Bijzondere contracten
Inhoudsopgave
Deel I: Inleiding ............................................................................................................................ 2
Hoofdstuk I - Algemeen ................................................................................................................... 2
Hoofdstuk II – Benoemde contracten, onbenoemde contracten en kwalificatie van contracten............ 2
Hoofdstuk III - Verhouding met BCA .................................................................................................. 6
Deel II: Koop ................................................................................................................................. 7
Hoofdstuk I – begrip ‘koop’ ............................................................................................................... 7
Hoofdstuk II – totstandkoming en geldigheidsvereisten .....................................................................13
Hoofdstuk III – Modaliteiten .............................................................................................................20
Hoofdstuk IV – Vorm .......................................................................................................................22
Hoofdstuk V – Bewijs ......................................................................................................................22
Hoofdstuk VI – interpretatie .............................................................................................................23
Hoofdstuk VII – kosten van de koop ..................................................................................................23
Hoofdstuk VIII – verbintenissen van de verkoper ...............................................................................24
Hoofdstuk IX – verbintenissen van de koper ......................................................................................43
Hoofdstuk X – beëindiging ...............................................................................................................46
Deel III: Ruil................................................................................................................................. 49
Hoofdstuk I- begrip ‘ruil’ ..................................................................................................................49
Deel IV: Kanscontracten .............................................................................................................. 49
Hoodstuk I – Algemeen ...................................................................................................................49
Hoofdstuk II – Contract van spel en weddenschap............................................................................50
Hoofdstuk III – lijfrente ....................................................................................................................51
Hoofdstuk IV – Kost- en onderhoudscontract....................................................................................52
Deel V: Huur ................................................................................................................................ 53
Hoofdstuk I – Algemeen ..................................................................................................................53
Hoofdstuk II – Gemene huur ............................................................................................................55
Hoofdstuk III – Woninghuur .............................................................................................................68
Hoofdstuk IV - Studentenhuur .........................................................................................................84
Deel VI: Lening .......................................................................................................................... 102
Hoofdstuk I - Begrip ‘lening’ en soorten ......................................................................................... 102
Hoofdstuk II - Bruiklening .............................................................................................................. 102
Hoofdstuk III - Verbruiklening ........................................................................................................ 105
Deel VII - Aanneming.................................................................................................................. 108
Hoofdstuk I – Begrip ‘aanneming’ .................................................................................................. 108
Hoofdstuk II - Totstandkoming en geldigheidsvereisten ................................................................... 109
Hoofdstuk III – Verbintenissen van de aannemer............................................................................. 112
Hoofdstuk IV - Verbintenissen van de opdrachtgever ...................................................................... 113
Hoofdstuk V - Onderaanneming .................................................................................................... 119
Hoofdstuk VI – Eigendoms-en risico-overdracht ............................................................................. 122
Hoofdstuk VII – Duur en beëindiging............................................................................................... 122
Hoofdstuk VIII - Woningbouwwet (Wet Breyne) ............................................................................... 123
Deel VIII - Bewaargeving ............................................................................................................. 131
Hoofdstuk I – Begrip ‘bewaargeving’ .............................................................................................. 131
Hoofdstuk II – ‘Vrijwillige’ of ‘gewone’ bewaargeving ....................................................................... 132
Hoofdstuk III – Specifieke vormen van bewaargeving ...................................................................... 134
Deel IX – Lastgeving ................................................................................................................... 136
Hoofdsuk I – Begrip ‘Lastgeving’ .................................................................................................... 136
Hoofdsuk II – Totstandkoming en geldigheidsvereisten .................................................................... 137
Hoofdsuk III – Bewijs ..................................................................................................................... 138
Hoofdstuk IV – Verbintenissen van de lasthebber ........................................................................... 139
Hoofdstuk V – verbintenissen van de lastgever ............................................................................... 140
Hoofdstuk VI – Omvang van de vertegenwoordigingsbevoegdheid en interpretatie van de lastgeving . 140
Hoofdsuk VII – Werking ten aanzien van derden .............................................................................. 141
Hoofdstuk VIII – Beeïndiging .......................................................................................................... 143
1
,Deel X – Dading.......................................................................................................................... 145
Hoofdsuk I – Begrip ‘dading’ .......................................................................................................... 145
Hoofdstuk II – Totstandkoming en geldigheidsvereisten ................................................................... 145
Hoofdstuk III – Interpretatie van de draagwijdte van de dading ......................................................... 146
Hoofdstuk IV – Gevolgen ............................................................................................................... 147
DEEL I: INLEIDING
HOOFDSTUK I - ALGEMEEN
- Het wetsvoorstel boek 7 BW beoogt een vereenvoudiging van het bijzondere contractenrecht,
door schrapping van groot aantal wetsbepalingen uit het OBW inzake bijz. contractenrecht.
