Samenvatting Sociologie II
Schooljaar 2020-2021
1
,2
,Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 14: DE AANLOOP TOT MODERNISERING ..................................................................... 5
14.1 EEN BESCHAVINGSPROJECT ............................................................................................................ 5
14.2 DE MODERNE BESCHAVING ............................................................................................................ 5
14.2.1 VIERHONDERD JAAR MODERNISERING .................................................................................................. 6
14.3 DE AANLOOP TOT DE MODERNITEIT .................................................................................................. 6
14.3.1 MODERNE STAATSVORMING: VAN ABSOLUTE NAAR PENETRERENDE MACHT (1600-1900) ........................... 6
14.3.2 DE DYNAMIEK VAN HET KAPITALISME ................................................................................................... 7
14.3.3 WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE .......................................................................................................... 8
14.3.4: ANDER MENSBEELD: PURITANISME, RATIONALISERING EN VERLICHTING .................................................... 8
14.4 SITUATIE EN CULTUUR ................................................................................................................... 8
14.5 DE GEEST VAN HET KAPITALISME EN DE PROTESTANTSE ETHIEK: .............................................................. 9
UITDIEPING 1: ECONOMISCHE ONGELIJKHEID ............................................................................... 10
ONGELIJKHEID EN ECONOMISCHE GROEI ........................................................................................................ 19
HOOFDSTUK 15: DE TRANSFORMATIE ........................................................................................... 21
15.2 NA DE TRANSFORMATIE .............................................................................................................. 22
15.3 DE VERSPREIDING OF DE REIS ROND DE WERELD IN JAREN 80 ............................................................... 22
15.3.2 LATE EN AFHANKELIJKE ONTWIKKELING............................................................................................... 24
15.3 ENDOGENE EN EXOGENE VERKLARINGEN VAN ECONOMISCHE GROEI ...................................................... 25
15.4 EEN TUSSENSTAND ..................................................................................................................... 26
15.4.1 DEMOGRAFISCHE TRANSITIE EN BEVOLKINGSEXPLOSIE ........................................................................... 26
15.4.2 VERGRIJZING EN VERGROENING ........................................................................................................ 29
15.4.4. MIGRATIE .................................................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 16: DE TRANSFORMATIE VAN INTERACTIEKADERS .................................................... 33
16.1 BINDINGEN............................................................................................................................... 33
16.2 INTERACTIEKADERS: NETWERKEN VAN VERWACHTINGEN .................................................................... 33
16.2.2 PERSOONLIJKE EN ONPERSOONLIJKE RELATIES ...................................................................................... 34
16.2.3 STERKE EN ZWAKKE BANDEN............................................................................................................. 35
16.3 DIFFERENTIATIE ......................................................................................................................... 35
16.3.1 TRADITIONEEL EN MODERN GEZIN ..................................................................................................... 36
16.3.2 LIEFDE EN HET ROMANTISCH HUWELIJK (1E GEVOLG)............................................................................. 37
16.3.3 DE BETEKENIS VAN KINDEREN (2E GEVOLG) ......................................................................................... 38
DEEL 5: EEN WERELD VAN ORGANISATIES ..................................................................................... 41
HOOFDSTUK 17: ORGANISATIE EN BEHEERSBAARHEID ................................................................. 41
17.1 GEORGANISEERD LEVEN EN STERVEN: VAN ZIEKENHUIS TOT ZIEKENHUIS ................................................. 41
17.2 DE PROBLEMEN VAN HET LEVEN IN EN MET ORGANISATIES .................................................................. 42
3
, 17.2.1 DE TRIVIALISERING VAN HET INDIVIDU ................................................................................................ 42
17.2.2 DEMOCRATIE EN ORGANISATIE.......................................................................................................... 42
17.2.3 HET BEHEERSEN VAN ORGANISATIES .................................................................................................. 43
HOOFDSTUK 18: MACHINE EN ORGANISATIE ................................................................................ 46
18.1 WAT IS NU EIGELIJK EEN FORMELE ORGANISATIE ............................................................................... 46
18.3 TAYLORISME EN FORDISME .......................................................................................................... 48
18.4 ORGANISATIE IN DE ORGANISATIE .................................................................................................. 50
18.4.2 DE ORGANISATIE ALS ORGANISME ..................................................................................................... 50
18.4.3 DE INFORMELE ORGANISATIE ............................................................................................................ 50
18.5 HET EINDE VAN DE BUREAUCRATIE? ............................................................................................... 51
HOOFDSTUK 19: ORGANISATIE EN INDIVIDU ................................................................................. 54
