Constructie en materialen 2
Inhoud
0 INLEIDING............................................................................................................. 6
0.1 Wat zijn Materialen?......................................................................................... 6
0.2 Indeling van Bouwmaterialen ........................................................................... 6
0.3 Indeling van volledige cursus (van links naar rechts): .......................................... 7
0.4 Waar gebruiken we bouwmaterialen? ................................................................ 8
0.5 Geschiedenis ............................................................................................. 9
1 EIGENSCHAPPEN VAN MATERIALEN ..................................................................... 11
1.1 Waarom belangrijk .................................................................................... 11
1.2 Fysische eigenschappen (8) ........................................................................... 11
1.3 Chemische eigenschappen ....................................................................... 12
1.4 Mechanische eigenschappen .................................................................... 12
1.5 Technologische eigenschappen ...................................................................... 12
1.6 Hoe te controleren of op te leggen? ................................................................. 12
1.6.1 Kwaliteitsverklaringen.............................................................................. 12
1.6.2 CE-markering: ......................................................................................... 12
2 NATUURLIJKE MATERIALEN .................................................................................. 13
2.1 HOUT ............................................................................................................... 13
2.1.1 Vochtgehalte .............................................................................................. 14
2.1.2 Duurzaamheidsklassen (EN 350.2) .............................................................. 15
2.1.3 Aantasting .................................................................................................. 15
Brand ............................................................................................................. 15
Schimmels ..................................................................................................... 15
Dierlijke aantasting .......................................................................................... 16
Aantasting behandelen .................................................................................... 16
Aantasting voorkomen ..................................................................................... 16
2.1.4 Soorten hout .............................................................................................. 16
2.1.5 Hout herkennen .......................................................................................... 17
Kleur............................................................................................................... 17
Nerf ................................................................................................................ 17
Andere ............................................................................................................ 17
1
,Constructie en materialen 2
2.1.6 Samengesteld hout ........................................................................................ 18
2.1.7 Vol hout ......................................................................................................... 18
Fineer ............................................................................................................. 18
2.1.8 Composiet / plaatmateriaal hout ................................................................. 19
Multiplex ......................................................................................................... 19
Bamboe meubelplaat ...................................................................................... 19
OSB ................................................................................................................ 19
Houtvezelplaten (EN: FIBRE BOARD) ................................................................. 19
Houtspaanplaten of spaanderplaat .................................................................. 20
Platen uit landbouwoverschotten (EN: ECO BOARD) .......................................... 20
Andere ............................................................................................................ 20
2.1.9 Certificering ............................................................................................... 21
2.1.10 Resthout .................................................................................................. 21
2.1.11 Circulair hout ........................................................................................... 21
2.2 NATUURSTEEN ................................................................................................. 22
2.2.1 Types gesteente .......................................................................................... 23
2.2.2 Eigenschappen van natuursteen .................................................................. 25
2.2.3 Overzicht gesteentes .................................................................................. 26
Stollingsgesteentes (magma, primair gesteente) ................................................ 26
Afzettingsgesteentes (sediment, secundair gesteente) ....................................... 26
Metamorfe gesteentes (tertiair gesteente) ......................................................... 26
2.2.4 Asbest (natuursteen) .................................................................................. 27
Wat is asbest? ................................................................................................. 27
Geschiedenis .................................................................................................. 27
Hoe te herkennen? .......................................................................................... 27