o Boek 7: hij gaat cc per cc de belangrijkste wijzigigingen aangeven, en enkel die moeten
we kennen, in principe focus op huidig recht.
- Het nieuw bijz. contractenrecht bestaat:
o Uit contracten die strekken tot prestatie van diensten (=dienstencontracten)
§ Aannemingscontract = iemand voert werk uit (bouwen, herstellen)
§ Lastgevingscontract = iemand handelt juridisch in naam v ander
§ Bewaargevingscontract = iemand bewaart zaak voor ander
o Uit contracten die de eigendomsoverdracht hebben
§ Koop (+ruil)
§ Kanscontracten = contract waarvan de uitkomst op voorhand niet vaststaat
o Uit contracten die het gebruik/genot van goederen tot voorwerp hebben
§ Huur
§ Lening
o Vastellingscontracten
§ Dading = geschil tss. partijen en lossen dit op via contractcon
HOOFDSTUK II – BENOEMDE CONTRACTEN, ONBENOEMDE CONTRACTEN
EN KWALIFICATIE VAN CONTRACTEN
Afdeling 1. Onderscheid tussen benoemde en onbenoemde contracten
• Een contract = meerzijdige RH - wilsovereenstemming is hierbij belangrijk.
• Principe contractvrijheid art 5.3, 5.14 BW = partijen zijn vrij om cc te sluiten, als ze dit sluiten
moeten ze bepalen wat ze precies zijn overeengekomen (vb. wat is de prijs, wat moet w geleverd).
o ßà met goederenrecht – waar de numerus clausus geldt. In contractenrecht geldt de
wilsautonomie, je kan nieuwe cc’en maken (onbenoemd). Geen set van regels.
• Belangrijkste contracten= koop, huur, en aanneming - op examen minstens een vraag over 1
contract van die drie.
- Benoemde contracten= contract dat aan spec. wetl. regeling is onderworpen.
o Principe van aanvullend recht
o Wettelijk set van regels + contract (voor zover niet van dwingend recht)
o Subsidiair geldt het (5.13 BW) verb & contractenR (met art. 5.71 BW)
§ Koop, ruil, kanscc’en, lening, huur, aanneming, lastgeving, bewaargeving, dading
- Onbenoemde contracten/sui generis= contract dat niet aan spec. wetl. regeling is onderworpen.
o Contract zelf
§ Vb. leasingsovereenkomst= je kan wagen kopen, huren, of leasen1. Voor dit
contract is er geen specifieke set van regels, dus geldt het cc zelf.
o Gemene verbintenissen & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
1
Leasing = dat je wagen voor u gedurende bepaalde tijd aankoopt en het u bepaalde tijd ter beschikkingstelt.
2
, o Regels benoemd contract per analogie
§ Eerst kijken naar set van regels, 2) kijken naar algemene bepalingen van
verbintenissenrecht, 3) kijken naar analoge toepassing (vb. kijken naar huur,
want trekt op leasing).
• Een onbenoemd contract wordt in de eerste plaats door het contract
zelf beheerst, zoals het door de partijen is uitgewerkt. Als partijen hun
onbenoemd contract niet zelf volledig hebben uitgewerkt, wordt het
contract beheerst door regels van het verbintenissen-en gemeen
contractenrecht art. 5.13 BW. De regels van het verb & contractenR
moeten dan door de partijen gelaten lacunes opvullen. In uitzonderlijke
gevallen kunnen, door een toepassing per analogie ook de rechtsregels
die voor een benoemd contract gelden, worden toegepast. Op vwde dat
een onbenoemd contract in een gelijksoortige rechtsverhouding als een
benoemd contract tot stand brengt.
