Private veiligheidszorg
Inleiding
(2) Waarom aandacht voor private veiligheidszorg?
- Klassiek artikel uit de criminologische literatuur over private veiligheidszorg
- Beschrijving en analyse van ontwikkelingen in Noord-Amerika sinds 1960
- Snelle aangroei van private veiligheidszorg in Noord-Amerika sinds 1960
Wat betekent dit voor sociale controle?
Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
- Private veiligheidszorg is in zekere zin van alle tijden, maar toch:
‘What is new about modern private security is its pervasiveness and the extent to which its
activities have expanded into public, rather than purely private, places’ (Shearing & Stenning 1983:
493)
‘Wat nieuw is aan de moderne particuliere beveiliging is de alomtegenwoordigheid ervan en de
mate waarin haar activiteiten zich hebben uitgebreid naar publieke, in plaats van puur private,
plaatsen’ (Shearing & Stenning 1983: 493).
Omvang en groei van de private veiligheidszorg in Noord-Amerika
- ‘These findings indicate that in Canada and the United States the public police have for some time
shared the task of policing with private organizations, and that private security probably now
outnumber public police in both countries. The major change has been the rapid growth, since the
early 1960s, of policing provided on a contract basis, for profit, by private enterprise …This has
established private security as a readily available alternative to public police for those with the means
to afford it, and has made private security a much more visible contributor to policing than it has
been hitherto. The result has been an unobtrusive but significant restructuring of our institutions
for the maintenance of order, and a substantial erosion by the private sector of the state’s assumed
monopoly over policing and, by implication, justice’ (Shearing & Stenning 1983: 496)
‘Deze bevindingen geven aan dat in Canada en de Verenigde Staten de openbare politie de
politietaak al enige tijd deelt met particuliere organisaties, en dat de particuliere beveiliging in beide
landen waarschijnlijk nu groter is dan de openbare politie. De belangrijkste verandering is de snelle
groei geweest, sinds het begin van de jaren zestig, van politiewerk dat op contractbasis, met
winstoogmerk, door particuliere ondernemingen wordt verleend. Hierdoor is de particuliere
beveiliging uitgegroeid tot een direct beschikbaar alternatief voor de openbare politie voor degenen
die de middelen hebben om het te betalen, en is de particuliere beveiliging een veel zichtbarere
bijdrager aan het politiewerk geworden dan tot nu toe het geval is geweest. Het resultaat is een
onopvallende maar significante herstructurering van onze instellingen voor het handhaven van de
orde, en een substantiële erosie door de particuliere sector van het veronderstelde monopolie van de
staat over het politiewerk en, impliciet, over de rechtspraak’ (Shearing & Stenning 1983: 496).
1
,Waarom de opmars?
- De these van ‘mass private property’ (groei van shoppingcentra, residentiële wijken, grote
kantoorcomplexen, recreatiedomeinen, pretparken, industriële complexen, universiteitscampussen)
‘With the growth of mass private property, private security has been steadily encroaching upon
the traditional beat of the public police. In so doing, it has brought areas of public life that were
formerly under state control under the control of private corporations’
‘Met de groei van het massale privé-eigendom is de particuliere veiligheid gestaag inbreuk gaan
maken op het traditionele ritme van de openbare politie. Door dit te doen heeft het gebieden van het
openbare leven die voorheen onder staatscontrole stonden, onder de controle van particuliere
bedrijven gebracht’ (Shearing & Stenning 1983: 497).
We komen hier nog op terug tijdens het volgende college wanneer we verklaringen voor de
opmars van de private veiligheidszorg - waaronder de invloedrijke ‘mass private property’ – these
van Shearing en Stenning – bespreken
Kenmerken van private veiligheidszorg volgens Shearing en Stenning
(1) Non-specialized character
Veiligheidsfuncties liggen ingebed in andere functies, worden geïntegreerd in ruimere processen
• ‘…officials believed that good sales strategies made good security strategies:
if sales persons were properly attentive to customers, they would not only
advance sales but simultaneously limit opportunities for theft. The security
function was thus seen as embedded in the sales function’ (p. 499)
(2) Client-defined mandate
Particuliere belangen staan voorop (de klant staat voorop)
‘Policing for profit’
• ….policing which is tailored to the profit-making objectives and its corporate
clients’ (p. 500)
Instrumenteel
• ‘…behavior is judged not according to whether it offends some externally
defined moral standards, but whether it threatens the interests (whatever
they may be) of the client’ (p. 500)
‘victim-controlled policing’
• ‘There is little room for retribution within this instrumental approach. Social
control exists solely to reduce threats to the interests of the client and the
focus of attention shifts from discovering and blaming wrongdoers to
eliminating sources of such threats in the future’ (p. 501)
• Vanuit het slachtofferperspectief
(3) The character of sanctions
Vooral economisch van aard (bv toegang tot private eigendom ontzeggen; diensten weigeren)
2
,Wat met verhouding privaat/publiek?
- Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding => de private
veiligheidsactoren krijgen als het ware een ondersteunende rol tegenoverstaande de publieke sector
- Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in
werkelijkheid:
Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken
De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke diensten (eerder
andersom) => ze kunnen vaak zelf dingen autonoom afhandelen, en vervolgens beslissen welke
activiteiten ze gaan aanhangig maken bij publieke actoren
Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare middelen (meer
gesofisticeerd materiaal, bv. informaticasystemen)
- Dus eerder een samenwerkingsverband gebaseerd op de uitwisseling van informatie en diensten,
gefaciliteerd door:
Overstap publieke naar private sector
‘Old boys network’
(3) Enkele recente cijfergegevens over private veiligheidszorg
België in Europa
Cijfers van 2011
- de verhouding tussen publiek en privaat
- in Roemenië is de private politie proportioneel veel groter dan de publieke
- in Bosnië is 80 publiek en de rest privaat
- in België is meer dan 70% publiek, de rest privaat
- het gemiddelde in Europa was op dat moment 52% privaat en 48% publiek
3
, - 1 publieke politieambtenaar in Roemenië staat in voor 1050 inwoners, 1 private agent staat in voor
201 inwoners => dus er zijn 5x meer private agenten dan publieke
- 1 publieke politieambtenaar in Bosnië staat in voor 217 inwoners, 1 private agent staat in voor 914
inwoners
- 1 publieke politieambtenaar in België staat in voor 266 inwoners, 1 private agent staat in voor 703
inwoners
- het Europees gemiddelde was hier: 1 publieke agent per 356 inwoners en 1 private agent per 290
inwoners
- In België worden per lid van het veiligheidspersoneel (publiek en privaat samengeteld) 193 inwoners
bediend
- het Europees gemiddelde was 150 => dus België scoorde iets slechter vergeleken met dit
gemiddelde
4
Inleiding
(2) Waarom aandacht voor private veiligheidszorg?
- Klassiek artikel uit de criminologische literatuur over private veiligheidszorg
- Beschrijving en analyse van ontwikkelingen in Noord-Amerika sinds 1960
- Snelle aangroei van private veiligheidszorg in Noord-Amerika sinds 1960
Wat betekent dit voor sociale controle?
Waarom de opmars van de private veiligheidssector?
Welke kenmerken vertoont de private veiligheidssector?
- Private veiligheidszorg is in zekere zin van alle tijden, maar toch:
‘What is new about modern private security is its pervasiveness and the extent to which its
activities have expanded into public, rather than purely private, places’ (Shearing & Stenning 1983:
493)
‘Wat nieuw is aan de moderne particuliere beveiliging is de alomtegenwoordigheid ervan en de
mate waarin haar activiteiten zich hebben uitgebreid naar publieke, in plaats van puur private,
plaatsen’ (Shearing & Stenning 1983: 493).
Omvang en groei van de private veiligheidszorg in Noord-Amerika
- ‘These findings indicate that in Canada and the United States the public police have for some time
shared the task of policing with private organizations, and that private security probably now
outnumber public police in both countries. The major change has been the rapid growth, since the
early 1960s, of policing provided on a contract basis, for profit, by private enterprise …This has
established private security as a readily available alternative to public police for those with the means
to afford it, and has made private security a much more visible contributor to policing than it has
been hitherto. The result has been an unobtrusive but significant restructuring of our institutions
for the maintenance of order, and a substantial erosion by the private sector of the state’s assumed
monopoly over policing and, by implication, justice’ (Shearing & Stenning 1983: 496)
‘Deze bevindingen geven aan dat in Canada en de Verenigde Staten de openbare politie de
politietaak al enige tijd deelt met particuliere organisaties, en dat de particuliere beveiliging in beide
landen waarschijnlijk nu groter is dan de openbare politie. De belangrijkste verandering is de snelle
groei geweest, sinds het begin van de jaren zestig, van politiewerk dat op contractbasis, met
winstoogmerk, door particuliere ondernemingen wordt verleend. Hierdoor is de particuliere
beveiliging uitgegroeid tot een direct beschikbaar alternatief voor de openbare politie voor degenen
die de middelen hebben om het te betalen, en is de particuliere beveiliging een veel zichtbarere
bijdrager aan het politiewerk geworden dan tot nu toe het geval is geweest. Het resultaat is een
onopvallende maar significante herstructurering van onze instellingen voor het handhaven van de
orde, en een substantiële erosie door de particuliere sector van het veronderstelde monopolie van de
staat over het politiewerk en, impliciet, over de rechtspraak’ (Shearing & Stenning 1983: 496).
