LAGE URINEWEGEN
2.1 FUNCTIONELE ANATOMIE
- trigonum = zone tussen 2 ostia en blaashals
- lossosphincter: uretherale sfincters, periureterale sheath, basis blaas
- externe fincter: hoefijzervorm ➔ compressie urethra
- blaashals bij de man is beter ontwikkeld
o ➔ antegrade ejaculatie
o ➔ aanwezigheid van alfa adrenerge receptoren
- toepassing alfa-blokkers voor behandeling van benigne prostaathyperplasie:
o ➔ betere micties
o ➔ ejaculatiestoornissen
KLINISCHE ANATOMIE: ENDOSCOPIE URETHRA EN BLAAS
- flexibele urethro-cysoscopie: inspectie urethra (A), externe sfincter (B), verumontanum (C) en blaas (D)
2.2 NEUROGENE CONTROLE VAN DE BLAAS
LAGE URINEWEGEN
- functies:
o urine opslag: sociaal aanvaardbare tijd en plaats
o efficiënte urine expulsie
- controle:
o storage: detrusor relaxatie + sfincter contractie
o voiding: detrusor contractie + sfincter relaxatie
- innervatie:
o autonome bezenuwing
(ortho) sympaticus
parasympaticus
o somatische bezenuwing: sfincter bezenuwen
o sensorische bezenuwing
orthosympatisch parasympatisch
vertrek: intermediolaterale celkolom Th11-L2 vertrek: intermediolaterale celkolom S2-S4
preganglionaire vezels: preganglionaire vezels
- verlaten ruggenmerg via ventrale wortels - verlaten ruggenmerg via ventrale wortels
- synaps: - vormen de nervi splanchnici pelvini
o in de paravertebrale ganglia (truncus - synaps: intramurale ganglia blaas
sympaticus)
o in prevertebrale ganglia (ganglion
mesentericus inferior)
o in plexus hypogastricus inferior
postganglionaire vezels: postganglionaire vezels
- vormen n. hypogastricus links en rechts
- vormen plexus hypogastricus inf = pelviene plexus
innervatie blaaswand, trigonum en blaashals innervatie blaaswand en interne urethrale sfincter
SOMATISCHE BEZENUWING
- vertrek: ventrale hoorn S2-S4 (Onuf’s nucleus)
- nervus pudendus: motorneuronen ➔ verlaten ruggenmerg via ventrale wortels
- innervatie van de externe sfincter
, SENSORISCHE BEZENUWING
- dorsal root ganglia (DRG)
o cellichamen van de sensorische zenuwen
o sensorische zenuwuiteinden in de blaaswand (spier, mucosa)
- zenuwvezels lopen in
o nervi splanchnici pelvini (naar S2-S4)
o n. hypogastricus (naar T11-L2)
o n. pudendus (S2-S4)
- naar dorsale hoorn ruggenmerg
- verschillende subtypes
type zenuwvezel locatie functie
A delta (gemyeliniseerd) gladde spier detecteren blaasvulling (spanning blaaswand)
C – vezels (niet gemyeliniseerd) mucosa detecteren stretch (volume receptoren)
C – vezels (niet gemyeliniseerd) mucosa en gladder spier pijn bij overdistesie
”stille” afferenten
CEREBRALE CONTROLE VAN MICTIE
- blaasvulling en mictie verlopen via reflexen.
- blaas vult
o ➔ toenemende sensorische signalen naar PAG (peri-aqueductal gray)
o ➔ bij overschrijden grenswaarde: activatie pontiene mictiecentrum en initiatie mictiereflex
(reflexmictie bij niet zindelijke kinderen)
- door cerebrale controle van mictie ➔ kan uitgesteld tot een sociaal aanvaardbare plaats en tijd op te urineren.
