Kwaliteit
Inleiding
VUCA = Volatile, Uncertain, Complex en Ambiguous
- Alles verandert snel en continu ook in de zorgsector
Kernbegrippen
1. Kwaliteit
Iedereen heeft een verschillende perceptie van wat kwaliteit is.
Kwaliteit is de mate waarin:
EX: Met welke zaken zal
1. Het proces en het resultaat van een geleverde dienst je zeker rekening houden
• Proces en resultaat zijn even belangrijk om je advies te
formuleren?
2. Voldoen aan de behoeften en verwachtingen van relevante belanghebbenden
• Interne belanghebbenden: medewerkers van de voorziening => baseren zich op
professionele standaarden om kwalitatieve hulpverlening te bieden
• Externe belanghebbenden: partijen buiten organisatie => verantwoordelijkheid van
organisatie om verschillende behoeften en belangen van belanghebbenden met
elkaar te verenigen
• Extern dialoog: in dialoog met buitenwereld ligt klemtoon op verantwoorden en
legitimeren
• Intern dialoog: gericht op leren en ontwikkelen
3. In relatie tot de visie van de organisatie
• Geeft uitdrukking aan opdracht en zegt waarvoor organisatie staat en waarvoor ze
gaat
• Vormt leidraad van dialoog die organisatie aangaat met verschillende partijen
Komt tot uitdrukking in
4. Objectieve en subjectieve beoordelingen van de belanghebbenden
• Verschillende partijen hebben verschillende belangen en dus ook verschillende eisen
en oordelen over het aanbod
Statische en dynamische kwaliteit
- Statische kwaliteit: omvat intern regel- en controlesysteem (afspraken, procedures,
richtlijnen, protocollen,…)
• Bv: klachtenprocedures, gedragscodes, methodische richtlijnen
- Dynamische kwaliteit: gaat uit van lerend vermogen van organisatie met verbeteringen en
ontwikkelen als leidmotief
• Bv: reflectie, experimenteren, inspireren, blijk geven van waardering,…
• Deel van werk dat moeilijk in standaarden te vatten is
- Kwaliteit veranderd dus
2. Kwaliteit van zorg
Kwaliteitsvolle zorg voldoet aan 8 kenmerken: effectief, efficiënt, tijdig, toegankelijk, billijk, continu,
veilig en patiënt-gestuurd.
,Ptn, zorgverleners en overheden hanteren niet dezelfde criteria bij beoordelen van kwaliteit van zorg
- Erkennen van patiënten-perspectief is essentieel
Kwaliteitszorg => rode draad doorheen managementsysteem van organisatie die ten dienste staat
van de kwaliteit van zorg
- Belangrijkste pijlers
• Beheren en beheersen
• Verbeteren
• Creatief inspelen op nieuwe evuloties
- Betrokkenheid van medewerkers en gebruikers = essentieel
3 functies waar kwaliteitszorg wordt ingezet om kwaliteit van dienstverlening te meten + verbeteren
- Kwaliteitsplanning
- Kwaliteitscontrole
- Kwaliteitsverbetering
Werken aan kwaliteitsverbetering dmv systematische, gerichte en geplande activiteiten =>
kwaliteitszorg
3. Verantwoorde zorg
Verantwoorde zorg voldoet aan eisen van: doeltreffendheid, doelmatigheid, continuïteit,
maatschappelijke aanvaardbaarheid en gebruikersgerichtheid.
- Geen onderscheid maken van betrokkenen (leeftijd, geslacht, ideologie,..)
- Waarborgen van respect voor menselijke waardigheid en diversiteit, zelfbeschikkingsrecht,…
Hoe wordt de kwaliteit van zorg gegarandeerd?
Examenvraag: Hoe kunnen we kwaliteit van zorg garanderen?
