1
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
,Inhoud
4. Het weefselniveau ............................................................................................................... 3
Dekweefsel/ Epitheel ............................................................................................................. 3
Bindweefsel.......................................................................................................................... 6
Spierweefsel....................................................................................................................... 10
Zenuwweefsel..................................................................................................................... 11
5. De huid.............................................................................................................................. 12
Onderdelen v.d.huid ............................................................................................................ 12
6. Het beenderstelsel ............................................................................................................ 16
Functies ............................................................................................................................. 16
De botstructuur .................................................................................................................. 17
Botvorming en groei............................................................................................................. 18
Overzicht............................................................................................................................ 18
Botverbindingen.................................................................................................................. 19
Botremodullering (Homeostase) ........................................................................................... 19
Overzicht............................................................................................................................ 20
Botverbindingen.................................................................................................................. 30
7. Het spierstelsel ................................................................................................................. 34
Overzicht v.h. spierstelsel..................................................................................................... 34
Anatomie van skeletspieren.................................................................................................. 34
Aansturing v.e. contractie ..................................................................................................... 35
Spiermechanica .................................................................................................................. 35
Energieleer van spieractiviteit ............................................................................................... 36
14. Het lymfestelsel en immuniteit......................................................................................... 44
Bouw v.h. lymfestelsel ......................................................................................................... 44
Niet specifieke immuniteit.................................................................................................... 49
Specifieke immuniteit .......................................................................................................... 52
Leertekst microbiologie ......................................................................................................... 58
Inleiding ............................................................................................................................. 58
Bacteriën ........................................................................................................................... 60
Virussen............................................................................................................................. 64
Inleiding tot microbiologie ..................................................................................................... 68
De relatie mens – Micro-organisme ....................................................................................... 68
Symbiose mens-bacterie → Mutualisme, commensalisme, parasitisme .................................... 69
2
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
,De gezonde mens in zijn omgeving
4. Het weefselniveau
Histologie = Een tak van Biologie en geneeskunde die de
microscopische structuur van weefsels en cellen bestudeert.
Een weefsel bestaat uit identieke cellen die samenwerken om een
bepaalde functie te vervullen.
Dekweefsel/ Epitheel
= soort membraam ter bescherming
Kenmerken:
- Dicht opeengeplakt
- Oppervlak blootgesteld aan in- of uitwendig oppervlak
- Verbonden basaalmembraan
- Geen bloedvaten (= avasculair)
- Voortdurend vervangen
Voorbeelden:
- De huid
- Inwendige transportbuizen die met de buitenwereld in verbinding staan
= Inwendige holtes en transportbuizen
Functies:
- Fysieke bescherming (huid tegen zon, schaafwonden, …)
- Doorlaatbarheid reguleren (nodige zaken wel opnemen)
- Zintuigelijke functie (huid -> Warm/koud/regen/…)
- Klieren die afscheiden (zweetklieren, speekselklieren, melkklieren, …)
2 soorten klierproducten:
- Endocrien -> Schildklier, bijnieren, hypofyse, pancreas, geslachtsklieren, …
- Exocrien -> Speekselklieren, Zweetklieren, melkklieren, …
Gespecialiseerde structuren
- Microvilli: Zitten aan de oppervlakte, zijn uitstulpingen. Vergroten de oppervlakte in het sv-kanaal,
vooral dunne darm. Vergroten het oppervlak v.d. dunne darm
- Trilharen: Zorgen voor transport. Een gecoördineerde beweging die slechte
stoffen terug naar buiten worden gedreven. In de keel, neus, …
Hemidesmosomen = verbindingen die cellen van het epitheel verankeren aan de
basaalmembraan (onderliggende laag).
Desmosoom = sterke verbinding tussen naast elkaar liggende cellen, waardoor cellen
stevig aan elkaar vastzitten en weefsels niet gemakkelijk scheuren.