Waarom gevaarlijk? ......................................................................................... 28
Hechtgebonden asbest .................................................................................... 28
Semi-hechtgebonden asbest ........................................................................... 28
Niet-hechtgebonden asbest ............................................................................. 28
Regelgeving en toekomst van asbest ................................................................. 29
Verwijderen van asbest .................................................................................... 29
2.2.5 Bewerkingen van natuursteen ...................................................................... 30
2
,Constructie en materialen 2
Eerste bewerkingen ......................................................................................... 30
Afwerkingen .................................................................................................... 30
Voorbeeld ....................................................................................................... 30
Aandachtspunten bij keuze van/voor en gebruik van natuursteen ........................ 31
2.3 NATUURLIJKE EN DIERLIJKE MATERIALEN ........................................................... 31
Nat .................................................................................................................... 31
3 MINERAALGEBONDEN MATERIALEN ..................................................................... 32
3.1 Wat zijn mineraalgebonden materialen? .......................................................... 32
3.2 CEMENT (binnen + buiten) ................................................................................. 33
3.2.1 Kenmerken ................................................................................................. 33
3.2.2 Wat kan je maken van cement? .................................................................... 33
3.2.3 Cementtypes ............................................................................................. 34
3.2.4 Toepassingen ............................................................................................. 36
3.2.5 Voor- en nadelen ........................................................................................ 36
3.2.6 Aandachtspunten ....................................................................................... 37
3.3 GIPS (binnen).................................................................................................... 38
3.3.1 Eigenschappen ........................................................................................... 38
3.3.2 Toepassingen ............................................................................................. 38
3.4 KALK ................................................................................................................ 40
3.4.1 Toepassing: ................................................................................................ 40
3.4.2 Eigenschappen: .......................................................................................... 40
4 KERAMISCHE MATERIALEN .................................................................................. 41
4.1 Beton............................................................................................................ 41
4.1.1 Eigenschappen ....................................................................................... 41
4.1.2 Bestanddelen ......................................................................................... 43
4.1.3 Toepassingen .......................................................................................... 45
4.1.4 Bekistingen ............................................................................................. 46
4.1.5 Wapening ............................................................................................... 47
4.1.6 Verdichten van beton ............................................................................... 48
4.1.7 Beschermen van beton ............................................................................ 48
4.1.8 Waterdichtheid en dampdichtheid ........................................................... 48
4.1.9 Carbonatatie en wapeningscorrosie ......................................................... 49
3
,Constructie en materialen 2
4.1.10 Behandeling van betonoppervlak ............................................................ 49
4.1.11 Duurzaamheid en circulariteit ................................................................ 50
2.1.12 Afleiding van beton (cellenbeton - Ytong van Silka) ................................... 51
4.2 Keramische producten ................................................................................... 52
4.2.1 Klei ......................................................................................................... 52
4.2.2 Baksteen ................................................................................................ 53
4.2.3 Tegels ..................................................................................................... 59
4.2.4 Dakpannen ............................................................................................. 59
4.3 Glas ............................................................................................................. 61
4.2.1 Eigenschappen ....................................................................................... 61
4.3.2 Geschiedenis .......................................................................................... 62
4.3.3 Productie en samenstelling ...................................................................... 63
4.3.4 Behandelingen ........................................................................................ 66
4.3.5 Ramen ................................................................................................... 67
4.3.6 Recyclage ............................................................................................... 68
4.3.7 Voorbeelden ........................................................................................... 68
