REFLEXEN
REFLEX
= motorische antwoord op prikkel die CZS passeert
- Kan verschillende vormen aannemen => vrs bewegingen & antwoorden van lichaam
- Bv waarnemen pijnprikkel => zal wegtrekken van bron van pijn
- Kniepeesreflex = reflex die in klinisch onderzoek wordt toegepast
- Niezen = reflexmatig antwoord van lichaam op microben die slijmvlies prikkelen
o = beschermingsreflex
- Cornea reflex = beschermingsreflex
- Primitieve reflexen => enkel bij pasgeborenen of heel jonge kinderen zichtbaar
o Bv zuigreflex: essentieel voor overleven, baby gaat zuigen & melk binnen krijgen
o Grijpreflex: van primaten overgeërfd, vastgrijpen aan pels & veilig meegevoerd worden
- Gemeenschappelijke elke prikkel = prikkel activeert zenuwstelsel & onder invloed activatie ontwikkelt
deze een bepaald antwoord
= vaste automatische response na een eenvoudige stimulus
= reactie die geen mentale processing vereist => hersenschors niet betrokken
- 5componenten
o Receptoren of detectoren nodig om prikkel op te pikken
o Afferente vezels = sensorische vezels die pijn info richting CZS sturen
Alles van tactiele info = sensibel
Sensorisch = breder & omvat ook pijn gerelateerde info MAAR ook zintuigelijke
systemen
o Motorneuronen activeren want activatie skeletspieren nodig
o Efferente vezels = motorische vezels
o Effectoren bv spieren worden geactiveerd
- = reflexboog
- Prikkel waargenomen & activeert detectoren
AP opgewekt in sensorisch neuron
exciterende post-synaptische potentiaal produceren op niveau neuromusculaire junctie
finaal AP skeletspiervezels
krijgt contractie
ONBEWUST VS BEWUST
- Ruggenmerg/hersenstam
o Reflexen = onbewust
o Passeren op niveaus zodanig dat niet bewust is van prikkel
1
, - Motorische reacties tgv reflex
o Activering perifere receptoren
o Info naar CZS
o Via Thalamus naar somatosensorische cortex
o Pijn gerelateerd info doorgestuurd via Somatosensorishe cortex
o Bewust van beweging, pijn, … die reflexmatig wort uitgevoerd
THALAMUS – RELAY CENTRUM
- Thalamus = schakelcentrum in hersenen om info vanuit lager gelegen hersengebieden door te sturen
naar specifieke corticale gebieden
- Sensorische & motorische info ontvangen
- Info uit limbisch systeem nr hypocampus => belangrijk voor leer- &
geheugenprocessen & emigdala
=> emotionele responsen
- Info uit reticulaire systeem => op niveau hersenstam
o Essentieel voor corticale activaite, egulatie slaap- & waakritme
Alle types info via thalamus doorgestuurd naar specifieke gebieden
- Verschillende subkernen in thalamus
o Lateraal: nucleus ventralis postrium = nucleus ventralis posteromedialis
+ nucleus ventralis posterolateralis
o Gaan sensorische info doorspelen
SOORTEN REFLEXEN
LOCATIE RECEPTOR/EFFECTOR
- Ipsilateraal
o Receptor en effector aan dezelfde kant van lichaam
o Bv stapt met voet op spijker & trekt weg
- Contralateraal
o Receptor en effector aan tegenovergestelde kant lichaam
- Bilateraal
o Unilaterale receptor => reactie aan 2kanten lichaam
o Bv schijnt licht in 1oog maar beide ogen reageren
- Overkruising sensorische vezels op niveau chiasma opticum
FUNCTIONEEL
- Proprioceptieve reflex = spierrekkingsreflexen (bewegingsstelsel)
o Proprioreceptoren als detectoren
o Spieren (spierspoeltjes), gewrichten, pezen (golgi-orgaan) & binnenoor
- Exteroceptieve reflexen = huidreflexen
o Receptoren gescheiden van effectororgaan
o Input via huid
- Pathologische reflexen = afwijkende reflexen
o Aanwezigheid = indicatie van pathologie
o Van proprioceptieve of exteroceptieve aard
2
,PROPRIOCEPTIEVE REFLEXEN
- Proprioceptie = positiezin = kinesthesie
- = vermogen van organisme om de positie van het eigen lichaam & lichaamsdelen waar te nemen
- Dieptesensibilteit => gewirchtsstand, spierlengte, …
- Proprioreceptoren
o gewrichtsreceptoren => positie gewricht