- Gemengde contracten (5.67 BW) = mix van verschillende benoemde contracten.
3 mogelijkheden:
o Onbenoemd/sui generis: dat gemengd contract zo gemixt is dat men het niet meer kent
§ Beschouwt het gemengd cc als een volwaardig onbenoemd cc, waarop de
regels van de benoemde cc’en niet worden toegepast.
o Cumulatietheorie: 2 contracten combineren, waar er een duidelijk onderscheid is. Er is
een duidelijk onderdeel dat bouw is en een duidelijk onderdeel dat aanneming is. Als er
een duidelijk onderscheid is, kan men cumuleren.
§ Vb. stuk grond en iemand bouwt huis. Het bouwen v huis is een combinatie van
koop en aanneming.
§ Vb. Op stukje koop passen we koop toe en op stukje aannenming past men
aanneming toe.
o Absorptieleer: gemengd contract, waar 1 v/d aanwezige contracttypes overheersend is.
Dan past men op het contract in zijn geheel het statuut van dit dominerend type toe.
§ = het dominante absorbeert het andere als een spons, tot zich trekt en het de
kwalificatie neemt van het dominante component.
§ Om te bepalen welk contracttype in gemengd cc overheersend is, kijkt men naar
de wil van de partijen of het economisch criteria (hoogst economische waarde).
• Wat verdient de voorkeur?
o Uitgangspunt art 5.67 BW = cumulatietheorie.
§ Als je 2 componenten hebt in cc, zal je die 2 componenten moeten behandelen
volgens de regels die daarop van toepassing zijn.
• Vb. een aannemingscc kan je anders beëindigen dan een leasing.
o Zodra 1 element domineert, moet men de absorptieleer toepassen.
§ Moeilijkheid is dat specifieke elementen van u cc niet altijd worden geregeld
door het dominante regime.
• vb. als je huis verkoopt zou je beroep kunnen doen op makelaar. Kan zijn
dat je aan die makelaar een vertwbev geeft, dan is er element van
lastgeving. Als die iemand vindt, mag makelaar ook nog tekenen. =
gemengd cc, namelijk aanneming en lastgeving met als duidelijk domin-
ant component de aanneming. Maar er is een stukje vertw., namelijk het
sluiten v/h cc en aanneming heeft geen regels over de vertwbev. à Dus
zelfs binnen absorptietheorie moet men soms beperkt cumuleren voor
het apsect v/h cc waarin geen regel is voorzien in het hoofdcc.
• Waarom bestaan benoemde contracten?
1. Creatie van wettelijke “fall back”-regime: bepaalde types van contracten (koop, aanneming,
huur,..), komen in de samenleving frequent voor, waardoor de wetgever een afzonderlijke
wettelijke regeling van die contracttypes gewenst acht, voor het geval de partijen in hun
contract zelf geen grondige regeling hebben uitgewerkt.
3
, 2. Bescherming van zwakkere contractpartijen: voor sommige types van contracten
(woninghuur, handelshuur, consumentenkoop) wenst de wetgever niet dat zij volledig vrij
door de partijen worden geregeld, omdat zij de aanwezigheid van een sterkere en een
zwakkere contractpartij impliceren. Door het aspect contractsvrijheid, houdt het een risico in
op misbruik van de zwakkere contractpartij door de sterkere contractpartij. Wetgever legt
dwingende wetsbepalingen op voor desbetredende types van contracten om zo de
contractsvrijheid in te perken.
Bescherming zwakke contractpartij
- Wilsautonomie (cf 5.3 en 5.14 BW) en sociale welvaart
o = contractvrijheid - maar als ze contracteren zijn ze wel verantwoordelijk. Probleem:
mensen zijn feitelijk gezien niet gelijk.
§ Vb. als je trein wil nemen en je koopt ticket, je mag niet onderhandelen over de
aankoopwaarde van u ticket. Omwille hiervan is er een consumenten-
bescherming, is meer en meer dwingend.
- Consumentenrecht sensu lato
o Dwingend recht
o Gemeenrechtellijke bescherming (zorgvheidsnorm: goede trouw, contr en precontr
infopl; gekwalificeerde benadeling/misbruik omstandigheden 5.37 BW enz)
§ Algemene tendens voor aandacht aan de zwakke ccpartij.
