Infectieziekten 1:
H1: introductie infectieziekten:
Infectieziekten: altijd een belangrijke rol -> sinds verleden
Controle infectieziektes = recente ontwikkeling
- Vaccins, antibiotica, … -> laatste decennia => tools om infectieziekten te bestrijden
Eerste helft 20e eeuw:
Foto: ijzeren long – polio uitbraak 1950s
- Verlamming, kinderziekte
o Verlamming tot longen -> kinderen in zaal met onderdruk om te kunnen ademen
(ijzeren long)
- Polio komt bij ons nu (bijna) niet meer voor
Buiktyfus Malaria Mazelen … → Ook in België/West-Europa Nu nog voornamelijk in
ontwikkelingslanden
- Ziektes kennen we nog steeds
2015
Bill Gates: de volgende epidemie: we zijn er niet klaar voor
Foundation opgericht: ingezet om bv. infectieziekten uit wereld te brengen
Januari 2020:
- Globale pandemie van COVID-19-
- >6,500,000 gerapporteerde doden
- 650,000,000 bevestigde gevallen
- ‘lockdown’, ‘quarantaine’, …
MICRO -ORGANISMEN ?
Tree of life: geen virussen (geen levende organismen, kunnen niet groeien -> kleine partikels
uit eiwitten en AZ)
- Bacteriën: groot stuk van levende populatie
- Eukaryoten
o Micro-organismen
o Klein deel: mens
- Archaea
Micro: zeer klein
1
,DE TOEKOMST :
- Nieuwe infectieziekten
- Toenemende resistentie
- Beperkte beschikbaarheid nieuwe antibiotica
- Nieuwe diagnostische tools
- Nieuwe vaccins
Infectieziekten evolueren + muteren zeer snel
Nieuwe infectieziekten:
Gekende aangepast (mutatie, …)
Nieuwe soort die we voordien nog niet kende
Re-emerging: terug opkomen -> verschillende types over heel de wereld (zowel virus- als bacteriële
infecties)
Ebola: hoge mortaliteit, Congo -> uitbraken => patiënten afzonderen in kampen
Zika virus: Latijns Amerika -> gevaarlijk voor zwangere vrouwen => kinderen geboren met afwijkingen
in hoofdje
Belangrijkste doodsoorzaken (wereldwijd):
1 v/d belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd!
- Respiratoire infecties (longontsteking, TBC), HIV – AIDS, gastro-intestinale infecties
Wereldgezondheidsorganisatie: schema vaccinatie
- Malaria, hersenvliesontstekingen, …
Hoe dieper in lichaam -> hoe ernstiger infectie (longen, hersenen, bloed -> moet steriel blijven)
2
,2002 – 2003:
Cases van SARS gerapporteerd -> eerst Azië, rest wereld later (goed beperkt gebleven)
Coronavirus gelinkt aan SARS -> SARS = coronavirus
Voorbeelden epidemieën gelinkt aan menselijk reizen:
NU: groter risico!
- Meer vliegtuigen, reizen, …
Ook vroeger bewogen ziektes zich mee over de wereld via reizen
Columbus, …
Geschiedkundige rapporten: infectieziekten hadden namen van ziektes die we hedendaags nog
steeds kennen
Griep: verandert van vorm -> mens – mens, maar ook in dieren => viruspartikels recombineren ->
speciale virusstructuur
Disability-adjusted life years: aantal gezonde jaren verloren aan bepaalde infecties -> DAALT !!
Impact urbanisatie:
Verspreiding infectieziekten: samenhang met hoe wij leven als mens
- Gebieden innemen
- Betere gezondheidsvoorzieningen
- Mensen die dicht opeen wonen, zonder goede sanitair, …
- Verschillende soorten muggen
o In stedelijke/ natuurlijke context
Komt er nog een pandemie?
Wanneer veroorzaakt infectieziekte een pandemie
3
, X-as = latente periode
- Ziekte verspreidt snel ze een lange latente periode hebben
- (periode zonder symptomen)
- -> onzichtbaar + snel
Y-as = incubatietijd
Griep: snel doorgegeven -> Influenzavirussen (griepvirussen) veranderen elk jaar => schrik: vorm waar
men niet immuun voor is
‘nieuwe’ infectieziekten:
- Nieuwe pathogenen (COVID-19, Zika, HIV)
- Identificatie van oorzakelijke pathogenen bij gekende infectieziekten
o Legionella pneumophila en pneumonie
Veroorzaakt longontstekingen
Doorgegeven via dampen van warm water
Bv: welness, douches, … -> boiler hoog genoeg zetten
o Bartonella henselae en kattenkrabziekte
- ‘Oude’ ziektes erkend als infectieziekte, bv. Helicobacter pylori (ulcus)
- ‘Oude’ pathogenen in nieuwe gebieden, bv. West Nile-like virus in USA
DE TOEKOMST :
- Nieuwe infectieziekten
- Toenemende resistentie
o Zeer groot risico!!
