Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
Deel 1: De man
Inleiding – terminologie:
Gonaden = geslachtsklieren, voortplantingsorganen
Testes bij de man, ovaria bij de vrouw
Productie van geslachtshormonen en gameten
Gameten = voortplantingscellen, geslachtscellen
Spermacellen = spermatozoa (spermatocyten) bij de man
Eicellen = oöcyten (ova, ovocyten) bij de vrouw
Gameet = 23 chromosomen (haploïd) (erfelijk materiaal)
Gewone lichaamscel = 46 chromosomen (diploïd) = 23 koppels (in elk koppel is 1
chromosoom van vader en 1 van moeder)
22 koppels autosomen (lichaamschromosomen)
1 koppel geslachtschromosomen
Gameten:
= gevormd door de meiose haploïde cellen
Bevruchting (fertilisatie)
= versmelting van mannelijke en vrouwelijke gameet
Zygote (bevruchte eicel) 46 chromosomen = diploïd
Door mitosen ontstaat nieuwe mens
Functies vrouwelijke voortplantingsorganen:
Vorming eicellen
Geschikte omgeving voor bevruchting en ontwikkeling foetus
Baring
Lactatie
Functies mannelijke voortplantingsorganen:
Productie zaadcellen
Overbrenging zaadcellen naar de vrouw
1 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
,Mannelijke voortplantingsorganen:
Indeling in 4 groepen:
Essentiële organen = teelballen (testes) = testikels
Mannelijke gonaden:
Productie zaadcellen
Productie testosterone (secundaire geslachtskenmerken)
Lozingsgangen Tubuli van de testis
Epididymis = bijbal
Ductus deferens = zaadleider
Ductus ejaculatiekanaal
Urethra = urine-afleider
Accesoire klieren Vesica seminalis = zaadblaasjes
Prostaat = voorstanderklier
Klieren van Cowper
Copulatieorgaan Penis = roede
Blinde schets: het voortplantingsstelsel van de man:
2 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
, De testes = teelballen enkelvoud = testis:
Primaire geslachtsorganen bij de man
Hangen in het scrotum (balzak)
De tunica dartos (glad spierweefsel in hypodermis) maakt de huid van het
scrotum rimpelig
Musculus cremaster = onwillekeurige spier
Tillen testes naar lichaam toe bij koude, pijn, …
Ontspannen bij warmte = testes hangen wat lager temperatuur enkele graden
lager dan in buikholte (= nodig voor spermatogenese)
Dubbele sereuze membraan = tunica vaginalis
Afkomstig van peritoneum, mee ingedaald met testis
Tunica albuginea omringt testes
Dicht vezelig kapsel, van hieruit vertrekken tussenschotten
Tussenschotten verdelen de testes in lobjes (± 250)
Testiskanaaltjes (zaadbuisjes, tubuli seminiferi) in lobjes
Produceren sperma
Via netwerk van buisjes (rete testis en ductuli efferentes) verbonden met
epididymis afvoer naar ductus deferens
Interstitiële cellen (= cellen van Leydig) omringen de kanaaltjes
Produceren testosteron = het belangrijkste mannelijk geslachtshormoon
Scrotum, testes en testiskanaaltjes:
3 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
Deel 1: De man
Inleiding – terminologie:
Gonaden = geslachtsklieren, voortplantingsorganen
Testes bij de man, ovaria bij de vrouw
Productie van geslachtshormonen en gameten
Gameten = voortplantingscellen, geslachtscellen
Spermacellen = spermatozoa (spermatocyten) bij de man
Eicellen = oöcyten (ova, ovocyten) bij de vrouw
Gameet = 23 chromosomen (haploïd) (erfelijk materiaal)
Gewone lichaamscel = 46 chromosomen (diploïd) = 23 koppels (in elk koppel is 1
chromosoom van vader en 1 van moeder)
22 koppels autosomen (lichaamschromosomen)
1 koppel geslachtschromosomen
Gameten:
= gevormd door de meiose haploïde cellen
Bevruchting (fertilisatie)
= versmelting van mannelijke en vrouwelijke gameet
Zygote (bevruchte eicel) 46 chromosomen = diploïd
Door mitosen ontstaat nieuwe mens
Functies vrouwelijke voortplantingsorganen:
Vorming eicellen
Geschikte omgeving voor bevruchting en ontwikkeling foetus
Baring
Lactatie
Functies mannelijke voortplantingsorganen:
Productie zaadcellen
Overbrenging zaadcellen naar de vrouw
1 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
,Mannelijke voortplantingsorganen:
Indeling in 4 groepen:
Essentiële organen = teelballen (testes) = testikels
Mannelijke gonaden:
Productie zaadcellen
Productie testosterone (secundaire geslachtskenmerken)
Lozingsgangen Tubuli van de testis
Epididymis = bijbal
Ductus deferens = zaadleider
Ductus ejaculatiekanaal
Urethra = urine-afleider
Accesoire klieren Vesica seminalis = zaadblaasjes
Prostaat = voorstanderklier
Klieren van Cowper
Copulatieorgaan Penis = roede
Blinde schets: het voortplantingsstelsel van de man:
2 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
, De testes = teelballen enkelvoud = testis:
Primaire geslachtsorganen bij de man
Hangen in het scrotum (balzak)
De tunica dartos (glad spierweefsel in hypodermis) maakt de huid van het
scrotum rimpelig
Musculus cremaster = onwillekeurige spier
Tillen testes naar lichaam toe bij koude, pijn, …
Ontspannen bij warmte = testes hangen wat lager temperatuur enkele graden
lager dan in buikholte (= nodig voor spermatogenese)
Dubbele sereuze membraan = tunica vaginalis
Afkomstig van peritoneum, mee ingedaald met testis
Tunica albuginea omringt testes
Dicht vezelig kapsel, van hieruit vertrekken tussenschotten
Tussenschotten verdelen de testes in lobjes (± 250)
Testiskanaaltjes (zaadbuisjes, tubuli seminiferi) in lobjes
Produceren sperma
Via netwerk van buisjes (rete testis en ductuli efferentes) verbonden met
epididymis afvoer naar ductus deferens
Interstitiële cellen (= cellen van Leydig) omringen de kanaaltjes
Produceren testosteron = het belangrijkste mannelijk geslachtshormoon
Scrotum, testes en testiskanaaltjes:
3 Anatomie en fysiologie: Hoofdstuk 19: Het voortplantingsstelsel