• Toegenome aandacht voor de algemene zorgvuldigheidsnorm binnen
contracten art 5.71 en 5.73 BW.
o Consumentenrecht /consumentenbescherming sensu lato
(tuss. ccpartijen ten voordelen van een zwakke ccpartij = steeds
kijken naar concrete context, in functie daarvan is de
informatieplicht zwaarder of lichter.
- Consumentenrecht sensu stricto = verhouding onderneming - consument
o Bv WER, consumentenkoop
o Afdwingbaarheidsparadox
o Consumentenbescherming hier is de vrije markt: men mag ook in buitenland aankopen.
§ Stel dat je daar iets goedkoper kan aankopen, zal je eerder kijken naar het
buitenland.
o Consumentenrecht sensu stricto = zeer ruim.
o Uitgangspunt van dwingend recht
o Verboden clausule opneemt in contract à verlies van gemeenterechtelijke fallback.
§ Vb. schadebeding mag niet overdreven zijn in consumentenrecht. Is dit het geval
à verboden beding en nietig.
• Consequentie is niet dat je schadevergoeding moet bewijzen, maar je
krijgt edectief geen schadevergoeding.
- Boek VI WER (marktpraktijken + consbescherming)
o Art I.1 WER – 3 algemene def. van belang:
§ Consument (I.1, 2° WER)
• Natuurlijk persoon buiten handels/bedrijf/ambacht/beroepsactiv.
• Geen rechtspersoon!
• Wat met gemengd gebruik?
o vb je koopt wagen voor werk maar je gebruikt die ook voor privé,
ben je dan een consument? Uitgangspunt à kijken naar de
determinerende redenen.
§ Onderneming (I.1, 1° WER) (doch zie boek VI)
• Nat pers met zelfstandig beroepsactiviteit
o Vb. vzw valt onder ondernemingsbegrip.
• Élke rechtspersoon (tenzij bv Staat, ocmw)
• Elke andere organisatie z Rspersh tenzij gn uitkeringsoogmerk en geen
uitkeringen verricht)
4
Inhoudsopgave
Deel I: Inleiding ............................................................................................................................ 2
Hoofdstuk I - Algemeen ................................................................................................................... 2
Hoofdstuk II – Benoemde contracten, onbenoemde contracten en kwalificatie van contracten............ 2
Hoofdstuk III - Verhouding met BCA .................................................................................................. 6
Deel II: Koop ................................................................................................................................. 7
Hoofdstuk I – begrip ‘koop’ ............................................................................................................... 7
Hoofdstuk II – totstandkoming en geldigheidsvereisten .....................................................................13
Hoofdstuk III – Modaliteiten .............................................................................................................20
Hoofdstuk IV – Vorm .......................................................................................................................22
Hoofdstuk V – Bewijs ......................................................................................................................22
Hoofdstuk VI – interpretatie .............................................................................................................23
Hoofdstuk VII – kosten van de koop ..................................................................................................23
Hoofdstuk VIII – verbintenissen van de verkoper ...............................................................................24
Hoofdstuk IX – verbintenissen van de koper ......................................................................................43
Hoofdstuk X – beëindiging ...............................................................................................................46
Deel III: Ruil................................................................................................................................. 49
Hoofdstuk I- begrip ‘ruil’ ..................................................................................................................49
Deel IV: Kanscontracten .............................................................................................................. 49
Hoodstuk I – Algemeen ...................................................................................................................49
Hoofdstuk II – Contract van spel en weddenschap............................................................................50
Hoofdstuk III – lijfrente ....................................................................................................................51
Hoofdstuk IV – Kost- en onderhoudscontract....................................................................................52
Deel V: Huur ................................................................................................................................ 53
Hoofdstuk I – Algemeen ..................................................................................................................53
Hoofdstuk II – Gemene huur ............................................................................................................55
Hoofdstuk III – Woninghuur .............................................................................................................68
Hoofdstuk IV - Studentenhuur .........................................................................................................84
Deel VI: Lening .......................................................................................................................... 102