19.1 OMVANG EN INDRINGENDHEID VAN CONTROLE ....................................................................... 54
19.2 DE TOTALE ORGANISATIE ............................................................................................................. 55
19.3 GULZIGE INSTELLINGEN....................................................................................................................... 57
HOOFDSTUK- UITWEIDING: SURVEILLANCE ................................................................................... 60
DEEL 6: SAMENLEVINGEN VANDAAG ............................................................................................ 69
HOOFDSTUK 20: POSTMODERNITEIT? ........................................................................................... 69
20.1 EEN NIEUW TIJDPERK? ................................................................................................................ 69
20.3 VAN KRITIEK OP MODERNISERING NAAR NEOMODERNISME ................................................................. 70
20.2.1 CONVERGEREN? ............................................................................................................................. 71
20.3.2 DE-RATIONALISEREN? ..................................................................................................................... 72
20.3.3 NEOMODERNISERING ...................................................................................................................... 72
20.4 HET EINDE VAN DE GESCHIEDENIS EN DE SECULARISERING VAN INSPIRATIE .............................................. 73
20.5 CONVERGENTIE EN OPEN TOEKOMST .............................................................................................. 74
20.5.1 MEERVOUDIGE EN PARTIELE MODERNISERING ..................................................................................... 75
20.5.2 STERKE CONVERGENTIE.................................................................................................................... 75
20.6.1 GLOBALISERING ............................................................................................................................. 75
HOOFDTSUK - UITWEIDING 3 & 4 : DOES CAPITALISM HAVE A FUTURE? ....................................... 77
HOOFDSTUK 21: POSTMODERNISME? ........................................................................................... 90
21.1 MODERNE WAARDEN ................................................................................................................. 90
21.1 RATIONALITEITSKRITIEK ` ............................................................................................................. 91
21.2.1 DE HOLOCAUST ALS HORIZON ........................................................................................................... 91
21.2.2 DE MODERNE NOSTALGIE ................................................................................................................. 92
21.3 INDIVIDUALISME ........................................................................................................................ 94
4
Schooljaar 2020-2021
1
,2
,Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 14: DE AANLOOP TOT MODERNISERING ..................................................................... 5
14.1 EEN BESCHAVINGSPROJECT ............................................................................................................ 5
14.2 DE MODERNE BESCHAVING ............................................................................................................ 5
14.2.1 VIERHONDERD JAAR MODERNISERING .................................................................................................. 6
14.3 DE AANLOOP TOT DE MODERNITEIT .................................................................................................. 6
14.3.1 MODERNE STAATSVORMING: VAN ABSOLUTE NAAR PENETRERENDE MACHT (1600-1900) ........................... 6
14.3.2 DE DYNAMIEK VAN HET KAPITALISME ................................................................................................... 7
14.3.3 WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE .......................................................................................................... 8
14.3.4: ANDER MENSBEELD: PURITANISME, RATIONALISERING EN VERLICHTING .................................................... 8
14.4 SITUATIE EN CULTUUR ................................................................................................................... 8
14.5 DE GEEST VAN HET KAPITALISME EN DE PROTESTANTSE ETHIEK: .............................................................. 9
UITDIEPING 1: ECONOMISCHE ONGELIJKHEID ............................................................................... 10
ONGELIJKHEID EN ECONOMISCHE GROEI ........................................................................................................ 19
HOOFDSTUK 15: DE TRANSFORMATIE ........................................................................................... 21
15.2 NA DE TRANSFORMATIE .............................................................................................................. 22
15.3 DE VERSPREIDING OF DE REIS ROND DE WERELD IN JAREN 80 ............................................................... 22
15.3.2 LATE EN AFHANKELIJKE ONTWIKKELING............................................................................................... 24
15.3 ENDOGENE EN EXOGENE VERKLARINGEN VAN ECONOMISCHE GROEI ...................................................... 25
15.4 EEN TUSSENSTAND ..................................................................................................................... 26
15.4.1 DEMOGRAFISCHE TRANSITIE EN BEVOLKINGSEXPLOSIE ........................................................................... 26
15.4.2 VERGRIJZING EN VERGROENING ........................................................................................................ 29
15.4.4. MIGRATIE .................................................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 16: DE TRANSFORMATIE VAN INTERACTIEKADERS .................................................... 33
