
allemaal plakkers op de bovenarm van de
proefpersoon geplakt = elektroden die de
verschillende spieren in de bovenarm meten
tijdens het tekenen van die lijnen
Afhankelijke variabele = 2 afhankelijke
variabele = getekende lijnen dus hoe goed
de proefpersoon de lijnen heeft overtekend
(groen) & de spieractivatie (4 verschillende
spieren met activatiepatroon over de tijd )
Onafhankelijke variabele = niet bekend in
dit voorbeeld
Welke is antwoordresultaat &
antwoordproductie? Antwoordresultaat = de kwaliteit van de getekende lijnen: de getekende
lijnen geven een eindresultaat weer van de taak die de proefpersoon moest uitvoeren (zo
nauwkeurig mogelijk de zwarte lijnen overtekenen), er zit een subjectieve beoordeling aan
vast (hoe goed is het gedaan? )
Antwoordproductie = de spieractivatie van de 4 spieren: de spiermetingen laten zien hoe de
taak is uitgevoerd dus het proces dat leidde tot het resultaat (geeft niet weer of de taak goed
of slecht gedaan is maar laat het verloop van de taak zien)
Analyse van prestatie:
De lijnen die p heeft getekend kunnen we beter analyseren om te zien hoeverre p is
afgeweken van het template à doen we adhv foutenscores
Op het moment dat de p met de klok mee afwijkt van de getekende lijnen ontstaat er een
positieve foutscore en tegen de klok in is er negatieve foutscore (omdat je langs 2 kanten
kan uitwijken van het template krijgen we + & - foutscores)
à om de score van de p te gaan bepalen kunnen we niet simpelweg het gemiddelde
nemen van alle foutscores omdat daar er bepaald richtingselement in zit (met klok mee
of in) à als we hiervan dus het gemiddelde zouden nemen zouden we een score van 0
krijgen waardoor het zou lijken dat de p gemiddeld niet heeft afgeweken
,Als we het model (groene lijn) – de geobserveerde scores doen en we nemen daat het
kwadraad van dan zorgt dat ervoor dat positieve en negatieve scores op dezelfde manier
worden meegenomen , dat wordt uiteindelijk gedeeld door n (= aantal observaties ) à
daarbij krijg je dus een accurate meting van de gemiddelde afwijking van de lijnen
Voorbeeld 2:
Bimanuele (= met beide handen) coördinatie taak van jongeren vs ouderen
P heeft zijn hand in een split en je ziet een blauwe
knop die boven de duim zit , met die knop wordt de
hoek van de duim tov de rest van de hand gemeten ,
als verschillende objecten gemanipuleerd worden
dan verandert die hoek continu
De proefpersoon heeft ook zo’n split
aan de andere hand (omdat het een
bimanuele taak is) daarmee kan vergeleken worden hoe deze handen
met elkaar samenwerken
Tijdens de taak wordt de proefpersoon ook in een MRI scan gestopt om
de hersenactiviteit te meten tijdens het uitvoeren van de taak
Onafhankelijke & afhankelijke variabele?
2) Onderzoeksdesign
3) Foutenscores
Magnetic resonance imaging (MRI)
= techniek waarbij gebruik gemaakt wordt van magnetisme
= structurele MRI scan = foto van het brein en door
magnetische pulsen te geven gaan die verschillende
structuren in het brein verschillend daarop reageren dus er
ontstaat een bepaald contrast & je ziet dat de witte stof in het
brein wit wordt & de grijze stof heef een grijze kleur & het
hersenvocht is zwart
Foto in verschillende oriëntaties waardoor als je die met
elkaar combineert je een 3D constructie kan maken van het
brein
, = functionele MRI scans = filmpjes waarop hersenactiviteit
zichtbaar is tijdens activiteiten vb tijdens die bimanuele
coördinatietaak wat is de hersenactiviteit die daarmee gepaard
gaat
In het midden is de hersenactiviteit zichtbaar thv het corpus
collossum (=hersenbalk die linker en rechter hersenhelft met
elkaar verbindt) en dat is heel logisch omdat tijdens een
bimanuele coördinatietaak informatie van de linker & rechter
hersenhelft goed gecombineerd moet worden om de beide
helften met elkaar te laten samenwerken
à is allemaal dezelfde hersenactiviteit dus op hetzelfde
moment is daar een foto van gemaakt op verschillende plekken
in het brein: foto’s gaan van boven naar beneden in brein , wordt
steeds een aantal plakken naar beneden gegaan tot dat je de oogkas in beeld ziet komen
Bold MRI
Bij functionele MRI maken we gebruik van bold (= blood oxygen mever dependent) MRI
à gaat over de hoeveelheid zuurstof die in het bloed zit
We zien dat als er op het scherm een
visuele stimulus getoond wordt aan een p
dat de visuele cortex (op het achterhoofd)
actief wordt à als er een hersendeel actief
wordt gaat er meer zuurstofrijk bloed naar
dat gebied gaan
Voordeel van MRI : zuurstofrijk en