1
,Waarom de opmars?
- De these van ‘mass private property’ (groei van shoppingcentra, residentiële wijken, grote
kantoorcomplexen, recreatiedomeinen, pretparken, industriële complexen, universiteitscampussen)
‘With the growth of mass private property, private security has been steadily encroaching upon
the traditional beat of the public police. In so doing, it has brought areas of public life that were
formerly under state control under the control of private corporations’
‘Met de groei van het massale privé-eigendom is de particuliere veiligheid gestaag inbreuk gaan
maken op het traditionele ritme van de openbare politie. Door dit te doen heeft het gebieden van het
openbare leven die voorheen onder staatscontrole stonden, onder de controle van particuliere
bedrijven gebracht’ (Shearing & Stenning 1983: 497).
We komen hier nog op terug tijdens het volgende college wanneer we verklaringen voor de
opmars van de private veiligheidszorg - waaronder de invloedrijke ‘mass private property’ – these
van Shearing en Stenning – bespreken
Kenmerken van private veiligheidszorg volgens Shearing en Stenning
(1) Non-specialized character
Veiligheidsfuncties liggen ingebed in andere functies, worden geïntegreerd in ruimere processen
• ‘…officials believed that good sales strategies made good security strategies:
if sales persons were properly attentive to customers, they would not only
advance sales but simultaneously limit opportunities for theft. The security
function was thus seen as embedded in the sales function’ (p. 499)
(2) Client-defined mandate
Particuliere belangen staan voorop (de klant staat voorop)
‘Policing for profit’
• ….policing which is tailored to the profit-making objectives and its corporate
clients’ (p. 500)
Instrumenteel
• ‘…behavior is judged not according to whether it offends some externally
defined moral standards, but whether it threatens the interests (whatever
they may be) of the client’ (p. 500)
‘victim-controlled policing’
• ‘There is little room for retribution within this instrumental approach. Social
control exists solely to reduce threats to the interests of the client and the
focus of attention shifts from discovering and blaming wrongdoers to
eliminating sources of such threats in the future’ (p. 501)
• Vanuit het slachtofferperspectief
(3) The character of sanctions
Vooral economisch van aard (bv toegang tot private eigendom ontzeggen; diensten weigeren)
2
,Wat met verhouding privaat/publiek?
- Naar buitenwereld toe: indruk wordt gewekt van een ‘junior partner’ verhouding => de private
veiligheidsactoren krijgen als het ware een ondersteunende rol tegenoverstaande de publieke sector
- Shearing & Stenning hebben echter hun twijfels bij de ‘junior partner’ theorie, want in
werkelijkheid:
Private sector houdt zich niet enkel bezig met relatief kleine inbreuken
De activiteiten van de private sector worden niet gestuurd door publieke diensten (eerder
andersom) => ze kunnen vaak zelf dingen autonoom afhandelen, en vervolgens beslissen welke
activiteiten ze gaan aanhangig maken bij publieke actoren
Private sector is allesbehalve ‘junior’ wanneer het gaat over beschikbare middelen (meer
gesofisticeerd materiaal, bv. informaticasystemen)
- Dus eerder een samenwerkingsverband gebaseerd op de uitwisseling van informatie en diensten,
gefaciliteerd door:
Overstap publieke naar private sector
‘Old boys network’
(3) Enkele recente cijfergegevens over private veiligheidszorg
België in Europa
Cijfers van 2011
- de verhouding tussen publiek en privaat
- in Roemenië is de private politie proportioneel veel groter dan de publieke
- in Bosnië is 80 publiek en de rest privaat
- in België is meer dan 70% publiek, de rest privaat
- het gemiddelde in Europa was op dat moment 52% privaat en 48% publiek
3
, - 1 publieke politieambtenaar in Roemenië staat in voor 1050 inwoners, 1 private agent staat in voor
201 inwoners => dus er zijn 5x meer private agenten dan publieke
- 1 publieke politieambtenaar in Bosnië staat in voor 217 inwoners, 1 private agent staat in voor 914
inwoners
- 1 publieke politieambtenaar in België staat in voor 266 inwoners, 1 private agent staat in voor 703
inwoners
- het Europees gemiddelde was hier: 1 publieke agent per 356 inwoners en 1 private agent per 290
inwoners
- In België worden per lid van het veiligheidspersoneel (publiek en privaat samengeteld) 193 inwoners
bediend
- het Europees gemiddelde was 150 => dus België scoorde iets slechter vergeleken met dit
gemiddelde
4
