Samenvatting stress en copingsvaardigheden - gezondheidpsychologie

Stress
1.Betekenissen van stress
Stress als stressor

Stress als een bedreigende situatie, als een externe belastende situatie.

Oorzaak van stress

Stress als strains

Stress als reacties op stress, de subjectieve verschijnselen die optreden bij iemand die met een
stressor wordt geconfronteerd

1.1. Onze betekenis van stress
Beleven van stress is subjectief  een situatie is niet voor iedereen stressvol

Cognitieve beoordeling: individueel beoordelingsproces waarop je beoordeelt in welke mate iets
bedreigend is.

Compernolle

 Stress is wat er gebeurt telkens we worden geconfronteerd met een fysieke, psychische of
sociale invloed of situatie (=stressor)
 Die, objectief of louter subjectief, ons evenwicht verstoort, op zo’n wijze dat we de situatie
niet zomaar kunnen negeren, noch routinematig kunnen hanteren”.

B. Van Houdenhove :

 Als een reeks biologische en psychologische ‘mechanismen’ die op gang komen naar
aanleiding van een reële of vermeende bedreiging van ons lichamelijk of psychisch
evenwicht.

2.Menselijk stresssysteem (gebaseerd van
Houdenhove)
2.1. Inleiding
 Leven is mogelijk als er een evenwicht behouden wordt
 Stressrespons is aangeboren automatismen die nodig zijn om evenwicht te herstellen
 Stresssysteem, als prachtig aanpassings-en beschermingssysteem
 Als een bedreiging komt dan vast patroon van fysiologische en gedragsprogramma’s op gang
gebracht met als doel om de directe overleving te garanderen.
 Fight-or-flight mechanisme. Het is de “vecht- of vluchtreactie”




1

, 2.2. Menselijke stresssysteem
 Gevaar te kunnen reageren moet je angst ervaren
 Amygdala: gelegen is in het limbische systeememotioneel leven regelt
 herkent de amygdala bepaalde informatie als bedreigend
 Amygdala is nauw verbonden met de hippocampus
 Hippocampus toegang tot heel wat geheugeninformatie, vooral over de omstandigheden
waaronder vroegere bedreigingen.

Bedreiging reëel is of als reëel wordt ervaren, worden er drie systemen aangestuurd

 Het locus coeruleus/sympathisch systeem (lc-na)
 De hypothalamus-hypofyse-adrenocorticale as (hpa-as)
 De prefrontale hersenschors
 De eerste twee systemen worden, in een stresssituatie, in de ‘on’-modus gezet, het laatste
systeem in de ‘off’-modus.

2.2.1. Het locus coeruleus/sympathisch systeem (LC-NA)
 Kern in de hersenstam en vooral noradrenaline (NA) produceert
 Netwerk van sympathische zenuwen aangevuurd en wordt het bijniermerg aangezet tot
het produceren van adrenaline.
 Tegelijk wordt het parasympathische systeem lamgelegd
 Is een toestand van arousal, een opwindingstoestand terecht.
 Deze arousal bereidt het organisme optimaal voor op vechten of vluchten.
 Het hartritme en de ademhaling versnellen, de bloedvaten trekken samen en de pupillen
verwijden zich.

2.2.2. De hypothalamys-hypofyse-adrenocorticale as
(HPA-as)
 Bedreiging, geven je hersenen een signaal aan de hypothalamus
 Scheiden neurotransmitters af nl. Crf= corticotrofine releasing factor of het
corticotrophin releasing hormoon (crh
 Hypofyse scheidt het hormoon acth (= adreno-coricotroop hormoon) af in het bloed.
 Bijnierschors bereikt, wordt het hormoon cortisol aangemaakt, waardoor adrenaline en
noradrenaline
 Adrenaline zorgt cortisol ervoor dat er voldoende glucose in het bloed beschikbaar
 Cortisol zet eveneens de weefselopbouw en de voortplantingsfunctie op een laag pitje

2.2.3. De prefrontale hersenschors
 Stressrespons heb je deze hogere mentale functies
echter niet nodig
 Remt zowel noradrenaline als crh de activiteit van de
prefrontale hersenschors af.
 Prefrontale hersenschors kan enkel dan goed werken
als het stresssysteem in relatieve rust is.
 Stressreactie gebeurt onder invloed van de
orthosympathicus en het herstel na stress via de
parasympathicus.




2