zuurstofarm bloed hebben een
verschillende contrast waarde waardoor je
rust kan uitzetten tov het uitvoeren van een
activiteit en dan kan je het contrast zien
tussen die 2 en dan weet je hoe actief een hersengebied wordt
DUS op het moment dat de hersenactiviteit omhooggaat gaat de hoeveelheid
zuurstofrijk bloed omhoog en je ziet dat er een contrast ontstaat tov rust waarbij dat er
minder zuurstofrijk bloed naar dat hersengebied gevoerd wordt
à je meet de hersenactiviteit dus niet op een directe manier maar op een indirecte
manier (je meet de hoeveelheid zuurstofrijk bloed die naar de hersenen gaat)
Filmpje: visuele cortex aap MRI beeld, geluid is van elektroden die in het brein gestopt
zijn dus die heel lokaal de activiteit van de neuronen kunnen meten
Proberen letten op het verschil tussen wat je hoort en wat je ziet (elektroden & MRI
beeld)
è visuele stimulus die verschijnt aan de aap , je hoort meteen dat het geluid van de
elektrodes toenam terwijl het beeld van de MRI de activiteit trager op gang kwam (dus
het duurde even voordat je maximale activiteit zag in de visuele cortex)
presteren
De empirische cyclus
Op het moment dat we onderzoek gaan doen
starten we vanuit een bepaalde theorie, we
weten wat bekend is over een bepaald
onderwerp en daar gaan we ons over inlezen ,
uiteindelijk roept dat vaak bepaalde vragen op
(dus dingen zijn nog niet goed onderzocht of
resultaten zijn tegenstrijdig ) à wat er dan
gebeurt is een proces dat deductie genoemd
wordt wordt een hypothese gevormd met een
bepaalde voorspelling vb ‘ik denk dat training
a e?ectiever is voorlopen dan training b’ en
om deze hypothese te testen moet er een
onderzoeksontwerp gemaakt worden (experiment uitgedacht hoe deze hypothese getest
kan worden ) à resultaten empirisch toetsen à daar komen bepaalde conclusies uit ;
proces van inductie dus op die manier gaan de resultaten van je onderzoek de theorie
iets meer uitbreiden of levert nieuwe vragen op à sluit weer aan op de theorie waarmee
je gestart bent
Opbouw van een leerexperiment
Leerexperiment = een bepaald type onderzoeksontwerp dat je kan doen waarin je gaat
zien of een bepaalde skill daadwerkelijk is aangeleerd/een bepaalde training e?ectief is
& daarbij zijn een aantal dingen belangrijk:
1) Experimentele variabelen
- Onafhankelijke variabele = variabele die je manipuleert, kent vaste waarden
(maar die vaste waarden kunnen wel variëren ifv tijd) vb het type training dat je
geeft à je kan intensiteit van training veranderen over de tijd
- Afhankelijke variabele = variabele die je gaat meten, is het gevolg van de
onafhankelijke variabele vb uithoudingsvermogen van lopers
2 categorieën
o Antwoordresultaat = eindresultaat, vaak subjectieve score (iets wordt
goed of minder goed gedaan) vb lopers na een training 200m laten
sprinten en je noteert de eindtijd (iemand die dat sneller heeft gedaan
heeft een betere score dan iemand die dat trager heeft gedaan =
subjectieve score die je kan geven)
o Antwoordproductie = zegt iets over hoe het traject is doorlopen en niet
specifiek over of iets goed of minder goed is gedaan vb spiermetingen of
stappatroon tijdens lopen meten
,Voorbeeld 1:
Proefpersoon die voor een tafel zit en op die
tafel ligt een blad met daarop zwarte lijnen ,
hierbij is het de bedoeling dat de p de zwarte
lijnen zo nauwkeurig mogelijk gaat
overtekenen met de pen , tegelijketijd zijn er
allemaal plakkers op de bovenarm van de
proefpersoon geplakt = elektroden die de
verschillende spieren in de bovenarm meten
tijdens het tekenen van die lijnen
Afhankelijke variabele = 2 afhankelijke
variabele = getekende lijnen dus hoe goed
de proefpersoon de lijnen heeft overtekend
(groen) & de spieractivatie (4 verschillende
spieren met activatiepatroon over de tijd )
Onafhankelijke variabele = niet bekend in
dit voorbeeld
Welke is antwoordresultaat &
antwoordproductie? Antwoordresultaat = de kwaliteit van de getekende lijnen: de getekende
lijnen geven een eindresultaat weer van de taak die de proefpersoon moest uitvoeren (zo
nauwkeurig mogelijk de zwarte lijnen overtekenen), er zit een subjectieve beoordeling aan
vast (hoe goed is het gedaan? )
Antwoordproductie = de spieractivatie van de 4 spieren: de spiermetingen laten zien hoe de
taak is uitgevoerd dus het proces dat leidde tot het resultaat (geeft niet weer of de taak goed
of slecht gedaan is maar laat het verloop van de taak zien)
Analyse van prestatie:
De lijnen die p heeft getekend kunnen we beter analyseren om te zien hoeverre p is