o Golgi peeslichaampjes => regulatie spierspanning
o Spierspoelen => regulatie spierlengte
PROPRIORECEPTOREN
Gewrichtsreceptoren
- Type I – II – III – IV
- 3 met capsule
o Gelijkend op lichaampjes Vater-Pacini of Ruffini, golgi peeslichaampjes
Vater pacini = detectoren van huid
o Oppikken normale bewegingszin
- 1 zonder capsule
o Extreme beweging en pijndetectie
- Info over positie v/h gewricht
- Detectoren speciaal ontwikkeld door bepaalde cellen waardoor detectoren een gespecialiseerde vorm
aannemen om bepaalde prikkel te detecteren
- Op niveau gewrichtskapsel & ligamenten
Golgi peeslichaampjes
- Op niveau van pezen te vinden
- Bestaan uit dens netwerk collageen vezels
- Als spier contraheert daat pees uitrekken => collageenvezels bewegen parallel mee in richting pees
=> komen dichter bij elkaar & gaan druk uitoefenen op senosrische zenuwvezel
Spierspoelen
- Intrafusale spiervezels (7mm) tussen de extrafusale dwarsgestreepte vezels
o Intrafusaal = ingebed in kapsel
- Liggen in zelfde richting
- Geïnnerveerd door γ-motorneuronen
- Spiraalvormige buik omgeven door Ia vezels = primaire sensorische zenuwen
o Worden geactiveerd wnr spierspoeltje gaat uitrekken
- Excitatie door
o Verlenging gehele spier OF Contractie spierspoel (γ-motorneuronen)
=> rekken buik spierspoel
- 2uiteinde kunnen contraheren, centrale deel kan dat niet
- 2types spiervezels
o Extrafusale vezels geïnnerveerd door α-motorneuron
=> contractie volledige spier
o Intrafusale vezels geïnnerveerd door γ-motorneuron
3
, MYOTATISCHE REFLEX = EIGENREFLEX
- Uitrekken skeletspier bv door slag op pees zal skeletspier uitrekken
o Volledige spier rekt uit DUS Uitrekken spierspoelen
o Prikkel in sensorische Ia vezels
=> via achterwortel van ruggenmerg op spinaal niveau binnenkomen
=> doorschakelen voorhoorn
=> synaps motorneuornen zelfde spier
o Activering α-motorneuronen
o Contractie spier
- Reflexboog = monosynaptisch
o Sensorische deel maakt onmiddellijk synaps met motorische
o Geen interneuronen
- Reflex tijd = heel kort 20ms
- Prikkel & antwoord in zelfde orgaan DUS eigenreflex
- Lengte spier is constant = belang lichaamsbouding
- Spier op passieve manier uitgerokken
Lichaam constant bezig om op reflexmatige manier spieren te contraheren
Juiste spieren activeren & inhiberen om te zorgen dat evenwicht behoud
- Myotatische reflex = contractie spier tgv passieve uitrekking spier
- Bijkomende schakelingne
o Tijdens reflex: bv remming bijbehorende flexor (buitgspier) door inhiberend interneuron
o Dezelfde Ia sensorische neuronen die contact maken met α-motorneuronen
Combo activatie & inhibite van spiercontractie gaat snelle reflexmatige beweging van been verkrijgen
- Spieren contraheren omdat op pees getikt wordt => pezen gaan uitrekken
& Golgi peeslichaampjes activeren => info naar spinaal niveau
o Ib sensorische zenuwvezels in netwerk van collageenvezels
o Uitrekken pees => samendrukken Ib door collageen
o Ib vezel zorgt voor remming α-motorneuron eigen spier via inhiberend interneuron
& excitatie antagoniserende spier
Golgi peeslichaampjes hebben tegenovergestelde effect van spierspoeltjes
- 4mechanismen voor beëindigen reflex => remming reflexspiercontractie
o Reflexcontractie => geen rekking spierspoel => daling prikkeling Ia vezel
o Stimulatie peesreceptoren => remming motorneuronen via Ib-vezels en inhiberende
interneuron = autogene remming
o Ib-vezels => motorneuron antagoniserende spier = reciproke innervatie
o Teruglopende collateralen motorneuronen => remming motorneuron via interneuron
Alle processen & mechanisemn zorgen samen dat reflex snel zal stoppen
PROPRIORECEPTOREN
- Spoerspoeltjes = lengtesensoren
o Regeling spiertonus
- Golgi peeslichaampjes = krachtsensoren
o Regleing spierkracht
- Beschermen het zenuwstelsel tegen schade