5 METAAL ............................................................................................................... 69
5.1 Wat zijn metalen? .......................................................................................... 69
5.1.1 Geschiedenis .......................................................................................... 69
5.1.2 Soorten metalen ..................................................................................... 69
5.1.3 Galvanische corrosie van metalen ............................................................ 70
5.2 Ferrometalen ................................................................................................ 72
5.2.1 Gietijzer .................................................................................................. 72
5.2.2 Staal ...................................................................................................... 73
5.2.3 Beschermingslagen ................................................................................. 74
5.2.4 Andere staalsoorten ................................................................................ 74
5.3 Non-ferrometalen .......................................................................................... 75
5.3.1 Aluminium (Al) of alu ............................................................................... 75
5.3.2 Koper (Cu) (EN: Copper) .......................................................................... 76
5.3.3 Lood (Pb) (EN: Lead) ................................................................................ 76
5.3.4 Zink ........................................................................................................ 77
5.3.5 Titanium ................................................................................................. 77
4
,Constructie en materialen 2
5.3 Legeringen .................................................................................................... 78
5.4 Duurzaamheid van metalen ........................................................................... 78
6 KUNSTSTOFFEN................................................................................................... 79
6.1 Thermoplast.................................................................................................. 80
6.2 Thermoharder ............................................................................................... 81
6.3 Elastomeer of synthetisch rubber ................................................................... 81
6.4 Verwerking en productie (8) ............................................................................ 82
6.5 Schuimen (giftig) ........................................................................................... 84
6.5.1 Voorbeelden ........................................................................................... 84
6.6 Composieten ................................................................................................ 85
6.7 Recyclage van kunststoffen ............................................................................ 85
6.8 Bitumen ........................................................................................................ 87
7 ISOLATIE ............................................................................................................. 88
7.1 Eigenschappen van isolatiematerialen ....................................................... 88
7.1.1 Massa = geluidsisolatie [kg/m³ of kg/m²] ................................................... 88
7.1.2 Lucht/gas = thermische isolatie [lambda-waarde of de
warmtegeleidingscoëfficiënt λ .......................................................................... 88
7.2 Anorganische isolatiematerialen .................................................................... 90
7.4 Bio-ecologische of natuurlijke materialen ....................................................... 91
7.5 Overige Vacuüm-isolatoren ............................................................................ 92
5
,Constructie en materialen 2
H0 Inleiding
0 INLEIDING
0.1 Wat zijn Materialen?
Bouwmaterialen
= materialen om mee te bouwen (steen, hout, beton), af te dekken (rubber) of te dichten (glas)
Materialenkennis geeft aan:
- Hoe materialen zijn ontstaan/gemaakt
- Hoe materialen te herkennen zijn
- Voor- en nadelen van materialen
- Levensduur + hoe kunnen we deze verlengen
Doeleinden van materialen
- Construeren (opvangen van belastingen)
- Afbouw (afsluiten gebouw)
- Afwerken (dakbedekking, tegels, isolatie, esthetische elementen)
Eigenschap bepaalt de keuze van het materiaal
- Is het voldoende sterk?
- Hoe zwaar is het (gewicht)?
o (belangrijke rol !! → hoe lichter, hoe minder co2 uitstoot)
- Is het waterdicht?
o (kunststoffen: door rubbers los te leggen → hergebruiken / recycleren als zuiver
materiaal)
0.2 Indeling van Bouwmaterialen
▪ Steen
▪ Metaal
▪ Hout
▪ Kunststoffen
▪ Andere
We hanteren in deze cursus 4 grote groepen:
1. Natuurlijke materialen (vooral focus)
2. Keramische materialen (meestal gebakken, hoge temp., veel energie)
3. Kunststoffen (niet natuurlijk, gemaakt van aardolie → ooit op, veel
voordelen (bv. licht), maar niet ecologisch verantwoord)
4. Metalen (ook veel energie voor nodig)
6
,Constructie en materialen 2
0.3 Indeling van volledige cursus (van links naar rechts):
Hout
- Massief hout: boom in stukken hakken, kan ook geschild worden
- Composieten: afval/resten van houtindustrie
o Voordeel: goedkoop & duurzaam geproduceerd zonder bomen die gekapt worden
- Niet-houtachtige platen: resten van landbouwindustrie
o bv. maisstengels gebruikt om andere platen te produceren
o Afvalverwerking → enorm op ingezet nu
Mineraal gebonden = op basis van mineralen
- Cement: niet echt een mineraal maar wel vaak dezelfde toepassingen
o bv. Beton, ook element op zich, zeer veel CO2
- Gips: verschillende vormen, verschillende platen
- Vezelcomposiet: combinaties van cement met vezels, veel mogelijkheden
Steen (blokken/platen, gevels)
- Natuursteen
Metaal
- Ferrometaal: alles waar ijzer in zit, ook al is het een beetje
- Non-ferrometaal: alle metalen waar geen ijzer in zit
- Legeringen: eigenschappen combineren om betere materialen te maken
o Probleem: moeilijk te recycleren (alleen monomaterialen kunnen goed gerecycleerd worden)
