SOCIALE GRONDRECHTEN VERKENNEN
Inleiding: vak richtlijnen en algemene informatie
OPBOUW VAK: drie delen
1. Ruime inleiding: situering sociale grondrechten, vanuit verschillende
invalshoeken
2. Analyse: Overzicht mechanismen van onderbenutting
3. Oplossingsmodel: Proactief handelen binnen de methodiek van de
rechtencirkel
PowerPointpresentaties zijn belangrijk voor dit vak
De reader is geen examenleerstof!!!
Tom zal gewoon zeggen van lees dit artikel om de leerstof beter te
begrijpen
De signalenbundel is een bundel van eerstelijnsinstanties die bepaalde signalen
opvangen en neerschrijven
Dit helpt gewoon om leerstof beter te begrijpen, ook geen examenleerstof
Het lexicon is een verzameling van zaken die belangrijk zijn voor een sociaal
werker
Je moet met die begrippen aan de slag kunnen gaan
Geen examenleerstof, alleen die zaken met een sterretje (*) moet je wel
kennen
Dus kennen, maar zeer beperkt
o Begrip gegeven en kunnen uitleggen & uitleg gegeven en begrip
kunnen geven
o NIET: geef de voorwaarden, leg de procedure uit (kan je gewoon
opzoeken in de wetgeving)
OVERZICHT STUDIEMATERIAAL (duidelijker)
› Cursus: feitenkennis, inzicht, oefeningen, voorbeelden en
aanvullingen
› PowerPointpresentatie: publicatie ‘eerste versie’ net
voor elk contactmoment op Canvas
› Notities die je neemt tijdens de contactmomenten
› Reader › {document nu reeds op Canvas}
› Het lexicon 2024 - 2025: begrippen met * is kennis ›
{document later op Canvas}
› Signalenbundel 2023 & 2024 Stad Gent › {documenten
nu reeds op Canvas}
Sleutel tot succes = powerpoint!! geeft structuur en Tom legt zelf
accenten
Powerpoint is de essentie & de cursus kan je helpen
1
, 80%: powerpoint
20%: lexicon – begrippen met *
Examen: op papier, zeer veel vragen met korte antwoorden (nooit een vraag
waar je een half blad moet schrijven)
Pictogrammen:
Hoofdstuk 1: Inleiding sociale grondrechten
Opwarmingsoefening: VOEDING
Wat is de link tussen sociaal werk en voeding? Waar zou vandaag elke Belg recht
moeten op hebben?
Betaalbare en gezonde voeding, voedselveiligheid, voldoende voeding, recht op 1
volwaardige warme maaltijd per dag, rekening houden met mensen met
allergieën, vrijheid van godsdienst (halal), vegetarisch alternatief…
(zie verbetering pwp)
Burger heeft recht op…
Vrije keuze van voeding
Meerdere maaltijden per dag
Betaalbare voeding
Lekkere voeding
Gezonde voeding: rijk aan voedingsstoffen
Gezonde voeding: arm aan schadelijke stoffen
Gezondheidspreventie: voedingsvoorlichting
Aangepaste voeding…
Stageplaatsen die te maken hebben met voeding:
Sociaal restaurant, voedselbanken, sociale moestuintjes, Oxfam-winkel, sociale
kruidenier, kansarmoede (zuidpoort) => mensen verbinden + samen eten,
maatwerkbedrijf, CAW, OCMW, enchanté (koffie delen)
Wat is de link met sociaal werk?
Gezondheidspreventie
Persoonlijke ontwikkeling vrijetijdsbesteding
Fair trade internationale solidariteit
Voedsel zekerheid
Aanpak armoede
Ecologisch bewustzijn
2
, Opleiding – aangepaste tewerkstelling
Verbinding
BESLUIT
- ‘Sociale grondrechten verkennen’ rechtspraktijk
- Het is niet ‘wereldvreemd’: het gaat over jou en over mij in het dagelijkse
leven herkenbaar
- Waar je recht op hebt en of je er in slaagt om dat recht in de praktijk ook te
benutten
- MAAR het gaat over hoe het komt dat die benutting niet voor iedereen lukt en
wat daarvan de oorzaak is
- Over wat een organisatie, dienst of overheid aan die onderbenutting kan doen
- In essentie gaat het concreet gaan over de dagdagelijkse praktijk van het
sociaal werk
- Over de inhoud van het beroep van de sociaal werker en over de
betrokkenheid en verantwoordelijkheid
Hoofdstuk 1: Inleiding sociale grondrechten
1.1 De tweede generatie grondrechten
- 1831 – nationaal congres – Indertijd een zeer liberale en vooruitstrevende
grondwet
- De Belgische Grondwet is een geschreven grondwet, die meer dan 200
artikelen bevat.