4
REFLEX
= motorische antwoord op prikkel die CZS passeert
- Kan verschillende vormen aannemen => vrs bewegingen & antwoorden van lichaam
- Bv waarnemen pijnprikkel => zal wegtrekken van bron van pijn
- Kniepeesreflex = reflex die in klinisch onderzoek wordt toegepast
- Niezen = reflexmatig antwoord van lichaam op microben die slijmvlies prikkelen
o = beschermingsreflex
- Cornea reflex = beschermingsreflex
- Primitieve reflexen => enkel bij pasgeborenen of heel jonge kinderen zichtbaar
o Bv zuigreflex: essentieel voor overleven, baby gaat zuigen & melk binnen krijgen
o Grijpreflex: van primaten overgeërfd, vastgrijpen aan pels & veilig meegevoerd worden
- Gemeenschappelijke elke prikkel = prikkel activeert zenuwstelsel & onder invloed activatie ontwikkelt
deze een bepaald antwoord
= vaste automatische response na een eenvoudige stimulus
= reactie die geen mentale processing vereist => hersenschors niet betrokken
- 5componenten
o Receptoren of detectoren nodig om prikkel op te pikken
o Afferente vezels = sensorische vezels die pijn info richting CZS sturen
Alles van tactiele info = sensibel
Sensorisch = breder & omvat ook pijn gerelateerde info MAAR ook zintuigelijke
systemen
o Motorneuronen activeren want activatie skeletspieren nodig
o Efferente vezels = motorische vezels
o Effectoren bv spieren worden geactiveerd
- = reflexboog
- Prikkel waargenomen & activeert detectoren
AP opgewekt in sensorisch neuron
exciterende post-synaptische potentiaal produceren op niveau neuromusculaire junctie
finaal AP skeletspiervezels
krijgt contractie
ONBEWUST VS BEWUST
- Ruggenmerg/hersenstam
o Reflexen = onbewust
o Passeren op niveaus zodanig dat niet bewust is van prikkel
1
, - Motorische reacties tgv reflex
o Activering perifere receptoren
o Info naar CZS
o Via Thalamus naar somatosensorische cortex
o Pijn gerelateerd info doorgestuurd via Somatosensorishe cortex
o Bewust van beweging, pijn, … die reflexmatig wort uitgevoerd
THALAMUS – RELAY CENTRUM
- Thalamus = schakelcentrum in hersenen om info vanuit lager gelegen hersengebieden door te sturen
naar specifieke corticale gebieden
- Sensorische & motorische info ontvangen
- Info uit limbisch systeem nr hypocampus => belangrijk voor leer- &
geheugenprocessen & emigdala
=> emotionele responsen
- Info uit reticulaire systeem => op niveau hersenstam
o Essentieel voor corticale activaite, egulatie slaap- & waakritme
Alle types info via thalamus doorgestuurd naar specifieke gebieden
- Verschillende subkernen in thalamus
o Lateraal: nucleus ventralis postrium = nucleus ventralis posteromedialis
+ nucleus ventralis posterolateralis
o Gaan sensorische info doorspelen
SOORTEN REFLEXEN
LOCATIE RECEPTOR/EFFECTOR
- Ipsilateraal
o Receptor en effector aan dezelfde kant van lichaam
o Bv stapt met voet op spijker & trekt weg
- Contralateraal
o Receptor en effector aan tegenovergestelde kant lichaam
- Bilateraal
o Unilaterale receptor => reactie aan 2kanten lichaam
o Bv schijnt licht in 1oog maar beide ogen reageren
- Overkruising sensorische vezels op niveau chiasma opticum
FUNCTIONEEL
- Proprioceptieve reflex = spierrekkingsreflexen (bewegingsstelsel)
o Proprioreceptoren als detectoren
o Spieren (spierspoeltjes), gewrichten, pezen (golgi-orgaan) & binnenoor
- Exteroceptieve reflexen = huidreflexen
o Receptoren gescheiden van effectororgaan
o Input via huid
- Pathologische reflexen = afwijkende reflexen
o Aanwezigheid = indicatie van pathologie
o Van proprioceptieve of exteroceptieve aard
2
,PROPRIOCEPTIEVE REFLEXEN
- Proprioceptie = positiezin = kinesthesie
- = vermogen van organisme om de positie van het eigen lichaam & lichaamsdelen waar te nemen
- Dieptesensibilteit => gewirchtsstand, spierlengte, …
- Proprioreceptoren
o gewrichtsreceptoren => positie gewricht