Hoofdstuk I - Begrip ‘lening’ en soorten ......................................................................................... 102
Hoofdstuk II - Bruiklening .............................................................................................................. 102
Hoofdstuk III - Verbruiklening ........................................................................................................ 105
Deel VII - Aanneming.................................................................................................................. 108
Hoofdstuk I – Begrip ‘aanneming’ .................................................................................................. 108
Hoofdstuk II - Totstandkoming en geldigheidsvereisten ................................................................... 109
Hoofdstuk III – Verbintenissen van de aannemer............................................................................. 112
Hoofdstuk IV - Verbintenissen van de opdrachtgever ...................................................................... 113
Hoofdstuk V - Onderaanneming .................................................................................................... 119
Hoofdstuk VI – Eigendoms-en risico-overdracht ............................................................................. 122
Hoofdstuk VII – Duur en beëindiging............................................................................................... 122
Hoofdstuk VIII - Woningbouwwet (Wet Breyne) ............................................................................... 123
Deel VIII - Bewaargeving ............................................................................................................. 131
Hoofdstuk I – Begrip ‘bewaargeving’ .............................................................................................. 131
Hoofdstuk II – ‘Vrijwillige’ of ‘gewone’ bewaargeving ....................................................................... 132
Hoofdstuk III – Specifieke vormen van bewaargeving ...................................................................... 134
Deel IX – Lastgeving ................................................................................................................... 136
Hoofdsuk I – Begrip ‘Lastgeving’ .................................................................................................... 136
Hoofdsuk II – Totstandkoming en geldigheidsvereisten .................................................................... 137
Hoofdsuk III – Bewijs ..................................................................................................................... 138
Hoofdstuk IV – Verbintenissen van de lasthebber ........................................................................... 139
Hoofdstuk V – verbintenissen van de lastgever ............................................................................... 140
Hoofdstuk VI – Omvang van de vertegenwoordigingsbevoegdheid en interpretatie van de lastgeving . 140
Hoofdsuk VII – Werking ten aanzien van derden .............................................................................. 141
Hoofdstuk VIII – Beeïndiging .......................................................................................................... 143
1
,Deel X – Dading.......................................................................................................................... 145
Hoofdsuk I – Begrip ‘dading’ .......................................................................................................... 145
Hoofdstuk II – Totstandkoming en geldigheidsvereisten ................................................................... 145
Hoofdstuk III – Interpretatie van de draagwijdte van de dading ......................................................... 146
Hoofdstuk IV – Gevolgen ............................................................................................................... 147
DEEL I: INLEIDING
HOOFDSTUK I - ALGEMEEN
- Het wetsvoorstel boek 7 BW beoogt een vereenvoudiging van het bijzondere contractenrecht,
door schrapping van groot aantal wetsbepalingen uit het OBW inzake bijz. contractenrecht.
o Boek 7: hij gaat cc per cc de belangrijkste wijzigigingen aangeven, en enkel die moeten
we kennen, in principe focus op huidig recht.
- Het nieuw bijz. contractenrecht bestaat:
o Uit contracten die strekken tot prestatie van diensten (=dienstencontracten)
§ Aannemingscontract = iemand voert werk uit (bouwen, herstellen)
§ Lastgevingscontract = iemand handelt juridisch in naam v ander
§ Bewaargevingscontract = iemand bewaart zaak voor ander
o Uit contracten die de eigendomsoverdracht hebben
§ Koop (+ruil)
§ Kanscontracten = contract waarvan de uitkomst op voorhand niet vaststaat
o Uit contracten die het gebruik/genot van goederen tot voorwerp hebben
§ Huur
§ Lening
o Vastellingscontracten
§ Dading = geschil tss. partijen en lossen dit op via contractcon
HOOFDSTUK II – BENOEMDE CONTRACTEN, ONBENOEMDE CONTRACTEN
EN KWALIFICATIE VAN CONTRACTEN
Afdeling 1. Onderscheid tussen benoemde en onbenoemde contracten
• Een contract = meerzijdige RH - wilsovereenstemming is hierbij belangrijk.
• Principe contractvrijheid art 5.3, 5.14 BW = partijen zijn vrij om cc te sluiten, als ze dit sluiten
moeten ze bepalen wat ze precies zijn overeengekomen (vb. wat is de prijs, wat moet w geleverd).
o ßà met goederenrecht – waar de numerus clausus geldt. In contractenrecht geldt de
wilsautonomie, je kan nieuwe cc’en maken (onbenoemd). Geen set van regels.