- Kwaliteitswet
- Regelgeving over gezondheidsberoep
- Toezicht door zorginspectie
• Vlaams niveau
• Nalevingstoezicht (inspectie)
• Systeemtoezicht (aangekondigd)
1. Van wetgeving tot toezicht
Kwaliteit van zorg komt niet vanzelf => wettelijk kader en deskundige zorgverleners nodig
- Volgende moet aanwezig zijn
• Kwaliteitsnormen
• Opvolging
• Controle
• Verbeteracties
- Aan gewerkt op verschillende niveaus
• Overheden, zorgvoorzieningen en individuele zorgverleners
1.1. De kwaliteitswet
Bepaalt welke kwaliteitseisen zorgverleners moeten naleven (federaal niveau)
, - Van toepassing op alle gezondheidsbeoefenaars
• Garantie van diagnostische en therapeutische vrijheid van beroepsbeoefenaar
• Vereiste van visum om te mogen uitoefenen
• Voorwaarden op gebied van omkadering, structuur en organisatie v praktijkvoering
• Bijhouden van patiëntendossiers
• Verplichting van continuïteit van zorg
• Communicatie van beoefenaars met het publiek
1.2. De regelgeving over de gezondheidsberoepen
Bepaalt onder welke voorwaarden iemand een gezondheidsberoep zoals arts, verpleegkundige,
kinesitherapeut, tandarts of apotheker mag uitvoeren (federaal niveau)
1.3. Het kwaliteitsdecreet
Overheid zet zorgvoorzieningen er toe aan om actief aan kwaliteit van zorg te werken en zichzelf te
verbeteren (Vlaams niveau)
- Voorzieningen moeten aantonen welke inspanningen ze leveren om zorgkwaliteit te
verhogen
1.4. Toezicht door zorginspectie
Nalevingstoezicht of systeemtoezicht op examen
Inspectie is een hulpmiddel om toezicht uit te oefenen op de naleving van gestelde voorschriften,
bepalingen en/of voorwaarden (Vlaams niveau)
1.4.1. Algemene ziekenhuizen
Beschikken voor verbeteren en bewaken van kwaliteit van zorg over 3 modellen
- Vlaams Indicatorenproject voor Patiënten en Professionals (VIP)
• Ziekenhuizen kiezen zelf welke indicatoren ze meten
▪ Gebruiken informatie voor verbeteracties
- Ziekenhuisaccreditatie
• Externe organisatie beoordeelt mate van kwaliteitvolle en veilige zorg
• Ziekenhuis krijgt label voor enkele jaren
• Vrijwillig
- Toezichtmodel van Zorginspectie
• Nalevingstoezicht: inspecteur gaat onaangekondigd na of geleverde zorg in praktijk
voldoen aan eisen voor een bepaald zorgtraject (1 groep ptn)
▪ Onaangekondigde inspectie
▪ Geen voorafgaande zelfevaluatie
▪ In elk ziekenhuis worden dezelfde onderwerken geïnspecteerd
▪ Toets op concreet geleverde kwaliteit van zorg => momentopname
• Systeemtoezicht: een aangekondigd beoordeling van het kwaliteitssysteem achter
de geleverde zorg en de voorziening moet voorafgaand een zelfevaluatie uitvoeren
(vrijstelling voor ziekenhuis die voor accreditatietraject kozen)
▪ Aangekondigde inspectie
▪ Intensieve voorafgaande zelfevaluatie
Inleiding
VUCA = Volatile, Uncertain, Complex en Ambiguous
- Alles verandert snel en continu ook in de zorgsector
Kernbegrippen
1. Kwaliteit
Iedereen heeft een verschillende perceptie van wat kwaliteit is.
Kwaliteit is de mate waarin:
EX: Met welke zaken zal
1. Het proces en het resultaat van een geleverde dienst je zeker rekening houden
• Proces en resultaat zijn even belangrijk om je advies te
formuleren?
2. Voldoen aan de behoeften en verwachtingen van relevante belanghebbenden
• Interne belanghebbenden: medewerkers van de voorziening => baseren zich op
professionele standaarden om kwalitatieve hulpverlening te bieden
• Externe belanghebbenden: partijen buiten organisatie => verantwoordelijkheid van
organisatie om verschillende behoeften en belangen van belanghebbenden met
elkaar te verenigen
• Extern dialoog: in dialoog met buitenwereld ligt klemtoon op verantwoorden en
legitimeren
• Intern dialoog: gericht op leren en ontwikkelen
3. In relatie tot de visie van de organisatie
• Geeft uitdrukking aan opdracht en zegt waarvoor organisatie staat en waarvoor ze
gaat
• Vormt leidraad van dialoog die organisatie aangaat met verschillende partijen
Komt tot uitdrukking in
4. Objectieve en subjectieve beoordelingen van de belanghebbenden
• Verschillende partijen hebben verschillende belangen en dus ook verschillende eisen
en oordelen over het aanbod
Statische en dynamische kwaliteit
- Statische kwaliteit: omvat intern regel- en controlesysteem (afspraken, procedures,
richtlijnen, protocollen,…)
• Bv: klachtenprocedures, gedragscodes, methodische richtlijnen
- Dynamische kwaliteit: gaat uit van lerend vermogen van organisatie met verbeteringen en
ontwikkelen als leidmotief
• Bv: reflectie, experimenteren, inspireren, blijk geven van waardering,…
• Deel van werk dat moeilijk in standaarden te vatten is
- Kwaliteit veranderd dus
2. Kwaliteit van zorg
Kwaliteitsvolle zorg voldoet aan 8 kenmerken: effectief, efficiënt, tijdig, toegankelijk, billijk, continu,
veilig en patiënt-gestuurd.