o Golgi peeslichaampjes => regulatie spierspanning
o Spierspoelen => regulatie spierlengte
PROPRIORECEPTOREN
Gewrichtsreceptoren
- Type I – II – III – IV
- 3 met capsule
o Gelijkend op lichaampjes Vater-Pacini of Ruffini, golgi peeslichaampjes
Vater pacini = detectoren van huid
o Oppikken normale bewegingszin
- 1 zonder capsule
o Extreme beweging en pijndetectie
- Info over positie v/h gewricht
- Detectoren speciaal ontwikkeld door bepaalde cellen waardoor detectoren een gespecialiseerde vorm
aannemen om bepaalde prikkel te detecteren
- Op niveau gewrichtskapsel & ligamenten
Golgi peeslichaampjes
- Op niveau van pezen te vinden
- Bestaan uit dens netwerk collageen vezels
- Als spier contraheert daat pees uitrekken => collageenvezels bewegen parallel mee in richting pees
=> komen dichter bij elkaar & gaan druk uitoefenen op senosrische zenuwvezel
Spierspoelen
- Intrafusale spiervezels (7mm) tussen de extrafusale dwarsgestreepte vezels
o Intrafusaal = ingebed in kapsel
- Liggen in zelfde richting
- Geïnnerveerd door γ-motorneuronen
- Spiraalvormige buik omgeven door Ia vezels = primaire sensorische zenuwen
o Worden geactiveerd wnr spierspoeltje gaat uitrekken
- Excitatie door
o Verlenging gehele spier OF Contractie spierspoel (γ-motorneuronen)
=> rekken buik spierspoel
- 2uiteinde kunnen contraheren, centrale deel kan dat niet
- 2types spiervezels
o Extrafusale vezels geïnnerveerd door α-motorneuron
=> contractie volledige spier
o Intrafusale vezels geïnnerveerd door γ-motorneuron
3
, MYOTATISCHE REFLEX = EIGENREFLEX
- Uitrekken skeletspier bv door slag op pees zal skeletspier uitrekken
o Volledige spier rekt uit DUS Uitrekken spierspoelen
o Prikkel in sensorische Ia vezels
=> via achterwortel van ruggenmerg op spinaal niveau binnenkomen
=> doorschakelen voorhoorn
=> synaps motorneuornen zelfde spier
o Activering α-motorneuronen
o Contractie spier
- Reflexboog = monosynaptisch
o Sensorische deel maakt onmiddellijk synaps met motorische
o Geen interneuronen
- Reflex tijd = heel kort 20ms
- Prikkel & antwoord in zelfde orgaan DUS eigenreflex
- Lengte spier is constant = belang lichaamsbouding
- Spier op passieve manier uitgerokken
Lichaam constant bezig om op reflexmatige manier spieren te contraheren
Juiste spieren activeren & inhiberen om te zorgen dat evenwicht behoud
- Myotatische reflex = contractie spier tgv passieve uitrekking spier
- Bijkomende schakelingne
o Tijdens reflex: bv remming bijbehorende flexor (buitgspier) door inhiberend interneuron
o Dezelfde Ia sensorische neuronen die contact maken met α-motorneuronen
Combo activatie & inhibite van spiercontractie gaat snelle reflexmatige beweging van been verkrijgen
- Spieren contraheren omdat op pees getikt wordt => pezen gaan uitrekken
& Golgi peeslichaampjes activeren => info naar spinaal niveau
o Ib sensorische zenuwvezels in netwerk van collageenvezels
o Uitrekken pees => samendrukken Ib door collageen
o Ib vezel zorgt voor remming α-motorneuron eigen spier via inhiberend interneuron
& excitatie antagoniserende spier
Golgi peeslichaampjes hebben tegenovergestelde effect van spierspoeltjes
- 4mechanismen voor beëindigen reflex => remming reflexspiercontractie
o Reflexcontractie => geen rekking spierspoel => daling prikkeling Ia vezel
o Stimulatie peesreceptoren => remming motorneuronen via Ib-vezels en inhiberende
interneuron = autogene remming
o Ib-vezels => motorneuron antagoniserende spier = reciproke innervatie
o Teruglopende collateralen motorneuronen => remming motorneuron via interneuron
Alle processen & mechanisemn zorgen samen dat reflex snel zal stoppen
PROPRIORECEPTOREN
- Spoerspoeltjes = lengtesensoren
o Regeling spiertonus
- Golgi peeslichaampjes = krachtsensoren
o Regleing spierkracht
- Beschermen het zenuwstelsel tegen schade
4