• Belangrijkste contracten= koop, huur, en aanneming - op examen minstens een vraag over 1
contract van die drie.
- Benoemde contracten= contract dat aan spec. wetl. regeling is onderworpen.
o Principe van aanvullend recht
o Wettelijk set van regels + contract (voor zover niet van dwingend recht)
o Subsidiair geldt het (5.13 BW) verb & contractenR (met art. 5.71 BW)
§ Koop, ruil, kanscc’en, lening, huur, aanneming, lastgeving, bewaargeving, dading
- Onbenoemde contracten/sui generis= contract dat niet aan spec. wetl. regeling is onderworpen.
o Contract zelf
§ Vb. leasingsovereenkomst= je kan wagen kopen, huren, of leasen1. Voor dit
contract is er geen specifieke set van regels, dus geldt het cc zelf.
o Gemene verbintenissen & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
1
Leasing = dat je wagen voor u gedurende bepaalde tijd aankoopt en het u bepaalde tijd ter beschikkingstelt.
2
, o Regels benoemd contract per analogie
§ Eerst kijken naar set van regels, 2) kijken naar algemene bepalingen van
verbintenissenrecht, 3) kijken naar analoge toepassing (vb. kijken naar huur,
want trekt op leasing).
• Een onbenoemd contract wordt in de eerste plaats door het contract
zelf beheerst, zoals het door de partijen is uitgewerkt. Als partijen hun
onbenoemd contract niet zelf volledig hebben uitgewerkt, wordt het
contract beheerst door regels van het verbintenissen-en gemeen
contractenrecht art. 5.13 BW. De regels van het verb & contractenR
moeten dan door de partijen gelaten lacunes opvullen. In uitzonderlijke
gevallen kunnen, door een toepassing per analogie ook de rechtsregels
die voor een benoemd contract gelden, worden toegepast. Op vwde dat
een onbenoemd contract in een gelijksoortige rechtsverhouding als een
benoemd contract tot stand brengt.
- Gemengde contracten (5.67 BW) = mix van verschillende benoemde contracten.
3 mogelijkheden:
o Onbenoemd/sui generis: dat gemengd contract zo gemixt is dat men het niet meer kent
§ Beschouwt het gemengd cc als een volwaardig onbenoemd cc, waarop de
regels van de benoemde cc’en niet worden toegepast.
o Cumulatietheorie: 2 contracten combineren, waar er een duidelijk onderscheid is. Er is
een duidelijk onderdeel dat bouw is en een duidelijk onderdeel dat aanneming is. Als er
een duidelijk onderscheid is, kan men cumuleren.
§ Vb. stuk grond en iemand bouwt huis. Het bouwen v huis is een combinatie van
koop en aanneming.
§ Vb. Op stukje koop passen we koop toe en op stukje aannenming past men
aanneming toe.
o Absorptieleer: gemengd contract, waar 1 v/d aanwezige contracttypes overheersend is.
Dan past men op het contract in zijn geheel het statuut van dit dominerend type toe.
§ = het dominante absorbeert het andere als een spons, tot zich trekt en het de
kwalificatie neemt van het dominante component.
§ Om te bepalen welk contracttype in gemengd cc overheersend is, kijkt men naar
de wil van de partijen of het economisch criteria (hoogst economische waarde).
• Wat verdient de voorkeur?
o Uitgangspunt art 5.67 BW = cumulatietheorie.
§ Als je 2 componenten hebt in cc, zal je die 2 componenten moeten behandelen
volgens de regels die daarop van toepassing zijn.
• Vb. een aannemingscc kan je anders beëindigen dan een leasing.
o Zodra 1 element domineert, moet men de absorptieleer toepassen.
§ Moeilijkheid is dat specifieke elementen van u cc niet altijd worden geregeld
door het dominante regime.
