Samenvatting Medische diagnostiek | Hogeschool Gent | 2025/26

H1: Medische
beeldvorming
1.1 Lichaam bestuderen van binnenuit
1.1.1 Radionuclide toedienen aan patiënt
Radiofarmacon:
 Chemische eig van isotoop bepaalt welk type binding
 Isotoop:
o Gamma straling voor diagnose
o Beta straling voor therapie
 Farmacon: bepaalt farmacologische en farmacokinetische eig van
stof in lichaam
Eisen:
 Extern meetbaar
 Minimale belasting
Bijkomende eisen:
 Zo kort mogelijke T1/2 (niet te lang uitzenden, niet vervallen voor
vaststelling)
 Aard van dochterisotoop (stabiel, niet giftig, enkel y stralen)
Inbouw nuclide in molecule:
 Isotopisch: zelfde element
 Niet-isotopisch: ander element
Hoge specificiteit: afh aan- of afwezig zijn van drageratomen en moleculen
Kwaliteitsnormen: IV toediening
1.1.2 Beeldvormingsappparatuur bij Y-scintigrafie
Y-camera:
 Teltechnieken NaI-kristal + elektronen vermenigvuldigers
o Centrum lichtdistributie bepalen
o Plaats binnendringen Y-straal in kristal opp
 Projectie activiteitsverdeling in lichaam op vlak camera dmv
multihole collimator tussen patiënt en kristal
zorgt dat enkel loodrechte stalen op detector komen
(schuine weet je niet van waar het uit lichaam komt)
loden pinnen: houden alle botsende stralen tegen
 Nadelen:

, o Boven elkaar liggende organen
o Attenuatie van straling in lichaam
 Verzameling van scintillatietellers met vaste detectoren




Onderdelen gamma camera:
 Detector:
o NaI kristal: 0,5 – 2 cm dik
o Functie: zet gammastraling om naar lichtflits
 Collimator:
o Pb: hoge Z waarde
o Groot aantal gaten 5000-4000 loodrecht op detector
o Zorgen voor dat alleen die gamma’s die loodrecht staan op
detector invallen
 PMT buizen
o X-Y: positie bepaling
o Z:pulshoogte van signaal
 Elektronische circuits:
o Detector ingedeeld in matrix
o Toekennen kleurschaal in functie van hoeveelheid straling die
ingevallen is
o Semikwantitatief

,Soorten opnames:
 Statisch: 1 opname (niet ifv tijd)
 Total body (geleidelijk doorschuiven van patiënt)
SPECT-camera:
 Tomografische doorsneden  geen superpositie
 Nadeel: attenuatie
Toepassingen van Y-stralers in radiodiagnose:
veel gebruikte Y-stralers
 Technetium (Tc)
 Krypton (Kr) inademing
 Jodium (I) schildklier
 Thalium (TI) perfusie
Tc 99m 43 > Mo 99 42:
 T1/2 6,02 h
 EY 140 keV
 Geen alfa en beta
 Binding met HAA (humane
albumine)
 Studie van longperfusie
 Wordt geëlueerd als pertechnetaat
 Eluaat  kit (gelyofiliseerd poeder
met geschikte dragermolecule +
reductans)
 Vorming radiofarmacon
 Inspuiting bij patiënt
Werking kit:
 Gelyofiliseerd poeder
 Bevat reductans (Sn2+) gebonden op chelator (= de te merken mol)
 + 99m TcO4-  reductie
 Gerduceerd 99mTc wordt uitgewisseld voor Sn2+  bindt op te
merken mol
o Reacties: TcO4- + Sn2+  Tc + Sn4+
o Tc + chelator  Tc-chelator complex
 RA gemerkte mol  onderzoek
99m Tc-difosfonaten:
 Botopbouw: in de collageenmatrix wordt Ca3(PO4)2 omgezet tot
hydroxyapathiet – binding van kationen en anionen op dit opp

,  Hetzij het 99m Tc-difosfonaat alsdusdanig gebonden op die zone, het
zij 99mTc dat vrijkomt uit zijn complex


Toepassingen botscintigrafie:
 Metastasen in bot: borstkanker en prostaatkanker
 Fracturen/ (kindermishandeling)
 Stressfacturen bij overbelasting
 Botontstekingen (osteomyelitis)
 Reumatoïde artritis
 Metabole aandoening: ziekte van paget
81m Kr (T1/2 = 13,1s)
met gasstroom via leiding  patiënt voor longventilatiestudies
I 123 53 (<-> 131 I voor therapie):
 Onderzoek van schildklier na orale inname
 Inbouw in nucleosiden voor tumoronderzoek
 Gebonden aan vetzuren voor hartstudies
201 Ti:
 thalium is K+ analoog gebruikt voor myocardstudies (visualisaties
infarct zones)
Beeldvorming bij positron emissie tomografie:
 Doel: bepaling van absolute activiteitsconcentratie in dwarse
doorsnede + verdeling van die activiteit
 Indien geschikt radiofarmacon  fysiologische en biochemische
processen kwantitatief volgen
Positron emissie tomografie:
 Detectie: groot aantal detectoren rond patiënt
 2 bep detectoren 180° van elkaar:
annihilatie in coïncidentiestrook tellen
 Groot aantal stroken
verdeling B+ stralers
Toepassingen B+ stalers in radiodiagnose:
 Activeitsmeting en verdeling in tomografisch vlak op kwantitatieve
manier
 11C 13N 15O
 T1/2 20,4 9,98 2,04
 T1/2 109,7 17,5h