BLAASVULLING REFLEX
- corticale en suprapontiene centra inhiberen pontiene mictiecentrum (OFF)
- afferente signalen van blaas naar CZS:
o eerste gevoel van blaasvulling: 150ml
o gevoel van volle blaas 400-500ml
- efferente signalen:
o activatie sympaticus:
relaxatie detrusor
contractie interne sfincter
inhibitie synaptische transmissie sympaticus
o activatie n. pudendus: contractie externe sfincter
o parasymaticus inactief
MICTIE REFLEX
- toenemende afferente info naar PAG (blaas is vol) Hogere corticale centra oordelen of er
een adequate timing en plaats voor mictie is -> opheffen inhibitie PMC
- PMC switcht naar ”ON” modus
o activatie parasympaticus en inhibitie sympaticus
- urine in proximale urethra –> afferente signalen naar CZS (positieve feedback)
- efferente signalen:
o inhibitie sympaticus
o inhibitie n. pudendus: relaxatie EUS
o activatie parasympaticus:
contractie blaasspier
relaxatie interne sfincter
- contractie van de buikspieren -> persen
- reflex actief tot volledige blaaslediging
2.1 FUNCTIONELE ANATOMIE
- trigonum = zone tussen 2 ostia en blaashals
- lossosphincter: uretherale sfincters, periureterale sheath, basis blaas
- externe fincter: hoefijzervorm ➔ compressie urethra
- blaashals bij de man is beter ontwikkeld
o ➔ antegrade ejaculatie
o ➔ aanwezigheid van alfa adrenerge receptoren
- toepassing alfa-blokkers voor behandeling van benigne prostaathyperplasie:
o ➔ betere micties
o ➔ ejaculatiestoornissen
KLINISCHE ANATOMIE: ENDOSCOPIE URETHRA EN BLAAS
- flexibele urethro-cysoscopie: inspectie urethra (A), externe sfincter (B), verumontanum (C) en blaas (D)
2.2 NEUROGENE CONTROLE VAN DE BLAAS
LAGE URINEWEGEN
- functies:
o urine opslag: sociaal aanvaardbare tijd en plaats
o efficiënte urine expulsie
- controle:
o storage: detrusor relaxatie + sfincter contractie
o voiding: detrusor contractie + sfincter relaxatie
- innervatie:
o autonome bezenuwing
(ortho) sympaticus
parasympaticus
o somatische bezenuwing: sfincter bezenuwen
o sensorische bezenuwing
orthosympatisch parasympatisch
vertrek: intermediolaterale celkolom Th11-L2 vertrek: intermediolaterale celkolom S2-S4
preganglionaire vezels: preganglionaire vezels
- verlaten ruggenmerg via ventrale wortels - verlaten ruggenmerg via ventrale wortels
- synaps: - vormen de nervi splanchnici pelvini
o in de paravertebrale ganglia (truncus - synaps: intramurale ganglia blaas
sympaticus)
o in prevertebrale ganglia (ganglion
mesentericus inferior)
o in plexus hypogastricus inferior
postganglionaire vezels: postganglionaire vezels
- vormen n. hypogastricus links en rechts
- vormen plexus hypogastricus inf = pelviene plexus
innervatie blaaswand, trigonum en blaashals innervatie blaaswand en interne urethrale sfincter
SOMATISCHE BEZENUWING
- vertrek: ventrale hoorn S2-S4 (Onuf’s nucleus)
- nervus pudendus: motorneuronen ➔ verlaten ruggenmerg via ventrale wortels
- innervatie van de externe sfincter
, SENSORISCHE BEZENUWING
- dorsal root ganglia (DRG)
o cellichamen van de sensorische zenuwen
o sensorische zenuwuiteinden in de blaaswand (spier, mucosa)
- zenuwvezels lopen in
o nervi splanchnici pelvini (naar S2-S4)
o n. hypogastricus (naar T11-L2)
o n. pudendus (S2-S4)
- naar dorsale hoorn ruggenmerg
- verschillende subtypes
type zenuwvezel locatie functie
A delta (gemyeliniseerd) gladde spier detecteren blaasvulling (spanning blaaswand)
C – vezels (niet gemyeliniseerd) mucosa detecteren stretch (volume receptoren)
C – vezels (niet gemyeliniseerd) mucosa en gladder spier pijn bij overdistesie
”stille” afferenten
CEREBRALE CONTROLE VAN MICTIE
- blaasvulling en mictie verlopen via reflexen.
- blaas vult
o ➔ toenemende sensorische signalen naar PAG (peri-aqueductal gray)
o ➔ bij overschrijden grenswaarde: activatie pontiene mictiecentrum en initiatie mictiereflex
(reflexmictie bij niet zindelijke kinderen)
- door cerebrale controle van mictie ➔ kan uitgesteld tot een sociaal aanvaardbare plaats en tijd op te urineren.
BLAASVULLING REFLEX
- corticale en suprapontiene centra inhiberen pontiene mictiecentrum (OFF)
- afferente signalen van blaas naar CZS:
o eerste gevoel van blaasvulling: 150ml
o gevoel van volle blaas 400-500ml
- efferente signalen:
o activatie sympaticus:
relaxatie detrusor
contractie interne sfincter
inhibitie synaptische transmissie sympaticus
o activatie n. pudendus: contractie externe sfincter
o parasymaticus inactief
MICTIE REFLEX
- toenemende afferente info naar PAG (blaas is vol) Hogere corticale centra oordelen of er
een adequate timing en plaats voor mictie is -> opheffen inhibitie PMC
- PMC switcht naar ”ON” modus
o activatie parasympaticus en inhibitie sympaticus
- urine in proximale urethra –> afferente signalen naar CZS (positieve feedback)
- efferente signalen:
o inhibitie sympaticus
o inhibitie n. pudendus: relaxatie EUS
o activatie parasympaticus:
contractie blaasspier
relaxatie interne sfincter
- contractie van de buikspieren -> persen
- reflex actief tot volledige blaaslediging