16.1 BINDINGEN............................................................................................................................... 33
16.2 INTERACTIEKADERS: NETWERKEN VAN VERWACHTINGEN .................................................................... 33
16.2.2 PERSOONLIJKE EN ONPERSOONLIJKE RELATIES ...................................................................................... 34
16.2.3 STERKE EN ZWAKKE BANDEN............................................................................................................. 35
16.3 DIFFERENTIATIE ......................................................................................................................... 35
16.3.1 TRADITIONEEL EN MODERN GEZIN ..................................................................................................... 36
16.3.2 LIEFDE EN HET ROMANTISCH HUWELIJK (1E GEVOLG)............................................................................. 37
16.3.3 DE BETEKENIS VAN KINDEREN (2E GEVOLG) ......................................................................................... 38
DEEL 5: EEN WERELD VAN ORGANISATIES ..................................................................................... 41
HOOFDSTUK 17: ORGANISATIE EN BEHEERSBAARHEID ................................................................. 41
17.1 GEORGANISEERD LEVEN EN STERVEN: VAN ZIEKENHUIS TOT ZIEKENHUIS ................................................. 41
17.2 DE PROBLEMEN VAN HET LEVEN IN EN MET ORGANISATIES .................................................................. 42
3
, 17.2.1 DE TRIVIALISERING VAN HET INDIVIDU ................................................................................................ 42
17.2.2 DEMOCRATIE EN ORGANISATIE.......................................................................................................... 42
17.2.3 HET BEHEERSEN VAN ORGANISATIES .................................................................................................. 43
HOOFDSTUK 18: MACHINE EN ORGANISATIE ................................................................................ 46
18.1 WAT IS NU EIGELIJK EEN FORMELE ORGANISATIE ............................................................................... 46
18.3 TAYLORISME EN FORDISME .......................................................................................................... 48
18.4 ORGANISATIE IN DE ORGANISATIE .................................................................................................. 50
18.4.2 DE ORGANISATIE ALS ORGANISME ..................................................................................................... 50
18.4.3 DE INFORMELE ORGANISATIE ............................................................................................................ 50
18.5 HET EINDE VAN DE BUREAUCRATIE? ............................................................................................... 51
HOOFDSTUK 19: ORGANISATIE EN INDIVIDU ................................................................................. 54
19.1 OMVANG EN INDRINGENDHEID VAN CONTROLE ....................................................................... 54
19.2 DE TOTALE ORGANISATIE ............................................................................................................. 55
19.3 GULZIGE INSTELLINGEN....................................................................................................................... 57
HOOFDSTUK- UITWEIDING: SURVEILLANCE ................................................................................... 60
DEEL 6: SAMENLEVINGEN VANDAAG ............................................................................................ 69
HOOFDSTUK 20: POSTMODERNITEIT? ........................................................................................... 69
20.1 EEN NIEUW TIJDPERK? ................................................................................................................ 69
20.3 VAN KRITIEK OP MODERNISERING NAAR NEOMODERNISME ................................................................. 70
20.2.1 CONVERGEREN? ............................................................................................................................. 71
20.3.2 DE-RATIONALISEREN? ..................................................................................................................... 72
20.3.3 NEOMODERNISERING ...................................................................................................................... 72
20.4 HET EINDE VAN DE GESCHIEDENIS EN DE SECULARISERING VAN INSPIRATIE .............................................. 73
20.5 CONVERGENTIE EN OPEN TOEKOMST .............................................................................................. 74
20.5.1 MEERVOUDIGE EN PARTIELE MODERNISERING ..................................................................................... 75
20.5.2 STERKE CONVERGENTIE.................................................................................................................... 75
20.6.1 GLOBALISERING ............................................................................................................................. 75
HOOFDTSUK - UITWEIDING 3 & 4 : DOES CAPITALISM HAVE A FUTURE? ....................................... 77
HOOFDSTUK 21: POSTMODERNISME? ........................................................................................... 90
21.1 MODERNE WAARDEN ................................................................................................................. 90
21.1 RATIONALITEITSKRITIEK ` ............................................................................................................. 91
21.2.1 DE HOLOCAUST ALS HORIZON ........................................................................................................... 91
21.2.2 DE MODERNE NOSTALGIE ................................................................................................................. 92
21.3 INDIVIDUALISME ........................................................................................................................ 94
4