➔ alle metalen worden aangetast door hun omgeving, roestvrijstaal bestaat niet
Isolatie
- toepassingsgroepen → heel veel over te doen
7
,Constructie en materialen 2
0.4 Waar gebruiken we bouwmaterialen?
Fundering
Eigenschappen naar druksterkte, vervorming, weerstand tegen water,…
- vooral in gewapend beton (waterdicht, druk en trek opnemen, stevig, langdurig)
- metselwerk (oudere gebouwen)
- vroeger: palen hout of beton
Vloeren
Dragende functie en geluidsisolatie (massa: hoe meer massa, hoe minder geluid) beton
(gewapend of voorgespannen)
- stalen balken
- houten balken
- combinatie bovenstaande (zwaluwstaartplaat + beton)
Gevels en buitenmuren
Zelfdragend of invulling baksteen
- beton/blokken
- kalkzandsteen
- natuursteen
- platen (alu, kunststof, glas, composiet, beton)
Daken
Bescherming tegen water (waterkering), hoe draagt dit permanente en mobiele belasting
- plat of hellend dak
- bitumineuze bekleding of kunststoffolies
- dakpannen (gebakken of beton)
- platen
Binnenmuren en niet dragende delen met enkel scheidende functie
- gips, cellenbeton
- sandwichelementen (groot, wordt in 1x gezet)
- variatie aan herbruikbare elementen
Kortom: onze gebouwen zijn een allegaartje van materialen, zowel op niveau van:
✓ constructie (dragend)
✓ invullingen
✓ afbouw en afwerking
✓ inrichtingen
8
,Constructie en materialen 2
0.5 Geschiedenis
Van een lineaire naar een circulaire economie
9
, Constructie en materialen 2
Veranderingsgericht bouwen
Zie OVAM “24 ontwerprichtlijnen veranderingsgericht bouwen”
10
Inhoud
0 INLEIDING............................................................................................................. 6
0.1 Wat zijn Materialen?......................................................................................... 6
0.2 Indeling van Bouwmaterialen ........................................................................... 6
0.3 Indeling van volledige cursus (van links naar rechts): .......................................... 7
0.4 Waar gebruiken we bouwmaterialen? ................................................................ 8
0.5 Geschiedenis ............................................................................................. 9
1 EIGENSCHAPPEN VAN MATERIALEN ..................................................................... 11
1.1 Waarom belangrijk .................................................................................... 11
1.2 Fysische eigenschappen (8) ........................................................................... 11
1.3 Chemische eigenschappen ....................................................................... 12
1.4 Mechanische eigenschappen .................................................................... 12
1.5 Technologische eigenschappen ...................................................................... 12
1.6 Hoe te controleren of op te leggen? ................................................................. 12
1.6.1 Kwaliteitsverklaringen.............................................................................. 12
1.6.2 CE-markering: ......................................................................................... 12
2 NATUURLIJKE MATERIALEN .................................................................................. 13
2.1 HOUT ............................................................................................................... 13
2.1.1 Vochtgehalte .............................................................................................. 14
2.1.2 Duurzaamheidsklassen (EN 350.2) .............................................................. 15
2.1.3 Aantasting .................................................................................................. 15
Brand ............................................................................................................. 15
Schimmels ..................................................................................................... 15
Dierlijke aantasting .......................................................................................... 16
Aantasting behandelen .................................................................................... 16
Aantasting voorkomen ..................................................................................... 16
2.1.4 Soorten hout .............................................................................................. 16
2.1.5 Hout herkennen .......................................................................................... 17
Kleur............................................................................................................... 17
Nerf ................................................................................................................ 17
Andere ............................................................................................................ 17
1
,Constructie en materialen 2
2.1.6 Samengesteld hout ........................................................................................ 18
2.1.7 Vol hout ......................................................................................................... 18
Fineer ............................................................................................................. 18
2.1.8 Composiet / plaatmateriaal hout ................................................................. 19
Multiplex ......................................................................................................... 19
Bamboe meubelplaat ...................................................................................... 19
OSB ................................................................................................................ 19
Houtvezelplaten (EN: FIBRE BOARD) ................................................................. 19
Houtspaanplaten of spaanderplaat .................................................................. 20
Platen uit landbouwoverschotten (EN: ECO BOARD) .......................................... 20
Andere ............................................................................................................ 20