Moeilijk om grondwet te wijzigen
Bv. Trump gaat beslissingen nemen die ingaan tegen de grondwet
Wat altijd zal blijven:
o in tijden van oorlog mag je de grondwet niet wijzigen
o recht op mening
Wijziging = staatshervorming (kamer + senaat)
- Niet elk land heeft een grondwet
- De grondwet is de fundamentele wet: de grondwettelijke norm komt vóór de
wet en het decreet in de hiërarchie van de normen.
Inhoud grondwet
1. hoe zit België in elkaar? De staatsstructuur, indeling en samenstelling van
federale België
2. bevoegdheidsverdeling tussen de onderscheiden gezagsniveaus en de
taken van de gezagsorganen
3. de fundamentele rechten en vrijheden van de burger ==>
belangrijkste voor dit vak!!!
- Op basis van de grondwet kan België beschreven worden als: een rechtsstaat,
een democratische staat, een parlementaire monarchie, een federale Staat en
een sociale staat.
3
, - De grondwet wijzigen kan niet zomaar gebeuren… en gelukkig maar!
De burger heeft heel wat rechten en vrijheden: gelijke behandeling, verbod
op discriminatie, recht op eigendom, vrijheden van het kind, menswaardig leven
(art. 23), recht op onderwijs (art.24), persvrijheid, briefgeheim…
Sociale grondrechten:
Als het in de grondwet staat dan is het afdwingbaar, dan is het
geïnstitutionaliseerd, vast en permanent karakter
Sinds 1994 opgenomen in Belgische grondwet
Uitdrukking van sociale grondrechten in art. 23 & 24:
Artikel 23 “ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden”
Artikel 24 “recht op onderwijs”
Zie stellingen:
Stelling 1: vaccinaties => corona, complottheorieën, geloof
Stelling 2: vrijheid aanschaf pick-up wagen => gevaarlijk ongevallen, niet ideaal in
stedelijke gebieden
Stelling 3: betaalbare vakantie voor iedereen => ook mensen die niet werken?,
verschillende organisaties waar je korting kan krijgen om te reizen of vakantieaanbod
uitwerken
Stelling 4: betaalbare toegang tot internet
Stelling 5: vrijheid tot keuze met wie je trouwt, ook met zelfde gender
Stelling 1,2 en 5 hebben betrekking op de klassieke grondrechten
Stelling 3 en 4 hebben betrekking op de sociale grondrechten
Wie al dan niet van een menswaardig bestaan (een humane
behandeling)mag genieten, is een maatschappelijk debat waard
Bv. moordenaar Julie Van espen, gevangenen
Wat kan ons inspireren om dit debat over ‘menswaardig
bestaan’ inhoud te geven?
Godsdiensten
4
Inleiding: vak richtlijnen en algemene informatie
OPBOUW VAK: drie delen
1. Ruime inleiding: situering sociale grondrechten, vanuit verschillende
invalshoeken
2. Analyse: Overzicht mechanismen van onderbenutting
3. Oplossingsmodel: Proactief handelen binnen de methodiek van de
rechtencirkel
PowerPointpresentaties zijn belangrijk voor dit vak
De reader is geen examenleerstof!!!
Tom zal gewoon zeggen van lees dit artikel om de leerstof beter te
begrijpen
De signalenbundel is een bundel van eerstelijnsinstanties die bepaalde signalen
opvangen en neerschrijven
Dit helpt gewoon om leerstof beter te begrijpen, ook geen examenleerstof
Het lexicon is een verzameling van zaken die belangrijk zijn voor een sociaal
werker
Je moet met die begrippen aan de slag kunnen gaan
Geen examenleerstof, alleen die zaken met een sterretje (*) moet je wel
kennen
Dus kennen, maar zeer beperkt
o Begrip gegeven en kunnen uitleggen & uitleg gegeven en begrip
kunnen geven
o NIET: geef de voorwaarden, leg de procedure uit (kan je gewoon
opzoeken in de wetgeving)
OVERZICHT STUDIEMATERIAAL (duidelijker)
› Cursus: feitenkennis, inzicht, oefeningen, voorbeelden en
aanvullingen
› PowerPointpresentatie: publicatie ‘eerste versie’ net
voor elk contactmoment op Canvas
› Notities die je neemt tijdens de contactmomenten
› Reader › {document nu reeds op Canvas}
› Het lexicon 2024 - 2025: begrippen met * is kennis ›
{document later op Canvas}
› Signalenbundel 2023 & 2024 Stad Gent › {documenten
nu reeds op Canvas}
Sleutel tot succes = powerpoint!! geeft structuur en Tom legt zelf
accenten
Powerpoint is de essentie & de cursus kan je helpen
1
, 80%: powerpoint
20%: lexicon – begrippen met *
Examen: op papier, zeer veel vragen met korte antwoorden (nooit een vraag
waar je een half blad moet schrijven)
Pictogrammen:
Hoofdstuk 1: Inleiding sociale grondrechten
Opwarmingsoefening: VOEDING
Wat is de link tussen sociaal werk en voeding? Waar zou vandaag elke Belg recht
moeten op hebben?
