Organische stoffen Anorganische stoffen
Sachariden Water
Lipiden Gassen
Proteïnen Minerale verbindingen
Nucleïnezuur
1 sachariden/koolhydraten
Functies van koolhydraten (KH):
Energiebron: verteerbare koolhydraten leveren energie
Bescherming tegen ziektes: niet-verteerbare koolhydraten
(vezels)
Reservestof: zetmeel (planten) en glycogeen (dieren/mens)
Bouwstof: cellulose in plantencelwanden
Vorming van koolhydraten (KH):
Zowel dierlijke als plantaardige koolhydraten
In onze voeding komen KH vooral uit planten
Planten maken KH aan via fotosynthese
zonlicht + chlorofyl + water (H₂O) + koolstofdioxide (CO₂)
Functies van deze KH in de plant:
structuur van de plant
energie voor groei
opslag van suikers of zetmeel als reserve wanneer geen
fotosynthese mogelijk is
,structuur Koolhydraten (KH):
Bestaan uit koolstof, waterstof en zuurstof: Cn(H₂O)n
Worden ook hydraten van koolstof genoemd
Andere benamingen: suikers, sachariden, gluciden
Indeling gebeurt op basis van polymerisatie
aantal monosacharide-eenheden per molecule
Binnen elke groep is verdere indeling mogelijk
afhankelijk van het type monosacharide
Monosachariden
Monosachariden:
Enkelvoudige koolhydraten
Meest eenvoudige vorm van koolhydraten
Bouwstenen van di-, oligo- en polysachariden
Brutoformule: Cn(H₂O)n of CnH₂nOₙ
Disachariden
,Disachariden:
o Bestaan uit twee gekoppelde monosachariden (dimeren)
o Meestal opgebouwd uit twee hexosen
o Brutoformule: C₁₂H₂₂O₁₁
Disachariden ontstaan door een condensatiereactie:
Een condensatiereactie is een reactie waarbij moleculen zo reageren, dat
er grotere moleculen ontstaan. Hierbij wordt een klein molecule
afgesplitst. Dat kleine molecule is vaak water
Ze zijn verboden door een glycosidenbinding.
, Disachariden:
• Sacharose = glucose +
fructose
• Maltose = glucose +
glucose
• Lactose = galactose +
glucose
Oligosachariden
Oligosachariden:
Complexe koolhydraten, opgebouwd uit 3 tot 9 monosachariden
Kunnen ontstaan door afbraak van langere polysachariden zoals
zetmeel of cellulose
Voorbeelden: dextrinen, fructo-oligosachariden (FOS), galacto-
oligosachariden (GOS)
Belangrijk in voeding voor prebiotische werking en
darmgezondheid
Polysachariden