2.1.9 Certificering ............................................................................................... 21
2.1.10 Resthout .................................................................................................. 21
2.1.11 Circulair hout ........................................................................................... 21
2.2 NATUURSTEEN ................................................................................................. 22
2.2.1 Types gesteente .......................................................................................... 23
2.2.2 Eigenschappen van natuursteen .................................................................. 25
2.2.3 Overzicht gesteentes .................................................................................. 26
Stollingsgesteentes (magma, primair gesteente) ................................................ 26
Afzettingsgesteentes (sediment, secundair gesteente) ....................................... 26
Metamorfe gesteentes (tertiair gesteente) ......................................................... 26
2.2.4 Asbest (natuursteen) .................................................................................. 27
Wat is asbest? ................................................................................................. 27
Geschiedenis .................................................................................................. 27
Hoe te herkennen? .......................................................................................... 27
Waarom gevaarlijk? ......................................................................................... 28
Hechtgebonden asbest .................................................................................... 28
Semi-hechtgebonden asbest ........................................................................... 28
Niet-hechtgebonden asbest ............................................................................. 28
Regelgeving en toekomst van asbest ................................................................. 29
Verwijderen van asbest .................................................................................... 29
2.2.5 Bewerkingen van natuursteen ...................................................................... 30
2
,Constructie en materialen 2
Eerste bewerkingen ......................................................................................... 30
Afwerkingen .................................................................................................... 30
Voorbeeld ....................................................................................................... 30
Aandachtspunten bij keuze van/voor en gebruik van natuursteen ........................ 31
2.3 NATUURLIJKE EN DIERLIJKE MATERIALEN ........................................................... 31
Nat .................................................................................................................... 31
3 MINERAALGEBONDEN MATERIALEN ..................................................................... 32
3.1 Wat zijn mineraalgebonden materialen? .......................................................... 32
3.2 CEMENT (binnen + buiten) ................................................................................. 33
3.2.1 Kenmerken ................................................................................................. 33
3.2.2 Wat kan je maken van cement? .................................................................... 33
3.2.3 Cementtypes ............................................................................................. 34
3.2.4 Toepassingen ............................................................................................. 36
3.2.5 Voor- en nadelen ........................................................................................ 36
3.2.6 Aandachtspunten ....................................................................................... 37
3.3 GIPS (binnen).................................................................................................... 38
3.3.1 Eigenschappen ........................................................................................... 38
3.3.2 Toepassingen ............................................................................................. 38
3.4 KALK ................................................................................................................ 40
3.4.1 Toepassing: ................................................................................................ 40
3.4.2 Eigenschappen: .......................................................................................... 40
4 KERAMISCHE MATERIALEN .................................................................................. 41
4.1 Beton............................................................................................................ 41
4.1.1 Eigenschappen ....................................................................................... 41
4.1.2 Bestanddelen ......................................................................................... 43
4.1.3 Toepassingen .......................................................................................... 45
4.1.4 Bekistingen ............................................................................................. 46
4.1.5 Wapening ............................................................................................... 47
4.1.6 Verdichten van beton ............................................................................... 48
4.1.7 Beschermen van beton ............................................................................ 48
4.1.8 Waterdichtheid en dampdichtheid ........................................................... 48
4.1.9 Carbonatatie en wapeningscorrosie ......................................................... 49
3
,Constructie en materialen 2
4.1.10 Behandeling van betonoppervlak ............................................................ 49
4.1.11 Duurzaamheid en circulariteit ................................................................ 50