Betaalbare en gezonde voeding, voedselveiligheid, voldoende voeding, recht op 1
volwaardige warme maaltijd per dag, rekening houden met mensen met
allergieën, vrijheid van godsdienst (halal), vegetarisch alternatief…
(zie verbetering pwp)
Burger heeft recht op…
Vrije keuze van voeding
Meerdere maaltijden per dag
Betaalbare voeding
Lekkere voeding
Gezonde voeding: rijk aan voedingsstoffen
Gezonde voeding: arm aan schadelijke stoffen
Gezondheidspreventie: voedingsvoorlichting
Aangepaste voeding…
Stageplaatsen die te maken hebben met voeding:
Sociaal restaurant, voedselbanken, sociale moestuintjes, Oxfam-winkel, sociale
kruidenier, kansarmoede (zuidpoort) => mensen verbinden + samen eten,
maatwerkbedrijf, CAW, OCMW, enchanté (koffie delen)
Wat is de link met sociaal werk?
Gezondheidspreventie
Persoonlijke ontwikkeling vrijetijdsbesteding
Fair trade internationale solidariteit
Voedsel zekerheid
Aanpak armoede
Ecologisch bewustzijn
2
, Opleiding – aangepaste tewerkstelling
Verbinding
BESLUIT
- ‘Sociale grondrechten verkennen’ rechtspraktijk
- Het is niet ‘wereldvreemd’: het gaat over jou en over mij in het dagelijkse
leven herkenbaar
- Waar je recht op hebt en of je er in slaagt om dat recht in de praktijk ook te
benutten
- MAAR het gaat over hoe het komt dat die benutting niet voor iedereen lukt en
wat daarvan de oorzaak is
- Over wat een organisatie, dienst of overheid aan die onderbenutting kan doen
- In essentie gaat het concreet gaan over de dagdagelijkse praktijk van het
sociaal werk
- Over de inhoud van het beroep van de sociaal werker en over de
betrokkenheid en verantwoordelijkheid
Hoofdstuk 1: Inleiding sociale grondrechten
1.1 De tweede generatie grondrechten
- 1831 – nationaal congres – Indertijd een zeer liberale en vooruitstrevende
grondwet
- De Belgische Grondwet is een geschreven grondwet, die meer dan 200
artikelen bevat.
Moeilijk om grondwet te wijzigen
Bv. Trump gaat beslissingen nemen die ingaan tegen de grondwet
Wat altijd zal blijven:
o in tijden van oorlog mag je de grondwet niet wijzigen
o recht op mening
Wijziging = staatshervorming (kamer + senaat)
- Niet elk land heeft een grondwet
- De grondwet is de fundamentele wet: de grondwettelijke norm komt vóór de
wet en het decreet in de hiërarchie van de normen.
Inhoud grondwet
1. hoe zit België in elkaar? De staatsstructuur, indeling en samenstelling van
federale België
2. bevoegdheidsverdeling tussen de onderscheiden gezagsniveaus en de
taken van de gezagsorganen
3. de fundamentele rechten en vrijheden van de burger ==>
belangrijkste voor dit vak!!!
- Op basis van de grondwet kan België beschreven worden als: een rechtsstaat,
een democratische staat, een parlementaire monarchie, een federale Staat en
een sociale staat.
3
, - De grondwet wijzigen kan niet zomaar gebeuren… en gelukkig maar!
De burger heeft heel wat rechten en vrijheden: gelijke behandeling, verbod
op discriminatie, recht op eigendom, vrijheden van het kind, menswaardig leven
(art. 23), recht op onderwijs (art.24), persvrijheid, briefgeheim…
Sociale grondrechten:
Als het in de grondwet staat dan is het afdwingbaar, dan is het
geïnstitutionaliseerd, vast en permanent karakter
Sinds 1994 opgenomen in Belgische grondwet
Uitdrukking van sociale grondrechten in art. 23 & 24:
Artikel 23 “ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden”
Artikel 24 “recht op onderwijs”
Zie stellingen:
Stelling 1: vaccinaties => corona, complottheorieën, geloof
Stelling 2: vrijheid aanschaf pick-up wagen => gevaarlijk ongevallen, niet ideaal in
stedelijke gebieden
Stelling 3: betaalbare vakantie voor iedereen => ook mensen die niet werken?,
verschillende organisaties waar je korting kan krijgen om te reizen of vakantieaanbod
uitwerken
Stelling 4: betaalbare toegang tot internet
Stelling 5: vrijheid tot keuze met wie je trouwt, ook met zelfde gender
Stelling 1,2 en 5 hebben betrekking op de klassieke grondrechten
Stelling 3 en 4 hebben betrekking op de sociale grondrechten
Wie al dan niet van een menswaardig bestaan (een humane
behandeling)mag genieten, is een maatschappelijk debat waard
Bv. moordenaar Julie Van espen, gevangenen
Wat kan ons inspireren om dit debat over ‘menswaardig
bestaan’ inhoud te geven?
Godsdiensten
4