- Beperkte beschikbaarheid nieuwe antibiotica
4
H1: introductie infectieziekten:
Infectieziekten: altijd een belangrijke rol -> sinds verleden
Controle infectieziektes = recente ontwikkeling
- Vaccins, antibiotica, … -> laatste decennia => tools om infectieziekten te bestrijden
Eerste helft 20e eeuw:
Foto: ijzeren long – polio uitbraak 1950s
- Verlamming, kinderziekte
o Verlamming tot longen -> kinderen in zaal met onderdruk om te kunnen ademen
(ijzeren long)
- Polio komt bij ons nu (bijna) niet meer voor
Buiktyfus Malaria Mazelen … → Ook in België/West-Europa Nu nog voornamelijk in
ontwikkelingslanden
- Ziektes kennen we nog steeds
2015
Bill Gates: de volgende epidemie: we zijn er niet klaar voor
Foundation opgericht: ingezet om bv. infectieziekten uit wereld te brengen
Januari 2020:
- Globale pandemie van COVID-19-
- >6,500,000 gerapporteerde doden
- 650,000,000 bevestigde gevallen
- ‘lockdown’, ‘quarantaine’, …
MICRO -ORGANISMEN ?
Tree of life: geen virussen (geen levende organismen, kunnen niet groeien -> kleine partikels
uit eiwitten en AZ)
- Bacteriën: groot stuk van levende populatie
- Eukaryoten
o Micro-organismen
o Klein deel: mens
- Archaea
Micro: zeer klein
1
,DE TOEKOMST :
- Nieuwe infectieziekten
- Toenemende resistentie
- Beperkte beschikbaarheid nieuwe antibiotica
- Nieuwe diagnostische tools
- Nieuwe vaccins
Infectieziekten evolueren + muteren zeer snel
Nieuwe infectieziekten:
Gekende aangepast (mutatie, …)
Nieuwe soort die we voordien nog niet kende
Re-emerging: terug opkomen -> verschillende types over heel de wereld (zowel virus- als bacteriële
infecties)
Ebola: hoge mortaliteit, Congo -> uitbraken => patiënten afzonderen in kampen
Zika virus: Latijns Amerika -> gevaarlijk voor zwangere vrouwen => kinderen geboren met afwijkingen
in hoofdje
Belangrijkste doodsoorzaken (wereldwijd):
1 v/d belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd!
- Respiratoire infecties (longontsteking, TBC), HIV – AIDS, gastro-intestinale infecties
Wereldgezondheidsorganisatie: schema vaccinatie
- Malaria, hersenvliesontstekingen, …
Hoe dieper in lichaam -> hoe ernstiger infectie (longen, hersenen, bloed -> moet steriel blijven)
2
,2002 – 2003:
Cases van SARS gerapporteerd -> eerst Azië, rest wereld later (goed beperkt gebleven)
Coronavirus gelinkt aan SARS -> SARS = coronavirus
Voorbeelden epidemieën gelinkt aan menselijk reizen:
NU: groter risico!
- Meer vliegtuigen, reizen, …
Ook vroeger bewogen ziektes zich mee over de wereld via reizen
Columbus, …
Geschiedkundige rapporten: infectieziekten hadden namen van ziektes die we hedendaags nog
steeds kennen
Griep: verandert van vorm -> mens – mens, maar ook in dieren => viruspartikels recombineren ->
speciale virusstructuur
Disability-adjusted life years: aantal gezonde jaren verloren aan bepaalde infecties -> DAALT !!
Impact urbanisatie:
Verspreiding infectieziekten: samenhang met hoe wij leven als mens
- Gebieden innemen
- Betere gezondheidsvoorzieningen
- Mensen die dicht opeen wonen, zonder goede sanitair, …
- Verschillende soorten muggen
o In stedelijke/ natuurlijke context
Komt er nog een pandemie?
Wanneer veroorzaakt infectieziekte een pandemie
3
, X-as = latente periode
- Ziekte verspreidt snel ze een lange latente periode hebben
- (periode zonder symptomen)
- -> onzichtbaar + snel
Y-as = incubatietijd
Griep: snel doorgegeven -> Influenzavirussen (griepvirussen) veranderen elk jaar => schrik: vorm waar
men niet immuun voor is
‘nieuwe’ infectieziekten:
- Nieuwe pathogenen (COVID-19, Zika, HIV)
- Identificatie van oorzakelijke pathogenen bij gekende infectieziekten
o Legionella pneumophila en pneumonie
Veroorzaakt longontstekingen
Doorgegeven via dampen van warm water
Bv: welness, douches, … -> boiler hoog genoeg zetten
o Bartonella henselae en kattenkrabziekte
- ‘Oude’ ziektes erkend als infectieziekte, bv. Helicobacter pylori (ulcus)
- ‘Oude’ pathogenen in nieuwe gebieden, bv. West Nile-like virus in USA
DE TOEKOMST :
- Nieuwe infectieziekten
- Toenemende resistentie
o Zeer groot risico!!
- Beperkte beschikbaarheid nieuwe antibiotica
4