Zie pg 118
3
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
, Overgangsepitheel = Epitheel dat erop is gebouwd om mee te rekken
Eenlagig plaveiselepitheel
Eenlagig kubisch epitheel
Eenlagig cilinderepitheel
4
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
,Inhoud
4. Het weefselniveau ............................................................................................................... 3
Dekweefsel/ Epitheel ............................................................................................................. 3
Bindweefsel.......................................................................................................................... 6
Spierweefsel....................................................................................................................... 10
Zenuwweefsel..................................................................................................................... 11
5. De huid.............................................................................................................................. 12
Onderdelen v.d.huid ............................................................................................................ 12
6. Het beenderstelsel ............................................................................................................ 16
Functies ............................................................................................................................. 16
De botstructuur .................................................................................................................. 17
Botvorming en groei............................................................................................................. 18
Overzicht............................................................................................................................ 18
Botverbindingen.................................................................................................................. 19
Botremodullering (Homeostase) ........................................................................................... 19
Overzicht............................................................................................................................ 20
Botverbindingen.................................................................................................................. 30
7. Het spierstelsel ................................................................................................................. 34
Overzicht v.h. spierstelsel..................................................................................................... 34
Anatomie van skeletspieren.................................................................................................. 34
Aansturing v.e. contractie ..................................................................................................... 35
Spiermechanica .................................................................................................................. 35
Energieleer van spieractiviteit ............................................................................................... 36
14. Het lymfestelsel en immuniteit......................................................................................... 44
Bouw v.h. lymfestelsel ......................................................................................................... 44
Niet specifieke immuniteit.................................................................................................... 49
Specifieke immuniteit .......................................................................................................... 52
Leertekst microbiologie ......................................................................................................... 58
Inleiding ............................................................................................................................. 58
Bacteriën ........................................................................................................................... 60
Virussen............................................................................................................................. 64
Inleiding tot microbiologie ..................................................................................................... 68
De relatie mens – Micro-organisme ....................................................................................... 68
Symbiose mens-bacterie → Mutualisme, commensalisme, parasitisme .................................... 69
2
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
,De gezonde mens in zijn omgeving
4. Het weefselniveau
Histologie = Een tak van Biologie en geneeskunde die de
microscopische structuur van weefsels en cellen bestudeert.
Een weefsel bestaat uit identieke cellen die samenwerken om een
bepaalde functie te vervullen.
Dekweefsel/ Epitheel
= soort membraam ter bescherming
Kenmerken:
- Dicht opeengeplakt
- Oppervlak blootgesteld aan in- of uitwendig oppervlak
- Verbonden basaalmembraan
- Geen bloedvaten (= avasculair)
- Voortdurend vervangen
Voorbeelden:
- De huid
- Inwendige transportbuizen die met de buitenwereld in verbinding staan
= Inwendige holtes en transportbuizen
Functies:
- Fysieke bescherming (huid tegen zon, schaafwonden, …)
- Doorlaatbarheid reguleren (nodige zaken wel opnemen)
- Zintuigelijke functie (huid -> Warm/koud/regen/…)
- Klieren die afscheiden (zweetklieren, speekselklieren, melkklieren, …)
2 soorten klierproducten:
- Endocrien -> Schildklier, bijnieren, hypofyse, pancreas, geslachtsklieren, …
- Exocrien -> Speekselklieren, Zweetklieren, melkklieren, …
Gespecialiseerde structuren
- Microvilli: Zitten aan de oppervlakte, zijn uitstulpingen. Vergroten de oppervlakte in het sv-kanaal,
vooral dunne darm. Vergroten het oppervlak v.d. dunne darm
- Trilharen: Zorgen voor transport. Een gecoördineerde beweging die slechte
stoffen terug naar buiten worden gedreven. In de keel, neus, …
Hemidesmosomen = verbindingen die cellen van het epitheel verankeren aan de
basaalmembraan (onderliggende laag).
Desmosoom = sterke verbinding tussen naast elkaar liggende cellen, waardoor cellen
stevig aan elkaar vastzitten en weefsels niet gemakkelijk scheuren.
Zie pg 118
3
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
, Overgangsepitheel = Epitheel dat erop is gebouwd om mee te rekken
Eenlagig plaveiselepitheel
Eenlagig kubisch epitheel
Eenlagig cilinderepitheel
4
Olivia Vb. 1VV De gezonde mens in zijn omgeving