• vb. als je huis verkoopt zou je beroep kunnen doen op makelaar. Kan zijn
dat je aan die makelaar een vertwbev geeft, dan is er element van
lastgeving. Als die iemand vindt, mag makelaar ook nog tekenen. =
gemengd cc, namelijk aanneming en lastgeving met als duidelijk domin-
ant component de aanneming. Maar er is een stukje vertw., namelijk het
sluiten v/h cc en aanneming heeft geen regels over de vertwbev. à Dus
zelfs binnen absorptietheorie moet men soms beperkt cumuleren voor
het apsect v/h cc waarin geen regel is voorzien in het hoofdcc.
• Waarom bestaan benoemde contracten?
1. Creatie van wettelijke “fall back”-regime: bepaalde types van contracten (koop, aanneming,
huur,..), komen in de samenleving frequent voor, waardoor de wetgever een afzonderlijke
wettelijke regeling van die contracttypes gewenst acht, voor het geval de partijen in hun
contract zelf geen grondige regeling hebben uitgewerkt.
3
, 2. Bescherming van zwakkere contractpartijen: voor sommige types van contracten
(woninghuur, handelshuur, consumentenkoop) wenst de wetgever niet dat zij volledig vrij
door de partijen worden geregeld, omdat zij de aanwezigheid van een sterkere en een
zwakkere contractpartij impliceren. Door het aspect contractsvrijheid, houdt het een risico in
op misbruik van de zwakkere contractpartij door de sterkere contractpartij. Wetgever legt
dwingende wetsbepalingen op voor desbetredende types van contracten om zo de
contractsvrijheid in te perken.
Bescherming zwakke contractpartij
- Wilsautonomie (cf 5.3 en 5.14 BW) en sociale welvaart
o = contractvrijheid - maar als ze contracteren zijn ze wel verantwoordelijk. Probleem:
mensen zijn feitelijk gezien niet gelijk.
§ Vb. als je trein wil nemen en je koopt ticket, je mag niet onderhandelen over de
aankoopwaarde van u ticket. Omwille hiervan is er een consumenten-
bescherming, is meer en meer dwingend.
- Consumentenrecht sensu lato
o Dwingend recht
o Gemeenrechtellijke bescherming (zorgvheidsnorm: goede trouw, contr en precontr
infopl; gekwalificeerde benadeling/misbruik omstandigheden 5.37 BW enz)
§ Algemene tendens voor aandacht aan de zwakke ccpartij.
• Toegenome aandacht voor de algemene zorgvuldigheidsnorm binnen
contracten art 5.71 en 5.73 BW.
o Consumentenrecht /consumentenbescherming sensu lato
(tuss. ccpartijen ten voordelen van een zwakke ccpartij = steeds
kijken naar concrete context, in functie daarvan is de
informatieplicht zwaarder of lichter.
- Consumentenrecht sensu stricto = verhouding onderneming - consument
o Bv WER, consumentenkoop
o Afdwingbaarheidsparadox
o Consumentenbescherming hier is de vrije markt: men mag ook in buitenland aankopen.
§ Stel dat je daar iets goedkoper kan aankopen, zal je eerder kijken naar het
buitenland.
o Consumentenrecht sensu stricto = zeer ruim.
o Uitgangspunt van dwingend recht
o Verboden clausule opneemt in contract à verlies van gemeenterechtelijke fallback.
§ Vb. schadebeding mag niet overdreven zijn in consumentenrecht. Is dit het geval
à verboden beding en nietig.
• Consequentie is niet dat je schadevergoeding moet bewijzen, maar je
krijgt edectief geen schadevergoeding.
- Boek VI WER (marktpraktijken + consbescherming)
o Art I.1 WER – 3 algemene def. van belang:
§ Consument (I.1, 2° WER)
• Natuurlijk persoon buiten handels/bedrijf/ambacht/beroepsactiv.
• Geen rechtspersoon!
• Wat met gemengd gebruik?
o vb je koopt wagen voor werk maar je gebruikt die ook voor privé,
ben je dan een consument? Uitgangspunt à kijken naar de
determinerende redenen.
§ Onderneming (I.1, 1° WER) (doch zie boek VI)
• Nat pers met zelfstandig beroepsactiviteit
o Vb. vzw valt onder ondernemingsbegrip.
• Élke rechtspersoon (tenzij bv Staat, ocmw)
• Elke andere organisatie z Rspersh tenzij gn uitkeringsoogmerk en geen
uitkeringen verricht)
4