2.1.12 Afleiding van beton (cellenbeton - Ytong van Silka) ................................... 51
4.2 Keramische producten ................................................................................... 52
4.2.1 Klei ......................................................................................................... 52
4.2.2 Baksteen ................................................................................................ 53
4.2.3 Tegels ..................................................................................................... 59
4.2.4 Dakpannen ............................................................................................. 59
4.3 Glas ............................................................................................................. 61
4.2.1 Eigenschappen ....................................................................................... 61
4.3.2 Geschiedenis .......................................................................................... 62
4.3.3 Productie en samenstelling ...................................................................... 63
4.3.4 Behandelingen ........................................................................................ 66
4.3.5 Ramen ................................................................................................... 67
4.3.6 Recyclage ............................................................................................... 68
4.3.7 Voorbeelden ........................................................................................... 68
5 METAAL ............................................................................................................... 69
5.1 Wat zijn metalen? .......................................................................................... 69
5.1.1 Geschiedenis .......................................................................................... 69
5.1.2 Soorten metalen ..................................................................................... 69
5.1.3 Galvanische corrosie van metalen ............................................................ 70
5.2 Ferrometalen ................................................................................................ 72
5.2.1 Gietijzer .................................................................................................. 72
5.2.2 Staal ...................................................................................................... 73
5.2.3 Beschermingslagen ................................................................................. 74
5.2.4 Andere staalsoorten ................................................................................ 74
5.3 Non-ferrometalen .......................................................................................... 75
5.3.1 Aluminium (Al) of alu ............................................................................... 75
5.3.2 Koper (Cu) (EN: Copper) .......................................................................... 76
5.3.3 Lood (Pb) (EN: Lead) ................................................................................ 76
5.3.4 Zink ........................................................................................................ 77
5.3.5 Titanium ................................................................................................. 77
4
,Constructie en materialen 2
5.3 Legeringen .................................................................................................... 78
5.4 Duurzaamheid van metalen ........................................................................... 78
6 KUNSTSTOFFEN................................................................................................... 79
6.1 Thermoplast.................................................................................................. 80
6.2 Thermoharder ............................................................................................... 81
6.3 Elastomeer of synthetisch rubber ................................................................... 81
6.4 Verwerking en productie (8) ............................................................................ 82
6.5 Schuimen (giftig) ........................................................................................... 84
6.5.1 Voorbeelden ........................................................................................... 84
6.6 Composieten ................................................................................................ 85
6.7 Recyclage van kunststoffen ............................................................................ 85
6.8 Bitumen ........................................................................................................ 87
7 ISOLATIE ............................................................................................................. 88
7.1 Eigenschappen van isolatiematerialen ....................................................... 88
7.1.1 Massa = geluidsisolatie [kg/m³ of kg/m²] ................................................... 88
7.1.2 Lucht/gas = thermische isolatie [lambda-waarde of de
warmtegeleidingscoëfficiënt λ .......................................................................... 88
7.2 Anorganische isolatiematerialen .................................................................... 90
7.4 Bio-ecologische of natuurlijke materialen ....................................................... 91
7.5 Overige Vacuüm-isolatoren ............................................................................ 92
5
,Constructie en materialen 2
H0 Inleiding
0 INLEIDING
0.1 Wat zijn Materialen?
Bouwmaterialen
= materialen om mee te bouwen (steen, hout, beton), af te dekken (rubber) of te dichten (glas)
Materialenkennis geeft aan:
- Hoe materialen zijn ontstaan/gemaakt
- Hoe materialen te herkennen zijn
- Voor- en nadelen van materialen
- Levensduur + hoe kunnen we deze verlengen
Doeleinden van materialen
- Construeren (opvangen van belastingen)
- Afbouw (afsluiten gebouw)
- Afwerken (dakbedekking, tegels, isolatie, esthetische elementen)
Eigenschap bepaalt de keuze van het materiaal
- Is het voldoende sterk?