,Ptn, zorgverleners en overheden hanteren niet dezelfde criteria bij beoordelen van kwaliteit van zorg
- Erkennen van patiënten-perspectief is essentieel
Kwaliteitszorg => rode draad doorheen managementsysteem van organisatie die ten dienste staat
van de kwaliteit van zorg
- Belangrijkste pijlers
• Beheren en beheersen
• Verbeteren
• Creatief inspelen op nieuwe evuloties
- Betrokkenheid van medewerkers en gebruikers = essentieel
3 functies waar kwaliteitszorg wordt ingezet om kwaliteit van dienstverlening te meten + verbeteren
- Kwaliteitsplanning
- Kwaliteitscontrole
- Kwaliteitsverbetering
Werken aan kwaliteitsverbetering dmv systematische, gerichte en geplande activiteiten =>
kwaliteitszorg
3. Verantwoorde zorg
Verantwoorde zorg voldoet aan eisen van: doeltreffendheid, doelmatigheid, continuïteit,
maatschappelijke aanvaardbaarheid en gebruikersgerichtheid.
- Geen onderscheid maken van betrokkenen (leeftijd, geslacht, ideologie,..)
- Waarborgen van respect voor menselijke waardigheid en diversiteit, zelfbeschikkingsrecht,…
Hoe wordt de kwaliteit van zorg gegarandeerd?
Examenvraag: Hoe kunnen we kwaliteit van zorg garanderen?
- Kwaliteitswet
- Regelgeving over gezondheidsberoep
- Toezicht door zorginspectie
• Vlaams niveau
• Nalevingstoezicht (inspectie)
• Systeemtoezicht (aangekondigd)
1. Van wetgeving tot toezicht
Kwaliteit van zorg komt niet vanzelf => wettelijk kader en deskundige zorgverleners nodig
- Volgende moet aanwezig zijn
• Kwaliteitsnormen
• Opvolging
• Controle
• Verbeteracties
- Aan gewerkt op verschillende niveaus
• Overheden, zorgvoorzieningen en individuele zorgverleners
1.1. De kwaliteitswet
Bepaalt welke kwaliteitseisen zorgverleners moeten naleven (federaal niveau)
, - Van toepassing op alle gezondheidsbeoefenaars
• Garantie van diagnostische en therapeutische vrijheid van beroepsbeoefenaar
• Vereiste van visum om te mogen uitoefenen
• Voorwaarden op gebied van omkadering, structuur en organisatie v praktijkvoering
• Bijhouden van patiëntendossiers
• Verplichting van continuïteit van zorg
• Communicatie van beoefenaars met het publiek
1.2. De regelgeving over de gezondheidsberoepen
Bepaalt onder welke voorwaarden iemand een gezondheidsberoep zoals arts, verpleegkundige,
kinesitherapeut, tandarts of apotheker mag uitvoeren (federaal niveau)
1.3. Het kwaliteitsdecreet
Overheid zet zorgvoorzieningen er toe aan om actief aan kwaliteit van zorg te werken en zichzelf te
verbeteren (Vlaams niveau)
- Voorzieningen moeten aantonen welke inspanningen ze leveren om zorgkwaliteit te
verhogen
1.4. Toezicht door zorginspectie
Nalevingstoezicht of systeemtoezicht op examen
Inspectie is een hulpmiddel om toezicht uit te oefenen op de naleving van gestelde voorschriften,
bepalingen en/of voorwaarden (Vlaams niveau)
1.4.1. Algemene ziekenhuizen
Beschikken voor verbeteren en bewaken van kwaliteit van zorg over 3 modellen
- Vlaams Indicatorenproject voor Patiënten en Professionals (VIP)
• Ziekenhuizen kiezen zelf welke indicatoren ze meten
▪ Gebruiken informatie voor verbeteracties
- Ziekenhuisaccreditatie
• Externe organisatie beoordeelt mate van kwaliteitvolle en veilige zorg
• Ziekenhuis krijgt label voor enkele jaren
• Vrijwillig
- Toezichtmodel van Zorginspectie
• Nalevingstoezicht: inspecteur gaat onaangekondigd na of geleverde zorg in praktijk
voldoen aan eisen voor een bepaald zorgtraject (1 groep ptn)
▪ Onaangekondigde inspectie
▪ Geen voorafgaande zelfevaluatie
▪ In elk ziekenhuis worden dezelfde onderwerken geïnspecteerd
▪ Toets op concreet geleverde kwaliteit van zorg => momentopname
• Systeemtoezicht: een aangekondigd beoordeling van het kwaliteitssysteem achter
de geleverde zorg en de voorziening moet voorafgaand een zelfevaluatie uitvoeren
(vrijstelling voor ziekenhuis die voor accreditatietraject kozen)
▪ Aangekondigde inspectie
▪ Intensieve voorafgaande zelfevaluatie