afgeweken van het template à doen we adhv foutenscores
Op het moment dat de p met de klok mee afwijkt van de getekende lijnen ontstaat er een
positieve foutscore en tegen de klok in is er negatieve foutscore (omdat je langs 2 kanten
kan uitwijken van het template krijgen we + & - foutscores)
à om de score van de p te gaan bepalen kunnen we niet simpelweg het gemiddelde
nemen van alle foutscores omdat daar er bepaald richtingselement in zit (met klok mee
of in) à als we hiervan dus het gemiddelde zouden nemen zouden we een score van 0
krijgen waardoor het zou lijken dat de p gemiddeld niet heeft afgeweken
,Als we het model (groene lijn) – de geobserveerde scores doen en we nemen daat het
kwadraad van dan zorgt dat ervoor dat positieve en negatieve scores op dezelfde manier
worden meegenomen , dat wordt uiteindelijk gedeeld door n (= aantal observaties ) à
daarbij krijg je dus een accurate meting van de gemiddelde afwijking van de lijnen
Voorbeeld 2:
Bimanuele (= met beide handen) coördinatie taak van jongeren vs ouderen
P heeft zijn hand in een split en je ziet een blauwe
knop die boven de duim zit , met die knop wordt de
hoek van de duim tov de rest van de hand gemeten ,
als verschillende objecten gemanipuleerd worden
dan verandert die hoek continu
De proefpersoon heeft ook zo’n split
aan de andere hand (omdat het een
bimanuele taak is) daarmee kan vergeleken worden hoe deze handen
met elkaar samenwerken
Tijdens de taak wordt de proefpersoon ook in een MRI scan gestopt om
de hersenactiviteit te meten tijdens het uitvoeren van de taak
Onafhankelijke & afhankelijke variabele?
2) Onderzoeksdesign
3) Foutenscores
Magnetic resonance imaging (MRI)
= techniek waarbij gebruik gemaakt wordt van magnetisme
= structurele MRI scan = foto van het brein en door
magnetische pulsen te geven gaan die verschillende
structuren in het brein verschillend daarop reageren dus er
ontstaat een bepaald contrast & je ziet dat de witte stof in het
brein wit wordt & de grijze stof heef een grijze kleur & het
hersenvocht is zwart
Foto in verschillende oriëntaties waardoor als je die met
elkaar combineert je een 3D constructie kan maken van het
brein
, = functionele MRI scans = filmpjes waarop hersenactiviteit
zichtbaar is tijdens activiteiten vb tijdens die bimanuele
coördinatietaak wat is de hersenactiviteit die daarmee gepaard
gaat
In het midden is de hersenactiviteit zichtbaar thv het corpus
collossum (=hersenbalk die linker en rechter hersenhelft met
elkaar verbindt) en dat is heel logisch omdat tijdens een
bimanuele coördinatietaak informatie van de linker & rechter
hersenhelft goed gecombineerd moet worden om de beide
helften met elkaar te laten samenwerken
à is allemaal dezelfde hersenactiviteit dus op hetzelfde
moment is daar een foto van gemaakt op verschillende plekken
in het brein: foto’s gaan van boven naar beneden in brein , wordt
steeds een aantal plakken naar beneden gegaan tot dat je de oogkas in beeld ziet komen
Bold MRI
Bij functionele MRI maken we gebruik van bold (= blood oxygen mever dependent) MRI
à gaat over de hoeveelheid zuurstof die in het bloed zit
We zien dat als er op het scherm een
visuele stimulus getoond wordt aan een p
dat de visuele cortex (op het achterhoofd)
actief wordt à als er een hersendeel actief
wordt gaat er meer zuurstofrijk bloed naar
dat gebied gaan
Voordeel van MRI : zuurstofrijk en
zuurstofarm bloed hebben een
verschillende contrast waarde waardoor je
rust kan uitzetten tov het uitvoeren van een
activiteit en dan kan je het contrast zien
tussen die 2 en dan weet je hoe actief een hersengebied wordt
DUS op het moment dat de hersenactiviteit omhooggaat gaat de hoeveelheid
zuurstofrijk bloed omhoog en je ziet dat er een contrast ontstaat tov rust waarbij dat er
minder zuurstofrijk bloed naar dat hersengebied gevoerd wordt
à je meet de hersenactiviteit dus niet op een directe manier maar op een indirecte
manier (je meet de hoeveelheid zuurstofrijk bloed die naar de hersenen gaat)
Filmpje: visuele cortex aap MRI beeld, geluid is van elektroden die in het brein gestopt
zijn dus die heel lokaal de activiteit van de neuronen kunnen meten
Proberen letten op het verschil tussen wat je hoort en wat je ziet (elektroden & MRI
beeld)
è visuele stimulus die verschijnt aan de aap , je hoort meteen dat het geluid van de
elektrodes toenam terwijl het beeld van de MRI de activiteit trager op gang kwam (dus
het duurde even voordat je maximale activiteit zag in de visuele cortex)