- Hoe zwaar is het (gewicht)?
o (belangrijke rol !! → hoe lichter, hoe minder co2 uitstoot)
- Is het waterdicht?
o (kunststoffen: door rubbers los te leggen → hergebruiken / recycleren als zuiver
materiaal)
0.2 Indeling van Bouwmaterialen
▪ Steen
▪ Metaal
▪ Hout
▪ Kunststoffen
▪ Andere
We hanteren in deze cursus 4 grote groepen:
1. Natuurlijke materialen (vooral focus)
2. Keramische materialen (meestal gebakken, hoge temp., veel energie)
3. Kunststoffen (niet natuurlijk, gemaakt van aardolie → ooit op, veel
voordelen (bv. licht), maar niet ecologisch verantwoord)
4. Metalen (ook veel energie voor nodig)
6
,Constructie en materialen 2
0.3 Indeling van volledige cursus (van links naar rechts):
Hout
- Massief hout: boom in stukken hakken, kan ook geschild worden
- Composieten: afval/resten van houtindustrie
o Voordeel: goedkoop & duurzaam geproduceerd zonder bomen die gekapt worden
- Niet-houtachtige platen: resten van landbouwindustrie
o bv. maisstengels gebruikt om andere platen te produceren
o Afvalverwerking → enorm op ingezet nu
Mineraal gebonden = op basis van mineralen
- Cement: niet echt een mineraal maar wel vaak dezelfde toepassingen
o bv. Beton, ook element op zich, zeer veel CO2
- Gips: verschillende vormen, verschillende platen
- Vezelcomposiet: combinaties van cement met vezels, veel mogelijkheden
Steen (blokken/platen, gevels)
- Natuursteen
Metaal
- Ferrometaal: alles waar ijzer in zit, ook al is het een beetje
- Non-ferrometaal: alle metalen waar geen ijzer in zit
- Legeringen: eigenschappen combineren om betere materialen te maken
o Probleem: moeilijk te recycleren (alleen monomaterialen kunnen goed gerecycleerd worden)
➔ alle metalen worden aangetast door hun omgeving, roestvrijstaal bestaat niet
Isolatie
- toepassingsgroepen → heel veel over te doen
7
,Constructie en materialen 2
0.4 Waar gebruiken we bouwmaterialen?
Fundering
Eigenschappen naar druksterkte, vervorming, weerstand tegen water,…
- vooral in gewapend beton (waterdicht, druk en trek opnemen, stevig, langdurig)
- metselwerk (oudere gebouwen)
- vroeger: palen hout of beton
Vloeren
Dragende functie en geluidsisolatie (massa: hoe meer massa, hoe minder geluid) beton
(gewapend of voorgespannen)
- stalen balken
- houten balken
- combinatie bovenstaande (zwaluwstaartplaat + beton)
Gevels en buitenmuren
Zelfdragend of invulling baksteen
- beton/blokken
- kalkzandsteen
- natuursteen
- platen (alu, kunststof, glas, composiet, beton)
Daken
Bescherming tegen water (waterkering), hoe draagt dit permanente en mobiele belasting
- plat of hellend dak
- bitumineuze bekleding of kunststoffolies
- dakpannen (gebakken of beton)
- platen
Binnenmuren en niet dragende delen met enkel scheidende functie
- gips, cellenbeton
- sandwichelementen (groot, wordt in 1x gezet)
- variatie aan herbruikbare elementen
Kortom: onze gebouwen zijn een allegaartje van materialen, zowel op niveau van:
✓ constructie (dragend)
✓ invullingen
✓ afbouw en afwerking
✓ inrichtingen
8
,Constructie en materialen 2
0.5 Geschiedenis
Van een lineaire naar een circulaire economie
9
, Constructie en materialen 2
Veranderingsgericht bouwen
Zie OVAM “24 ontwerprichtlijnen veranderingsgericht bouwen”
10
